II SA/Wr 718/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który otrzymał zasiłek pogrzebowy z ZUS, przysługuje wyrównanie do wysokości dwumiesięcznego uposażenia, jeśli kwota z ZUS jest niższa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego dla żołnierza zawodowego z prawem do zasiłku z ubezpieczenia społecznego, przysługuje zasiłek wyższy. Jeśli uprawniony pobrał zasiłek niższy (z ZUS), należy mu się wyrównanie do wysokości dwumiesięcznego uposażenia. W sytuacji, gdy żołnierz sam pobrał zasiłek z ZUS, jego zasiłek wojskowy podlega pomniejszeniu o kwotę wypłaconą przez ZUS.Stan faktyczny
Skarżący B. M. ubiegał się o przyznanie zasiłku pogrzebowego w pełnej wysokości w związku ze śmiercią ojca. Organ I instancji odmówił, przyznając jedynie wyrównanie do wysokości dwumiesięcznego uposażenia, pomniejszone o kwotę zasiłku pogrzebowego otrzymanego z ZUS. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że nastąpił zbieg prawa do zasiłku wojskowego i zasiłku z ZUS. Skarżący wniósł skargę do sądu, powołując się na wyrok NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pogrzebowego w pełnej wysokości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr . w Ł., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 104 kpa, § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 23, poz. 101) oraz art. 20 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.), odmówił skarżącemu B. M. przyznania zasiłku pogrzebowego.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżący zwrócił się z wnioskiem o wypłatę zasiłku pogrzebowego na podstawie ustawy o uposażeniu żołnierzy. We wniosku tym podał, iż o wypłatę zasiłku ubiega się w związku ze śmiercią swojego ojca oraz oświadczył, że tytułem zasiłku pogrzebowego otrzymał z ZUS kwotę [...] zł.
Dowódca JW [...] ustalił, iż skarżący w [...] r. pokrył koszty pogrzebu swego ojca i tytułem zwrotu poniesionych wydatków otrzymał z ZUS kwotę [...] zł. Miesięczne uposażenie zasadnicze B. M. wraz z dodatkami o charakterze stałym wynosiło w [...] r. [...] zł. W [...] r. Jednostka Wojskowa Nr [...] wypłaciła skarżącemu tytułem zasiłku pogrzebowego kwotę [...] zł.
Powołując się na art. 20 ust. 3 i 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy organ I instancji wywiódł, iż skarżącemu przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości różnicy między kwotą [...] zł, stanowiącą jego dwumiesięczne uposażenie, a kwotą [...] zł, otrzymaną przez niego z ZUS. Wskazując, iż różnica ta wynosi [...] zł i została wypłacona skarżącemu w [...] r. Dowódca JW [...] uznał, że w tej sytuacji dalej idący wniosek o wypłatę wyższej sumy nie zasługuje na uwzględnienie.
W odwołaniu wniesionym od tej decyzji B. M., powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 1998 r. sygn. akt II SA 790/98, wniósł o wypłacenie zasiłku pogrzebowego w pełnej wysokości wraz z odsetkami.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 1 i 2 pkt 7, art. 20 ust. 3 pkt 1, 3a pkt 3 i 4 w związku z art. 9 ust. 1 i 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego szczebla... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdzając dotychczasowe ustalenia faktyczne wskazał, że kwotę [...] zł wypłacono skarżącemu na podstawie oznaczonej na niego decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. W. nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu zasiłku pogrzebowego. Organ II instancji stwierdził, iż w tej sytuacji zaistniał zbieg prawa do zasiłku pogrzebowego należnego żołnierzowi zawodowemu na podstawie art. 20 ust. 3, 3a pkt 3 i 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy - z prawem do takiego zasiłku na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym. W ocenie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] organ I instancji wydał prawidłową decyzję, bowiem ustalając odpowiednią wysokość przysługującego wyrównania wynikającego z powołanego wyżej zbiegu przepisów, uwzględnił wysokość należnego na zajmowanym stanowisku dwumiesięcznego uposażenia i pomniejszył ją o kwotę pobranego zasiłku z ZUS, w następstwie czego wypłacono skarżącemu zasadną kwotę [...] zł.
Na powyższą decyzję B. M. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżący ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji i oświadczył, że zgodnie z powoływanym wyrokiem NSA przepisy nie dają możliwości zmniejszenia żołnierzowi kwoty zasiłku pogrzebowego, który przysługuje w pełnej wysokości, bez względu na to, w jakiej części pokrył on koszty pogrzebu oraz bez względu na strukturę poczynionych w tym zakresie wydatków. Wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (decyzji, postanowień). Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
W myśl art. 20 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.) żołnierzowi, który pokrył koszty pogrzebu członka rodziny, przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości dwumiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego mu na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Stosownie do ust. 4 tego artykułu w razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego z prawem do takiego zasiłku przewidzianego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym lub innych przepisach szczególnych przysługuje zasiłek wyższy, a jeżeli uprawniony pobrał zasiłek niższy - odpowiednie wyrównanie.
W rozpatrywanej sprawie bezsporny jest fakt, iż decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. W. nr [...] z dnia [...] r. przyznano skarżącemu B. M. zasiłek pogrzebowy w kwocie [...] zł z tytułu śmierci jego ojca. Zasiłek ten wypłacono skarżącemu w [...] r. W [...] r. Jednostka Wojskowa Nr [...] w Ł. wypłaciła skarżącemu tytułem zasiłku pogrzebowego kwotę [...] zł. Kwota ta stanowiła różnicę pomiędzy ówczesnym dwumiesięcznym uposażeniem skarżącego (uposażenie zasadnicze B. M. wraz z dodatkami o charakterze stałym wynosiło w [...] r. [...] zł) a wypłaconym mu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasiłkiem pogrzebowym.
Do takiej sytuacji faktycznej organy administracyjne prawidłowo zastosowały normę zawartą w art. 20 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy. W sprawie tej bowiem zachodził zbieg prawa do zasiłku pogrzebowego przewidzianego w ustawie o uposażeniu żołnierzy z prawem do takiego zasiłku przewidzianego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Zgodnie z tym unormowaniem B. M. - wobec wypłacenia mu zasiłku pogrzebowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - przysługiwało wyrównanie odpowiadające różnicy pomiędzy jego dwumiesięcznym uposażeniem zasadniczym wraz z dodatkami o charakterze stałym a kwotą wypłaconego przez ZUS zasiłku. Taka też kwota została skarżącemu wypłacona w [...] r.
Przepis art. 20 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy powyższą sytuację reguluje jednoznacznie i nie jest uzasadniona jakakolwiek inna interpretacja zawartego w nim unormowania.
Odnosząc się do podnoszonej w skardze argumentacji stwierdzić trzeba, iż przywoływany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 1998 r. sygn. akt II SA 790/98 dotyczy sytuacji, w której żołnierzowi zawodowemu nie wypłacono zasiłku pogrzebowego przewidzianego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym lub innych przepisach szczególnych, gdyż zasiłek taki pobrała inna osoba, a żołnierz ten uczestniczył w pokryciu kosztów pogrzebu członka rodziny. Gdyby zatem skarżący nie pobrał zasiłku pogrzebowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a mimo to uczestniczył w pokryciu kosztów pogrzebu ojca, to wówczas przysługiwałby mu zasiłek pogrzebowy przewidziany w ustawie o uposażeniu żołnierzy w pełnej wysokości. Nie mógłby on także zostać pomniejszony o zasiłek wypłacony przez ZUS, gdyby zasiłek pogrzebowy przewidziany w przepisach o ubezpieczeniu społecznym lub innych przepisach szczególnych został wypłacony innemu członkowi jego rodziny. Skoro jednak skarżący (a nie ktoś inny z jego rodziny) pobrał zasiłek pogrzebowy przewidziany w przepisach o ubezpieczeniu społecznym, to przysługujący mu zasiłek pogrzebowy przewidziany w ustawie o uposażeniu żołnierzy - stosownie do jednoznacznego unormowania zawartego w art. 20 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy - podlegał pomniejszeniu o wypłacony mu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasiłek.
Podkreślić ponownie należy, iż Sąd Administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej.
W tym stanie rzeczy, skoro brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego, a argumentacja skarżącego nie mogła zostać uwzględniona - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło