II SA/Wr 724/17

WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-31

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Halina Filipowicz-Kremis, Władysław Kulon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca unieszkodliwienie zwłok drobiu padłego na podstawie dodatniego wyniku badania obecności Salmonella enteritidis jest prawidłowa, gdy nie przeprowadzono diagnostyki różnicowania szczepów szczepionkowych i terenowych?
Ratio decidendi
Decyzja organu nakazująca unieszkodliwienie zwłok drobiu padłego jest prawidłowa, jeśli badania urzędowe wykazały obecność Salmonella enteritidis w stadzie niezaszczepionym przeciwko tej bakterii. Organ nie jest zobowiązany do przeprowadzenia dodatkowych badań różnicujących szczepy szczepionkowe od terenowych, gdyż stwierdzenie obecności bakterii u nieszczepionych zwierząt uzasadnia interwencję. Wniosek dowodowy o dodatkowe badania nie ma wpływu na legalność decyzji, gdyż wynik badania urzędowego jest wiarygodny i wystarczający do podjęcia działań.
Stan faktyczny
Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał decyzję nakazującą unieszkodliwienie zwłok drobiu padłego na fermie K. S. po stwierdzeniu obecności Salmonella enteritidis w próbkach pobranych od stada brojlerów niezaszczepionych przeciwko tej bakterii. Skarżący kwestionował decyzję, domagając się przeprowadzenia dodatkowych badań różnicujących szczepy szczepionkowe i terenowe, argumentując, że w pobliżu znajdują się fermy z kurami szczepionymi. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, odmawiając przeprowadzenia dodatkowych badań. Skarżący wniósł skargę do WSA we Wrocławiu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Protokolant: asystent sędziego Andżelika Abramowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu unieszkodliwienia zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego oddala skargę w całości. Przystępując do orzekania Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy wynikający z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych. Powiatowy Lekarz Weterynarii w W. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...]. Decyzją tą przyjmując w podstawie prawnej art. 41 ust. 1 pkt. 2, art. 44 i art. 57 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1539 ze zm., dalej – u.o.z.), art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1482, 1918, z 2016 r. poz. 50), oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2017 poz. 1257, dalej – k.p.a.) uwzględniając wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 stycznia 2017 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2017-2019 (Dz. U. z 2017 r. poz. 114) po uzyskaniu sprawozdania z badania laboratoryjnego próbek pobranych w ramach rutynowego pobierania próbek przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. nr [...] z dnia 10 lipca 2017 r. stwierdzającego obecność pałeczek Salmonella enteritidis w próbkach wymazów podeszwowych pobranych od stada brojlerów w wieku 3 tygodni, na Fermie Drobiu K. S., ul. [...], [...] L., weterynaryjny nr identyfikacyjny [...] nakazał: 1. Unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia. 2. Zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie, po obróbce gwarantującej zabicie pałeczek Salmonella, jeżeli uzyskano dodatnie wyniki badania próbek paszy w kierunku obecności serotypów Salmonella objętych programem. 3. Zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów, które mogły ulec skażeniu, zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z jego art. 40. 4. Zniszczenie lub poddanie odkażaniu pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu. 5. Dokładne oczyszczenie i odkażenie, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, kurników, w których był utrzymywany drób ze stada zakażonego w odniesieniu do celu unijnego, otoczenia budynków, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, po wykonaniu czynności, o których mowa w pkt. 1-4, 6. Podjęcie przez producenta żywca kurcząt rzeźnych działań, mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, określonych w ust.2.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 stycznia 2017 roku w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2017-2019 (Dz. U. z 2017 poz.114). Nadto decyzją zakazano przemieszczania drobiu ze stada zakażonego z gospodarstwa i do stada zakażonego w gospodarstwie oraz ze stada do stada w obrębie gospodarstwa, chyba że drób przed zakończeniem tuczu, na wniosek producenta żywca kurcząt rzeźnych, zostanie przemieszczony bezpośrednio do rzeźni w celu poddania ubojowi. W oparciu o art. 44 ust 2 u.o.z. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że pozytywny wynik badania próbek nr [...] z dnia 10 lipca 2017 r. na obecność pałeczek Salmonella enteritidis w pobranych od stada brojlerów w wieku 3 tygodni na Fermie Drobiu K. S., ul. [...], [...] L., weterynaryjny nr identyfikacyjny [...] dał podstawy do uznania stada za zakażone pałeczkami Salmonella. Wskazując na zawarte w decyzji przepisy organ wydany nakaz motywował obowiązkiem zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, monitorowania chorób odzwierzęcych oraz odzwierzęcych czynników chorobotwórczych. Nie godząc się z wydaną decyzją K. S. złożył od niej odwołanie, w którym wniósł o jej zmianę i ponowne przeprowadzenie badań w kierunku Salmonelli rozszerzonych o diagnostykę różnicowania szczepów szczepionkowych i terenowych. Według odwołującego się decyzja została oparta o sprawozdanie z badań laboratoryjnych z dnia 10 lipca 2017 r. nr [...], które są obarczone błędem, gdyż nie przeprowadzono w nich diagnostyki różnicowania szczepów szczepionkowych i szczepów terenowych. Różnicowanie szczepów powinno zostać przeprowadzone, gdyż w odległości około 150 m od fermy znajduje się obiekt hodowlany zasiedlony kurami nioskami szczepionymi przeciwko Salmonelli, a w odległości około 800 m znajduje się drugi obiekt zasiedlony kurą nioską szczepioną przeciwko Salmonelli. Wszystkie te obiekty znajdują się przy jednej i jedynej drodze dojazdowej, dlatego dla uzyskania poprawnych wyników powinna zostać przeprowadzona diagnostyka różnicowania szczepów szczepionkowych i terenowych. W dniu [...] r. D. Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej DWLW) wydał postanowienie, którym na podstawie art. 78 k.p.a. odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego w zakresie przeprowadzenia ponownego badania w kierunku pałeczek Salmonelli. Z kolei w dniu [...] r. DWLW wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po zrelacjonowaniu w treści rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego przebiegu przeprowadzonego w sprawie postępowania oraz wskazaniu na istotne elementy rozstrzygnięcia organu I instancji dokonano rozważań uzasadniających zajęte stanowisko. W szczególności organ odwoławczy skoncentrował się na obowiązujących przepisach prawa materialnego wskazując na zapisy u.o.z. i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 stycznia 2017 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2017-2019. Opierając się na załączniku do wskazanego rozporządzenia wyjaśniono, że w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów Salmonelli objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) lub w przypadku wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii w próbkach, powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie z art. 44 u.o.z. w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje podjęcie działań ściśle określonych w przedmiotowym ustępie. Wobec tego rozstrzygnięcie organu I instancji uznano za wydane zgodnie z przywołanymi przepisami. Wyjaśniono przy tym, że obowiązujące przepisy nie przewidują ponownego pobierania próbek do badań laboratoryjnych (lub też przeprowadzania badania w szerszym zakresie) w kierunku serotypów pałeczek Salmonelli, w przypadku uprzedniego uzyskania dodatniego wyniku badań próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii. Okoliczność ta została uznana za powodującą odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę. Ponadto według DWLW okoliczności, które miałyby być stwierdzone tymi dowodami nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Co do zagadnienia różnicowania szczepów szczepionkowych i terenowych zaznaczono, iż stado brojlerów rzeźnych wg danych zawartych w protokole pobrania próbek urzędowych rutynowych z dnia 3 lipca 2017 r. nie było szczepione w kierunku Salmonella enteritidis oraz Salmonella typhimurium, a diagnostykę różnicową szczepów terenowych pałeczek Salmonella od szczepów szczepionkowych przeprowadza się wyłącznie w sytuacji, gdy stado było szczepione szczepionką żywą. Uznając, że brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia dodatkowych badań różnicujących szczep szczepionkowy od terenowego, zanegowano słuszność twierdzeń odwołania dotyczących odległości na fermie obiektów hodowlanych zasiedlonych zwierzętami szczepionymi szczepionką przeciwko Salmonelli i nieszczepionymi, tym bardziej, że według powszechnie obowiązującej wiedzy nie wykazano szerzenia się szczepów szczepionkowych pałeczek Salmonella w stadach drobiu. W skardze na powyższą decyzję wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez K. S. reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika wniesiono o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasadzenie od organu kosztów postępowania. Żądania skargi oparto na zarzutach naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 78 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku dowodowego skarżącego z dnia 11 lipca 2017 r., mimo że przedmiotem wnioskowanego dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy na podstawie apriorycznie przyjętego założenia, że wykryte w stadzie brojlerów skarżącego bakterie Salmonella enteritidis nie pochodzą ze szczepów szczepionkowych. Autor skargi wniósł także o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci sprawozdania z badania z dnia 18 lipca 2017 r. nr [...]. W piśmie procesowym, po przestawieniu stanu faktycznego oraz przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, przeprowadzono rozważania prawne, w ramach których przedstawiono pogląd, że nakazy w oparciu o art. 44 ust. 1 u.o.z. mogą zostać nałożone w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku Salmonella, lecz wyłącznie w sytuacji, gdy wykryte serotypy Salmonella nie są szczepami szczepionkowymi. Natomiast, gdy wykryte serotypy Salmonella okażą się szczepami szczepionkowymi, nie zostaje wypełniona hipoteza przywołanej normy prawnej i organ nie jest uprawniony do nałożenia obowiązków, o których mowa w przepisie. Po scharakteryzowaniu procesowej zasady praworządności wynikającej z art. 7 k.p.a. zwrócono uwagę na konieczność ustalenia przez organ wszystkich przesłanek pozwalających na wydanie decyzji. W oparciu o tę zasadę podano, iż organ prowadzący postępowania, w ramach którego zapada rozstrzygnięcie na podstawie art. 44 ust. 1 u.o.z., winien ustalić i udowodnić, że wykryte w stadzie brojlerów szczepy Salmonella enterididis nie są szczepami szczepionkowymi i na nim spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie. Wykrycie bakterii Salmonella w próbkach pobranych z fermy brojlerów nie jest wystarczającą przesłanką do zaktualizowania hipotezy normy pkt. 3.1.3. Krajowego Programu. Wymaga się wykazania, że wykryte szczepy Salmonelli nie są szczepami szczepionkowymi. Sprawozdanie z badań laboratoryjnych, będące jedynym dowodem w sprawie, nie obrazuje zróżnicowania szczepów na szczepionkowe i terenowe. Argumentując powiedziane skarżący wskazał na okoliczność opisaną w odwołaniu polegającą na niemożliwości wykluczenia, że wykryta bakteria należy do szczepów szczepionkowych, gdyż choć stado brojlerów nie zostało zaszczepione przeciwko Salmonelli, to w okolicznych gospodarstwa zlokalizowanych w pobliżu fermy znajdują się kury nioski szczepione przeciwko Salmonelli. Mimo złożenia w tym względzie wniosku dowodowego strony nie został on przez organ uwzględniony czym naruszono art. 78 § 1 k.p.a.. Nie zgodzono się także ze stanowiskiem organu, który wykazywał, iż "diagnostykę różnicową szczepów terenowych pałeczek Salmonella od szczepów szczepionkowych przeprowadza się wyłącznie w sytuacji, gdy stado nie było szczepione szczepionką żywą". Poglądowi temu przeciwstawiono stanowisko, że według aktualnej wiedzy z zakresu medycyny weterynaryjnej nie można wykluczyć prawdopodobieństwa sytuacji, w której bakteria Salmonelli pochodząca od brojlerów, kur niosek z zaszczepionego stada, przeniesie się na stado niezaszczepione, które znajduje się opodal. Podając możliwość przeniesienia bakterii pomiędzy stadami, zarażenie stada brojlerów skarżącego bakterią, której nosicielami mogą być szczepione kury nioski z sąsiednich gospodarstw podniesiono, że wykryta z sprawozdaniu z badania z dnia 10 lipca 2017 r. bakteria mogła należeć do szczepu szczepionkowego, co uniemożliwiałoby organowi dokonanie władczej ingerencji w sytuację prawną skarżącego, tak jak uczynił to organ I instancji w treści decyzji. Nie godząc się z organem co do niezasadności złożonego wniosku dowodowego ze względu na to, że "okoliczności, które miałyby być stwierdzone tymi dowodami nie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy" autor skargi podniósł zarzut naruszenia przez organ prawa, zarzut dowolności, a nie wszechstronności w gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego sprawy, popierając swoje stanowisko orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Końcowo skarżący wskazał na wyniki badań wykonanych na jego zlecenie, które przeprowadzono w dniach 13-18 lipca 2017 r. przez A. W. W. Laboratorium Weterynaryjne, tą samą metodą, którą posługiwał się organ, lecz różnica polega na wykazaniu braku obecności pałeczek Salmonelli w stadzie. Wobec tego, według skarżącego, nie można wykluczyć nie tylko faktu, że serotypy Salmonelli w stadzie brojlerów skarżącego nie miały charakteru szczepionkowego, lecz że w ogóle bakteria ta rzeczywiście wystąpiła w stadzie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zamieszczona w decyzji. W piśmie procesowym organ nie podzielił zarzutów skargi podkreślając, że obowiązujące przepisy nie przewidują ponownego pobierania próbek do badań laboratoryjnych w przypadku uprzedniego uzyskania dodatniego wyniku badań próbek urzędowych pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii. Uzasadniało to odmowę uwzględnienia wniosku złożonego przez stronę. Dodatkowo diagnostykę różnicową szczepów terenowych pałeczek Salmonella od szczepów szczepionkowych przeprowadza się wyłącznie w sytuacji, gdy dane stado było szczepione szczepionką żywą przeciwko pałeczkom Salmonella. Względem możliwości przeniesienia szczepu bakterii z innych obiektów, co powoduje konieczność badania różnicującego organ uznał, że działanie to nie ma uzasadnienia merytorycznego, ani tym bardziej prawnego, ponieważ w literaturze naukowej brak danych, które wskazywałyby jednoznacznie na szerzenie się szczepów szczepionkowych pałeczek Salmonella w stadach drobiu pomiędzy fermami. Brak również informacji, iż takowe przypadki miały kiedykolwiek miejsce na terytorium Polski. Nie zgodzono się także z zarzutami skargi w zakresie naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Względem wydania decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy wyjaśniono, że sprawozdanie z badania nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znajduje się w aktach sprawy i było przedmiotem oceny w toku postępowania. Nie zostały one jednak uwzględnione w zakresie jaki zakładał skarżący, ponieważ organ posiadał wcześniejsze sprawozdanie z badań, które ma charakter laboratoryjnych badań dla celów kontroli urzędowych. Z kolei badanie próbek pobranych 10 dni po pobraniu próbek urzędowych jako badań prywatnych ma znikomą wartość, w szczególności ze względu na to, że rozmieszczenie mikroorganizmów w kale - w tym również Salmonella enteritidis - najczęściej nie jest jednolite. Próbki pobierane nawet równolegle, co do zasady nie są takie same, wobec czego prawdopodobieństwo, że wyniki badania próbki urzędowej i nawet kontrpróbki będą się różnić, jest wysokie. Zaznaczono też, że próbki właścicielskie mają co najwyżej walor dowodu prywatnego, zaś organy kontroli urzędowej nie mają przy tym żadnej pewności, w jakich warunkach próbki te były pobierane, przechowywane i przewożone, jak również, czy próbki te były pobrane zgodnie z wytycznymi zawartymi w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) nr 200/2012 z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania Salmonella enteritidis i Salmonella typhimurium w stadach brojlerów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 71 z 9.3.2012, str. 31). Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. jedynie dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a więc kwestionowanie przez stronę stwierdzenia chorobotwórczej bakterii – Samonella enteritidis jest bezzasadne. Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wnioski i zarzuty w niej zawarte, zaś pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej - p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Po myśli art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Dokonana przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zaskarżoną decyzją DWLW utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. nakładającą na skarżonego określone w niej obowiązki. Sam nakaz skierowany do skarżącego przez organ I instancji był następstwem pozytywnego wyniku badań próbek pobranych od stada brojlerów na fermie stanowiącej jego własność. Z wyników badań przedłożonych organowi wynika, że w pobranych próbkach stwierdzono obecność bakterii Salmonella entertidis, mimo, że zwierzęta, od których pobrano próbki nie były szczepione w kierunku tej bakterii. Działając w ramach prawem przypisanych uprawnień organ I instancji nakaz skierowany do skarżącego oparł na normach prawnych wynikających z art. 41 ust. 1 pkt 2 i art. 44 u.o.z., uwzględniając wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 stycznia 2017 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus)" na lata 2017-2019. Co istotne, zarówno w toku postępowania odwoławczego jak i sądowoadministracyjnego, skarżący nie podnosi zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W tych okolicznościach dość będzie wskazać, że Sąd w składzie orzekającym, kontrolując ten wątek z urzędu nie dopatrzył się w tym zakresie naruszeń w toku postępowania. Nie można bowiem uznać za zarzut dotyczący prawa materialnego twierdzenia, że ujemny wynik zleconego przez skarżącego badania ma oznaczać, że serotypy bakterii w badaniu urzędowym nie miały charakteru szczepionkowego, a nawet, że w ogóle bakteria w stadzie nie wystąpiła. Zdaniem Sądu jest to zbyt daleko idące założenie w świetle dokumentacji zalegającej w aktach administracyjnych. Twierdzenia skarżącego związane są ściśle z naruszeniem procedury administracyjnej, co wiąże on z niewykluczeniem, że stwierdzone w toku badań bakterie mogą być szczepami szczepionkowymi. Podnosi skarżący i szeroko opisuje okoliczności, które mogą powodować pojawienie się przedmiotowych szczepów szczepionkowych u brojlerów nie poddanym szczepieniom w tym kierunku. Zasadniczo wszelkie zarzuty procesowe wiążą się właśnie z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji, czy też organ odwoławczy, dodatkowych badań we wskazywanym kierunku, a nawet pominięciem dowodu przedłożonego na tą okoliczność przez stronę postępowania. Mimo powagi podnoszonych zarzutów, których potwierdzenie nakazuje gruntowną analizę kwestionowanego aktu administracyjnego przyjdzie stwierdzić, że w realiach niniejszej sprawy nie znajdują one potwierdzenia. Otóż, jak słusznie wyjaśnia to organ II instancji próbki poddane badaniu zostały pobrane ze stada brojlerów, które nie zostały poddane szczepieniom przeciwko Salmonelli. Samo badanie zostało przeprowadzone przez Zakład Higieny Weterynaryjnej we W. funkcjonujący w ramach systemu laboratoriów urzędowych wykonujących zlecone badania w kierunku obecności Salmonelli. W tych okolicznościach wyniki badań przeprowadzonych w tym laboratorium mają walor badań urzędowych. Z całą pewnością orzekający w sprawie organ miał nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek uznania przedmiotowych badań za wiarygodne, co implikowało konieczność wydania rozstrzygnięcia zawierającego określone nakazy dla właściciela stada brojlerów. Mimo wnioskowania przez skarżącego do organu o przeprowadzenie dodatkowych badań organ nie miał takiego obowiązku, gdyż stwierdzenie obecności Salmonelli w stadzie nieszczepionych w tym kierunku brojlerów powoduje konieczność władczej ingerencji organu przybierającej formę zawierającej określone obowiązki decyzji. Nie można zgodzić się z twierdzeniami skargi, że tylko potwierdzenie faktu, że dany szczep nie jest szczepem szczepionkowym daje organowi taką możliwość. Zdaniem Sądu podjęta przez autora skargi próba wykładni treści punktu 3.1.3. Krajowego Programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach brojlerów gatunku kura (Gallus gallus) na lata 2017-2019 jest nietrafna. Otóż nie jest zadaniem organów potwierdzenie, że stwierdzony w trakcie badań szczep bakterii nie jest szczepem szczepionkowym, lecz w sytuacji gdy badania dają pozytywny wynik, zaś stado, z którego pobrano próbki nie było poddawane w tym kierunku szczepieniom, niezbędna jest interwencja lekarza weterynarii w zakresie jaki miał miejsce w niniejszej sprawie. Dla wydania decyzji zawierającej określone obowiązki podstawą jest stwierdzenie w drodze badania próbki przez podmiot legitymowany do wykonywania badań urzędowych pałeczek Salmonelli, nie zaś konieczność ustalania jej rodzaju, w sytuacji gdy brojlery nie były poddane szczepieniu przeciwko Salmonelli. Właściwa interpretacja przepisu winna raczej zmierzać do wykluczenia konieczności interwencji organu jedynie w sytuacji, gdy ma on do czynienia ze szczepem bakterii szczepionkowym, ale dane stado właśnie w tym kierunku zaszczepiono. Prawodawca zapewne miał na uwadze konieczność natychmiastowej interwencji w przypadku, gdy stwierdzono bakterię u nieszczepionych zwierząt, niż dalsze prowadzenie badań w kierunku ustalenia źródła bakerii. Skarżący nie godzi się z oddaleniem wniosku dowodowego i podnosi zarzut wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Twierdzenie to nie ma uzasadnionych podstaw. Jak już wyjaśniono wynik badań urzędowych nie pozostawiał wątpliwości co do obecności szczepu Salmonelli w pobranych próbkach. Sam skarżący wyniku tego rzeczowo też nie kwestionuje. Nie było zatem potrzeby prowadzenia dodatkowych badań, skoro i tak nie mogły mieć one wpływu na kształt zapadłego rozstrzygnięcia. Stwierdzenie bakterii Salmonelli było w sprawie oczywiste, zaś organ musiał uwzględnić nie tylko kodeksową zasadę szybkości postępowania, ale też wydać rozstrzygnięcie, którego wykonanie miało służyć zwalczeniu bakterii i zapobieżeniu jej rozprzestrzeniania się. Mimo, że skład orzekający Sądu w pełni podziela poglądy zaprezentowane we wskazanych w skardze orzeczeniach sądów administracyjnych, nie można ich wprost przyporządkować do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Po pierwsze organ ustalił stan faktyczny w oparciu o już zebrane dowody i nie budziły one wątpliwości, a po wtóre mimo zastrzeżenia, że sam skarżący we wnioskowanych dowodach upatruje istnienie ważnych dla niego okoliczności, fakt taki obiektywnie nie mógł mieć miejsca. Nowy dowód nie mógł przecież zanegować prawidłowości wyników przeprowadzonego badania przez wyspecjalizowane laboratorium, zaś rodzaj szczepu bakterii pozostawał bez znaczenia dla wyniku sprawy, skoro badane brojlery nie były szczepione. Wobec powyższego nie tylko wnioskowany dowód, zasadniczo jego nieprzeprowadzenie, nie mógł mieć znaczenia dla wydanych rozstrzygnięć. Podobnie wniosek dowodowy dotyczący dowodu z badania z dnia 18 lipca 2018 r., dopuszczony w toku postępowania sądowoadministracyjnego, nie wpływa na ocenę legalności kwestionowanych aktów administracyjnych. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zajęte przez organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że próbki do tych badań zostały pobrane znacznie później niż próbki do badań urzędowych, rozmieszczenie bakterii niekoniecznie musi być jednolite i stałe, zaś dokument ten nie podważa wyników wcześniej przeprowadzonej kontroli. W świetle zebranego przez organy materiału dowodowego uznać więc należy, że stwierdzenie serotypów bakterii Salmonella entertidis w badaniu urzędowym stanowiło wystarczającą podstawę do wydania decyzji w trybie art. 44 u.o.z.. Orzekające w sprawie organy prawidłowo zakwalifikowały zaistniały w sprawie stan faktyczny, zaś wydane rozstrzygnięcia nie tylko znajdują umocowanie w obowiązujących przepisach ale też stanowią działania zmierzające do eliminacji zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz zwierząt. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło