II SA/Wr 719/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi J. O. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie działalności wójta Gminy [...] w zakresie wydania wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący pismem z [...].08.2019 r. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o wydanie wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] położnej we [...]. W odpowiedzi z [...].09.2019 r. Wójt Gminy poinformował, że z dniem [...].01.2004 r. przestał obowiązywać ogólny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Poinformowano również, że żaden z obowiązujących na terenie Gminy [...] miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie obejmuje swoim zakresem działki nr [...]. Pismem z [...].09.2019 r. skarżący ponowił wniosek o wydanie wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...],[...] i [...]. W odpowiedzi organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W dniu [...].09.2019 r. skarżący skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] pismo nazwane "Skargą". Wskazał w nim, że skarga dotyczy działań osoby odpowiedzialnej w Urzędzie Gminy [...] za wydawanie wypisów. Według skarżącego, osoba ta utrudnia wydanie takiego dokumentu. Opisując powody ubiegania się o wypis z planu miejscowego, skarżący zwrócił się do Kolegium o wydanie postanowienia zmuszającego Wójta Gminy do załatwienia sprawy. Pismem z [...].09.2019 r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] poinformował skarżącego o braku właściwości Kolegium do podjęcia czynności w sprawie skargi na działalność Wójta Gminny [...] w zakresie wydania wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie wskazano skarżącemu, że jego wniosek z [...].08.2019 r. winien być rozpatrzony jako żądanie udzielenia informacji publicznej w postaci wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano również, że na bezczynności Wójta w zakresie udzielenia informacji publicznej, czyli dokonania czynności materialno-technicznej, skarżący może wnieść skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego. Pismem [...].09.2019 r. skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odpowiedź SKO w [...] z [...].09.2019 r., którą organ odmówił zobowiązania Wójta Gminy [...] do wydania wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wraz ze skargą skarżący zwrócił się zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto w świetle art. 3 § 3 wyżej cytowanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Tymczasem skarżący nie skarży żadnego aktu podlegającego kontroli sądowoadministracyjnej. Taki akt nie został bowiem wydany, gdyż nie jest nim odpowiedź Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...].09.2019 r. Nie może ona zostać potraktowana jako decyzja administracyjna, nie jest postanowieniem w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, które podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie jest też żadnym innym aktem podlegającym takiemu zaskarżeniu. Nie jest wreszcie wyrazem czynności podlegającej zaskarżeniu z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Gdyby z kolei potraktować pismo skarżącego z [...].09.2019 r. jako skargę na działanie kierownika gminnej jednostki organizacyjnej, to po pierwsze, zgodnie z art. 227 pkt 3 k.p.a. do jej rozpoznania nie jest właściwe SKO w [...] lecz Rada Gminy [...], a po drugie udzielenie odpowiedz na taką skargę w formie zawiadomienia, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy do oceny prawidłowości postępowania skargowego. Ponadto, gdyby zakwalifikować pismo Prezesa SKO w [...] z [...].09.2019 r. jako postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a., to również w tym przypadku, nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie nie stwarza też po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie można go zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika nadto z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a., w szczególności z żadnego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd zobowiązany był do zastosowania art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stanowiącego o konieczności odrzucenia skargi z powodu jej niedopuszczalności, o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. Odrzucenie niniejszej skargi nie pozbawia skarżącego prawa do sądowej kontroli czynności Wójta Gminy [...] dotyczącej rozpatrzenia żądania wydania wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sygnalizując w tym miejscu brak jednolitości w orzecznictwie sądowym na temat podstaw prawnych wnoszenia takiej skargi do sądu administracyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 09.11.2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 238/17), tym niemniej skarżący może uczynić przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu działanie Wójta Gminy [...] (w istocie brak takiego działania w postaci odmowy wydania wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) - tak też postanowienie NSA oz. we Wrocławiu z 24.02.1998 r., sygn. akt II SAB/Wr 58/97. Wówczas do sądu należeć będzie zakwalifikowanie takiej skargi, biorąc przy tym pod uwagę regulację wynikającą chociażby z art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten poszerza (w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a.) zakres sądowej kontroli działań organów gminy o czynności faktyczne i prawne podejmowane w sprawach ze sfery administracji publicznej oraz bierności tych organów polegającej na niewykonywaniu czynności nakazanych prawem (por. post. NSA z 8.12.2015 r. sygn. I OSK 3188/15). W przypadku skargi na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednakże ustawodawca przewidział, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi, o czym stanowi art. 247 p.p.s.a. Natomiast o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z 30.01.2013 r. sygn. akt II OZ 37/13 oraz z 5.03.2013 r. sygn. akt I OZ 152/13). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został zawarty w skardze niedopuszczalnej, podlegającej odrzuceniu. Stanowiło to więc o oczywistej bezzasadności skargi, co tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia.