II SA/Wr 717/22
WyrokWSA we Wrocławiu2023-04-13
Skład orzekający: Olga Białek, Władysław Kulon, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, opierając się na materiale dowodowym z innego, odrębnego postępowania, bez przeprowadzenia własnego, wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w sprawie będącej przedmiotem umorzenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, opierając się wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym w innym, odrębnym postępowaniu. Umorzenie postępowania, podobnie jak decyzja merytoryczna, może zostać orzeczone jedynie po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, zebraniu i ocenie materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. W przeciwnym razie dochodzi do naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zalewania jej działki wodami opadowymi z sąsiedniej nieruchomości. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, opierając się na materiale dowodowym z postępowania dotyczącego legalności budowy na sąsiedniej działce. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję DWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB i zasądził od DWINB na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2023 r sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 września 2022 r. nr 888/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi A. D., (dalej - strona, skarżącą) zastępowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej - DWINB), z dnia 2 września 2022 r., nr 888/2022, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (aktualnie - Dz. U. z 2023 r. poz. 775 t.j., dalej – k.p.a.) utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze, (dalej – PINB), z dnia 21 lipca 2022 r., nr 16 w przedmiocie umarzenia postępowanie administracyjnego w sprawie zalewania działki nr [...] przez wody opadowe odprowadzane z działki nr [...] w D.
Przedłożone łącznie ze skargą akta administracyjnego wskazują na wydanie skarżonego rozstrzygnięcia w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Skarżąca wnioskiem opatrzonym datą 27 lutego 2021 r. zażądała od organu nadzoru budowlanego I instancji wszczęcia postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr [...] przy ul. [...] w D. Jako jedną z okoliczności powodujących konieczność interwencji organu podano zalewanie jej nieruchomości wodami opadowymi z sąsiedniej nieruchomości.
PINB w dniu 22 marca 2021 r. wydał postanowieniem nr 3, którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego ze względu na brak interesu prawnego skarżącej i prowadzenie robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowienie to zostało uchylone przez DWINB postanowieniem z dnia 20 maja 2021 r., nr 542/2021. Organ odwoławczy uznając za konieczne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zalecił zweryfikowanie obszaru oddziaływania realizowanego obiektu.
Czynności organu I instancji sprowadziły się do przeprowadzenia w dniu 14 lipca 2021 r. kontroli przedmiotowej nieruchomości, co odnotowano w sporządzonym na tę okoliczność protokole. W dokumencie tym zawarto zapis informacji skarżącej dotyczący zalewania jej nieruchomości wodami opadowymi z działki nr [...].
W dniu 25 sierpnia 2021 r. PINB wydał postanowienie nr 16, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych na działce nr [...] w D. Zdaniem organu skarżąca nie jest stroną w sprawie zaś roboty budowlane na działce nr [...] prowadzone są zgodnie z pozwoleniem na budowę. Na skutek zażalenia złożonego przez skarżącą na powyższe postanowienie, DWINB w dniu 23 września 2021 r. wydał postanowienie nr 1040/2021, którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. DWINB wyjaśnił, że skoro PINB przeprowadził czynności dowodowe w sprawie, to tym samym zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne, a jego zakończenie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
W dniu 7 października 2021 r. PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zalewania działki skarżącej przez wody opadowe odprowadzane z działki nr [...].
W tej samej dacie organ nadzoru budowlanego wydał postanowieniem nr 18, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych na działce nr [...].
Jakkolwiek przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia postępowania w sprawie zalewania nieruchomości skarżącej przez wody opadowe z działki nr [...], z przyczyn zawartych w uzasadnieniu wyroku Sąd za stosowne uznał przytoczenie wynikającego z akt sprawy dalszego przebiegu postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych na działce nr [...].
I tak, w dniu 27 października 2021 r. DWINB wydał postanowienie nr 1173/2021, którym uchylił postanowienie PINB nr 18 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nadto w dniu 21 października 2021 r. DWINB wydał postanowienie nr 1159/2021 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 17 czerwca 2019 r., nr 69. Postanowienie to jednak zostało uchylone postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 grudnia 2021 r., nr DON.7101.526.2021.ANM. W tej sprawie DWINB wydał decyzję z dnia 1 marca 2022 r., nr 247/2022 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 17 czerwca 2019 r., nr 69.
PINB decyzją z dnia 16 maja 2022 r., nr 42 umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w D. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DWINB z dnia 30 czerwca 2022 r., nr 680/2022. Skarga na wskazaną decyzję została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pod sygn. II SA/Wr 574/22.
Powracając do postępowania wszczętego przez organ w dniu 7 października 2021 r., zaznaczyć należy, że zostało ono zwieńczone decyzją z dnia 21 lipca 2022 r., nr 16, którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. PINB orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zalewania działki nr [...] przez wody opadowe odprowadzone z działki nr [...] w D.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że sprawa została rozstrzygnięta na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w D. Wskazał na ustalenia kontroli z dnia 14 lipca 2021 r., w której skarżąca podnosiła, że jej działki jest zalewana wodami opadowymi z działki nr [...] oraz oświadczenie kierownika budowy, że wykonany sposób odprowadzenia wód opadowych, tj. po terenie, został zrealizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a budowa jest realizowana zgodnie z tym projektem. Ponadto kierownik budowy poinformował, że teren jest mało przesiąkliwy, gliniasty i np. wykonanie studni chłonnych jest niemożliwe. Na terenie zabudowy jednorodzinnej, na której znajduje się przedmiotowa budowa, brak jest kanalizacji deszczowej gminnej. Kierownik budowy i inwestor oświadczyli, że wzdłuż ogrodzenia przebiegającego po terenie działki nr [...] wzdłuż granicy z działką [...] po stronie działki inwestora położono rury drenarskie Ø 80 odprowadzające wody opadowe dwustronnie w kierunku dróg gminnych, co dodatkowo zabezpiecza działkę skarżącej.
PINB stwierdził, że ogrodzenie z typowych ogrodzeniowych elementów betonowych ma wysokość 2,10 m, dołem posiada cokół betonowy o wysokości 0,5 m, wykonany z materiałów nieprzepuszczających wody. W dniu kontroli pomimo padającego deszczu nie stwierdzono przeciekania wody. Nie stwierdzono oddziaływania prowadzonej budowy na działkę nr [...]. Po zaznaczeniu, że budowa na działce nr [...] przy ul. [...] w D. jest prowadzona legalnie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nr 704/2018 z dnia 1 października 2018 r., zgodnie z zatwierdzonym projektem i budowa nie jest zakończona PINB podał, iż postępowanie w sprawie zalewania działki nr [...] przez wody opadowe odprowadzone z działki nr [...] postanowiono umorzyć.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżąca, poza wyrażeniem niezadowolenia z zapadłego rozstrzygnięcia, zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż jej zdaniem postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Zwracała uwagę na niejasności odnośnie wszczęcia postępowania i wydanego w tym względzie zawiadomienia. Nadto wskazała na okoliczności, które powinny zostać ocenione, takie jak rodzaj wykonanych robót, legalność i sposób odprowadzania wód opadowych, zakończenie robót budowlanych oraz prawidłowość wykonanych robót drenarskich.
W dniu 2 września 2022 r. DWINB wydał decyzję nr 888/2022 utrzymującą w mocy decyzję PINB. Organ II instancji poza przedstawieniem stanu sprawy przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące bezprzedmiotowości postępowania, by następnie względem twierdzeń odwołania podać, że do kwestii legalności wykonywanych robót odnosiło się postępowanie zakończone decyzją ostateczną PINB nr 69 z dnia 17 czerwca 2019 r. W treści decyzji DWINB nr 247/2022 z dnia 1 marca 2022 r. organ wskazał, że decyzja PINB nr 69 z dnia 17 czerwca 2019 r. nie zawiera żadnych kwalifikowanych naruszeń prawa, które dawałyby możliwość stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. Sprawa legalności budowy obiektów budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w D. została już uprzednio rozstrzygnięta. Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie stwierdzono również użytkowania obiektów budowlanych.
Odnośnie zalewania działki nr [...] przez wody opadowe odprowadzane z działki nr [...] organ odwoławczy przytoczył stanowisko zawarte w decyzji PINB i stwierdził, że w sprawie należało wydać rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, które zakończy sprawę w inny sposób niż przez rozstrzygnięcie sprawy co do istoty w całości lub części.
Końcowo DWINB w uzasadnieniu decyzji zaprezentował stanowisko odnośnie twierdzeń odwołującej się w zakresie odmowy podpisania protokołu, braku obowiązku informowania strony o dacie wpływu odwołania, uprawnieniu do wglądu do akt oraz możliwości rozstrzygania sporów sąsiedzkich przed sądem powszechnym.
W wywiedzionej skardze jej autor zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i wniósł o uwzględnienie skargi przez DWINB w trybie autokontroli poprzez uchylenie zaskarżanej decyzji i wydanie nowego orzeczenia, zaś w przypadku nieuwzględnienia skargi przez DWINB wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji DWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB i zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
W treści pisma procesowego podtrzymano aktualność twierdzeń odwołania i podniesiono zarzut niewywiązania się przez DWINB z obowiązku określonego w art. 15 k.p.a. Wskazano na uzasadnienie decyzji odnoszące się do przesiąkliwości terenu, oświadczeń kierownika budowy, niemożliwości wykonania studni chłonnych oraz obowiązek ciążący na właścicielu nieruchomości do odpowiedniego jej odwodnienia. Uzasadniano również wadliwość decyzji brakiem informacji o rodzaju robót drenarskich, konieczności przeprowadzenia inwentaryzacji geodezyjnej oraz ingerencji wykonanymi robotami w zagospodarowanie terenu. Wobec podniesionych twierdzeń autor skargi ocenił umorzenie postępowania za przedwczesne z powodu braku wykazania braku wpływu wykonanych robót budowlanych na konieczność ingerencji organów nadzoru budowlanego.
W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym informując, że wyczerpujące merytoryczne uzasadnienie zawarte zostało w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z powyższych przepisów wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle zakreślonych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zalewania działki skarżącej wodami opadowymi z sąsiedniej nieruchomości. Organy obu instancji jednomyślnie zaprezentowały stanowisko, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe.
Podstawę decyzji organu I instancji z dnia 21 lipca 2022 r. stanowił art. 105 § 1 cytowanej już ustawy k.p.a., w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Wskazana w art. 105 § 1 k.p.a. przesłanka umorzenia postępowania tj. jego bezprzedmiotowość występuje wówczas gdy brak jest jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego, (brak podmiotu i przedmiotu postępowania), a także zaistnienia innych okoliczności wywołujących podobny skutek, powodujący, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1025/96, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w szczególności w sytuacji, gdy strona postępowania rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści; gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy; gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania, przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej.
Jeśli natomiast istnieje stan faktyczny podlegający konkretyzacji przez organ administracji publicznej, na wniosek strony lub z urzędu, a strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie powinien być więc interpretowany rozszerzająco, a umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Celem postępowania administracyjnego jest bowiem załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 853/16, CBOSA).
W niniejszej sprawie PINB uznał prowadzone w sprawie postępowanie za bezprzedmiotowe, z kolei DWINB zasadniczo nie podejmując nawet próby dokonania własnej oceny sprawy, bezrefleksyjnie zaakceptował taki sposób zakończenia postępowania. Co do obu rozstrzygnięć, w ocenie Sądu, znajduje zastosowanie stwierdzenie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na zaaprobowanie stanowiska o bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na pozostające wątpliwości i brak wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że kluczowe w niniejszej sprawie jest to, że jak wykazuje materiał aktowy, organ nadzoru budowlanego interweniował względem robót budowlanych prowadzonych na działkach nr [...] i i [...] przy ul. [...] w D. jeszcze w 2019 r., czego dowodem jest decyzja nr 69 z dnia 17 czerwca 2019 r. o umorzeniu postępowania. Z różnym skutkiem organ I instancji rozstrzygał w sprawie, by finalnie umorzyć postępowanie dotyczące legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych na działce nr [...] decyzją z dnia 16 maja 2022 r., nr 42. W postępowaniu odwoławczym DWINB wydał w tamtej sprawie decyzję z dnia 30 czerwca 2022 r., nr 680/2022, która poddana została kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 574/22, co Sądowi wiadome jest z urzędu.
W ramach tego postępowania organ I instancji wykreował postępowanie, którego przedmiot określił w zawiadomieniu z dnia 7 października 2021 r. jako ,,zalewanie działki nr [...] przez wody opadowe odprowadzane z działki nr [...] w D.", (karta nr 20 akt administracyjnych). Zasadniczo PINB odnośnie zalewania działki nie przeprowadził żadnych czynności dowodowych lecz, czemu zresztą dał wyraz w uzasadnieniu decyzji z dnia 21 lipca 2022 r., nr 16 - rozstrzygnął ,,na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych dot. postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w D.". Także umarzając postępowanie w sprawie zalewania działki nr [...] PINB uzasadniał zajęte stanowisko opisując ustalenia związane z realizacją inwestycji na nieruchomości sąsiedniej względem nieruchomości skarżącej. W tym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego niejako po raz kolejny wypowiedział się o robotach budowlanych na nieruchomości sąsiedniej, unikając przy tym wypowiedzenia się w sprawie, której przedmiot sam określił w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Co do zalewania nieruchomości, w tym faktycznego potwierdzenia lub zaprzeczenia tej okoliczności, PINB w istocie nie zajął stanowiska. Nie zbadał także przyczyn i okoliczności zalewania nieruchomości, mimo, że strona przedkładała w tym względzie dowody – w żaden sposób przez organ nie ocenione. Mimo to organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, gdyż budynki są realizowane w oparciu o pozwolenie na budowę.
Z kolei zapadła w sprawie decyzja DWINB, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, nie dowodzi choćby próby podjęcia przez organ odwoławczy wykonania powinności wynikających z art. 15 k.p.a. Organ II instancji, poza zacytowaniem orzecznictwa, powielił tylko stanowisko organu I instancji, zresztą nieczytelne i praktycznie pozbawione uzasadnienia.
W ocenie Sądu materiał dowodowy w niniejszej sprawie praktycznie nie istnieje, gdyż został niejako zapożyczony z odrębnego postępowania. Nie wychodząc poza przedmiot niniejszego postępowania, gdyż decyzja w sprawie legalności budowy i użytkowania obiektów budowlanych na działce nr [...] podlega odrębnej kontroli sądowoadministracyjnej, należy zdecydowanie podkreślić, że umorzenie postępowania tak samo jak decyzja merytoryczna może zostać orzeczone wyłącznie wówczas, gdy sprawa co do istoty zostanie rozpoznana w oparciu o wyczerpująco zebrany i oceniony materiał dowodowy. Tymczasem organ I instancji, nie wiadomo z jakich powodów kreuje postępowanie w sprawie zalewania działki, gdy ma trudności z oceną poprawności prowadzonych robót budowlanych. Inaczej rzecz ujmując w decyzji nr 16 jako wydanej w wyodrębnionym postępowaniu organ nie mógł wiązać naruszenia stosunków wodnych z wykonanymi robotami budowlanymi, gdyż w tamtej sprawie prowadził inne postępowanie. Gdyby więc zalewanie nieruchomości skarżącej miało związek z robotami budowlanymi, powinno to zostać objęte rozstrzygnięciem wydanym w tamtej sprawie. W innym przypadku, gdyby naruszenie stosunków wodnych nie było skutkiem robót budowlanych lecz następstwem innego rodzaju działań właściciela działki nr [...], należało tę okoliczność ustalić i odpowiednio udokumentować. W tym zakresie organ I instancji nie przejawił najmniejszej aktywności, a mimo to wydał w sprawie decyzję. Tak więc umorzenie postępowania zostało wydane zdecydowanie przedwcześnie, gdyż materiał dowodowy w żaden sposób nie potwierdza rozpoznania sprawy w zakresie jaki określono w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 7 października 2021 r.
Sąd pragnie zwrócić uwagę, że ponownie badając sprawę poza ustaleniem stanu faktycznego oraz zebraniem dowodów pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia, organy nadzoru budowlanego powinny przestrzegać kompetencji wynikających z ustawy Prawo budowlane. Ewentualne potwierdzenie naruszenia stosunków wodnych musi zostać skonfrontowane z wykonanymi robotami budowlanymi prowadzonymi na nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki skarżącej. Ustalenia w tym zakresie są niezbędne ze względu na treść art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2625 t.j.), gdzie ustawodawca kompetencje w sprawach dotyczących zmiany stanu wody i odprowadzania wody przypisał wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Zatem właściwość organu determinowana jest konkretnymi okolicznościami jakie należy ustalić w toku prowadzonego ponownie postępowania.
Wobec powiedzianego zdaniem Sądu doszło do wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkować musi uwzględnieniem skargi. Jednocześnie zaznaczyć przyjdzie, że ponowne rozstrzygnięcie musi zostać poprzedzone stosownym postępowaniem wyjaśniającym, w toku którego zostanie zebrany materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie kwestii w sposób istotnych wpływających na kształt aktu administracyjnego.
Wobec wniosku organu złożonego w odpowiedzi na skargę Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego od skargi oraz udział w sprawie ustanowionego przez nią pełnomocnika świadczącego zawodowo pomoc prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło