II SA/Wr 723/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Asesor WSA Olga Białek, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant apl. radc. Agnieszka Karpf, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi Z.L., H. K. i Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości zażalenia na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. oddala skargę Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wpłynęło pismo skarżących z dnia [...]r. zawierające "wniosek na bezczynność" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G . Postanowieniem z dnia [...]r. organ na podstawie art. 65 k.p.a. przekazał ten wniosek jako zażalenie na bezczynność według właściwości D. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego we W . Skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skierowanie wniosku do organu właściwego. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu powołał art. 19 k.pa. i wyjaśnił, że do rozpatrywania spraw związanych z bezprawną zmianą sposobu użytkowania określonego obiektu, czy też samowolną budową, ustawodawca wskazał jako właściwe Powiatowe Inspektoraty Nadzoru Budowlanego oraz jako organ odwoławczy Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa została więc skierowana prawidłowo do właściwego organu wyższego stopnia i nie mogła być przekazana do innego organu tylko dlatego, że jak twierdzą skarżący, nie otrzymują odpowiedzi w swojej sprawie. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucili naruszenie zasad wynikających z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. W uzasadnieniu skargi nadal twierdzili, że nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania strychu w zamieszkałym przez nich budynku, której następstwem jest dewastacja budynku oraz grożące dalsze szkody, co oznacza naruszenie powołanych zasad ogólnych. Być może organ nie musiał zajmować się tą sprawą, ale nie powinien także bezczynnie patrzeć na łamanie prawa przez inne organy administracji publicznej, lecz podjąć działanie w myśl powołanych zasad. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. W uzupełnieniu skargi skarżący zarzucili, że stanowisko organu narusza ponadto art. 41 pkt 1, art. 45, art. 64 pkt 1, 2 i 3, art. 75, art. 76 i art. 77 pkt 1 Konstytucji RP, gdyż organ nie dążył do wyjaśnienia sprawy i nie pouczył PINB-u o prawidłowym załatwieniu spraw należących do ich obowiązków, a ponadto powinien pomagać obywatelom w dochodzeniu ich praw, nawet jeśli pomylą się w adresowaniu pisma do jakiegoś organu. Organ nie może zasłaniać się właściwością rzeczową tylko dlatego, aby nie zająć się sprawą łamania prawa, lecz powinien taką sprawę przesłać do właściwej jednostki administracyjnej zawiadamiając obywatela dlaczego tak postąpił, a także udzielić stosownych wskazówek jak dalej należy w danej sprawie postępować. Skarżący dołączyli szereg pism i orzeczeń dotyczących bezczynności organu nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego budynku, samowolnej rozbudowy strychu i samowolnej zmiany sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne. Na rozprawie skarżący złożyli pismo procesowe wraz z dokumentami, mające wykazać wystąpienie samowoli budowlanej i jej skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) reguluje problematykę tzw. samowoli budowlanej w przepisach art. 48-51 i art. 71-71a, oraz stanowi w art. 83, że do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 58-51 i art. 71a tej ustawy, zaś organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Według art. 17 pkt 1 k.p.a. samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (podobnie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). Według art. 19 k.p.a., organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, zaś zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. organ niewłaściwy w sprawie niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego, wydając postanowienie na które służy zażalenie (bądź zgodnie z art. 127 § 3 w związku z art. 144 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w odniesieniu do postanowienia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze, patrz G. Łaszczyca KPA Komentarz tom II s. 279, A. Wróbel KPA Komentarz s. 832). Zadania wykonywane przez powiat w zakresie nadzoru budowlanego są ograniczone, zaś powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie jest organem powiatu (na temat szczegółów patrz ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm. i Komentarz do tej ustawy B. Dolnickiego i innych, Zakamycze 2005 s. 43, 45-46, 258-264, 273-275). Niewątpliwie zatem samorządowe kolegium odwoławcze nie jest organem wyższego stopnia w odniesieniu do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego i dlatego nie jest właściwe do rozpatrzenia zażalenia na bezczynność tego organu. Nawiązując do zarzutów skargi należy wskazać, że stosowanie prawa administracyjnego, także w zakresie norm ustanawiających zasady ogólne postępowania administracyjnego, przez organ niewłaściwy, byłoby rażącym uchybieniem procesowym (por. art. 156 § 1 pkt 1 k.pa.). Podanie złożone do organu niewłaściwego nie wszczyna postępowania w sprawie. Poza toczącym się postępowaniem w danej sprawie organ nie był obowiązany do informowania stron (art. 9 k.p.a.), nie był też uprawniony do pouczania właściwego organu o prawidłowym sposobie załatwienia sprawy (patrz Komentarze do KPA, R. Kędziora s. 51, G. Łaszczyca s. 146-147, 583, A. Wróbel s. 126, 162, 407, 417 i B. Adamiak s. 41-43, 79, 125, 341-342). Nie miały w nin. sprawie znaczenia wskazane w skardze przepisy konstytucyjne, skoro jedyną czynnością organu niewłaściwego dopuszczoną przez ustawę, jest niezwłoczne przekazanie podania strony organowi właściwemu. Dokonując tego w przepisanej formie, organ nie naruszył prawa. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.s.a., orzeczono jak na wstępie.