II SA/Wr 728/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-03-04
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Ireneusz Dukiel, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie oceny zgodności robót budowlanych z przepisami, jeśli wcześniej w tożsamej sprawie wydano już ostateczną decyzję, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie oceny zgodności robót budowlanych, ponieważ kwestia ta była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, która nie została uchylona ani zmieniona. Ponowne merytoryczne rozpatrzenie tej samej sprawy jest niedopuszczalne ze względu na zasadę trwałości decyzji ostatecznych (res iudicata) i art. 105 § 1 k.p.a. dotyczący umorzenia postępowania bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Skarżący G. S. wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie oceny zgodności z przepisami robót budowy stacji transformatorowej. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił nieprawidłowe postępowanie organów i podtrzymał żądanie oceny wykonanych robót oraz nakazania rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie oceny zgodności z przepisami robót-budowy stacji transformatorowej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata D. H. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i 20/100), w tym 55,20 zł podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. nr [...] z dnia [...] r., umorzono postępowanie administracyjne w sprawie oceny zgodności z przepisami robót budowy stacji transformatorowej, wykonanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] r., znak: [...], na działce nr 473/23 (dawniej 473/1) obręb G..
Pismem z dnia 4 września 2013 r. G. S. wniósł do powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie oceny zgodności z przepisami robót, budowy stacji transformatorowej, wykonanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, znak: [...], nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Kierownika oddziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Rejonowego w W.. Wniosek dotyczy stacji transformatorowej znajdującej się na działce nr 473/23 w J., obręb G..
Po analizie całości akt spraw prowadzonych przez PINB w powiecie w., związanych z tą inwestycją PINB w powiecie w. decyzją nr [...] z dnia [...] r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie oceny zgodności z przepisami robót, budowy stacji transformatorowej, wykonanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...]r., znak: [...], na działce nr 473/23 (dawniej 473/1) obręb G..
Od powyższej decyzji w ustawowo przewidzianym terminie odwołanie wniósł G. S..
Decyzją nr [...], z dnia [...]` r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeks postępowania administracyjnego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania G. S. od opisanej decyzji utrzymał ją mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że kwestia oceny zgodności z przepisami robót budowlanych stacji transformatorowej, na działce nr 473/23 w J., obręb G., wykonanych na podstawie decyzji nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] r., znak: [...] była już rozpatrywana przez organy obu instancji.
Dnia [...] r. Kierownik Urzędu Rejonowego w W., Oddział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. z dnia 30 stycznia 1995 r., znak: [...], decyzją nr [...], o znaku: [...], zatwierdził projekt budowlany inwestycji obejmującej remont linii energetycznej n.n. oraz budowę stacji transformatorowej słupowej z dowiązaniami liniowymi na terenach i działkach położonych w G. nr ewid. gruntu: 166, 167, 169,68/1,106/2,110/2,105/1,105/2,107/2,68/2,41/3,41/4,42/6,271,90/2,522, 523,484/1,484/2,479/10,131,133,129,146,147,157/3,159, 156,89/15, 159, 161,88/15,88/27, 19/6,88/25, 42/7, 36, 110/1, 98, 88/31, 93/6, 89/20, 483/1, 482, 497, 497/1, 521, 479/2, 479/9, 490, 485, 486, 487, 488, 489, 37/4, 24, 18/3, 22/2, 46/13, 25, 23, 38,42/5, 96/2, 37/5,89/16,43/2,272,112/1,108,47/7,99/15,99/16,20/6,46/15,127/1,128,600, 70/23,273,89/18,89/19,89/20,70/23,20/1,70/21,491/2,70, 21,18/1,18/5,18/6, 20/3,20/4,20/5, 101/2, 101/4,265/248,263/252, 126/5,47/3,46/17,473/1,48/15, 492,493,494.
Decyzją z dnia [...] r. o znaku: [...]Burmistrz Miasta J. zatwierdził projekt podziału nieruchomości - działki nr 473/1 - na 19 działek o numerach od 473/5 do 473/23 w J., obręb G..
Po wszczęciu, na wniosek z dnia 22 stycznia 2008 r. G. S., który w międzyczasie stał się właścicielem działki o numerze 471/23 w J., obręb G., postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności tej decyzji, Wojewoda D. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W., Decyzją nr [...] z dnia [...] r., znak [...]. Od decyzji tej G. S. odwołał się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Decyzją z dnia [...], r. o znaku: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdził nieważność decyzji nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] r., o znaku: [...], w części dotyczącej pozwolenia na budowę - remont linii energetycznej na działce nr 473/1 w J., obręb G., natomiast w pozostałej części umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jak wyżej.
Pismem z dnia 20 listopada 2008 r., G. S., wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o uznanie budowy tego obiektu za samowolę budowlaną i o nakazanie jego rozbiórki, a następnie pismem z dnia 28 stycznia 2009 r. zwrócił się także do PINB w powiecie w. o wszczęcie postępowania w sprawie usunięcia istniejących dwóch słupów żelbetonowych wraz z zawieszoną na nich trafostacją oraz słupa odciągowego, które według skarżącego zostały wybudowane nielegalnie, oraz o wydanie nakazu rozbiórki tej budowli.
[...] S.A. we W. Oddział w W. pismem z dnia 4 grudnia 2008 r. złożyła skargę do WSA we Wrocławiu na decyzję GINB z dnia [...] r., znak: [...], podnosząc m.in., brak interesu prawnego G. S., który w chwili wydania decyzji nie był właścicielem działki nr 473/1. Po odrzuceniu tej skargi przez WSA we Wrocławiu, PINB w powiecie w. wszczął postępowanie w sprawie zainicjowanej wnioskiem G. S., tj. dotyczącej remontu linii energetycznej n.n. oraz budowy stacji transformatorowej słupowej z dowiązaniami liniowymi zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, zrealizowanej na działce nr 473/1 gminie J., obręb G.. Po oględzinach przeprowadzonych dnia 7 stycznia 2010 r. potwierdzono, że na działkach 47317, 473/9, 473/10, 473/13, 473/22 zlokalizowane są słupy żelbetonowe n.n., zaś na działce nr 473/23 znajduje się stacja transformatorowa oraz słup oświetleniowy, na którym podwieszony jest obwód oświetleniowy - dla oświetlenia ulicznego -oraz jedna podpora słupa żelbetonowego, którego druga podpora znajduje się na działce nr 473/6. Wobec tego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. nałożył na [...] S.A. we W., Oddział w W., z/s przy ul. P., , następcę prawnego [...] S.A., obowiązek wykonania i przedłożenia w organie nadzoru budowlanego oceny technicznej, sporządzonej przez osobę uprawnioną posiadającą uprawnienia w odpowiedniej specjalności bez ograniczeń, legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, która winna objąć swym zakresem: 1. oceną wykonanych robót budowlanych związanych z remontem linii energetycznej n.n. oraz budową stacji transformatorowej słupowej z dowiązaniami liniowymi na działkach nr 473/7, 473/9, 473/10, 473/13, 473/22, 473/23, 473/6wJ., obręb G., pod kątem poprawności wykonania robót, tj. kwestii zgodności ich wykonania z wiedzą techniczna i przepisami prawa budowanego z wyszczególnieniem występujących ewentualnie nieprawidłowości, 2 w przypadku istnienia nieprawidłowości należy podać zakres robót niezbędnych do wykonania wraz ze sposobem ich przeprowadzenia - celem doprowadzenia wykonanej linii energetycznej i stacji transformatorowe do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego.
W kontekście tych okoliczności przywołać należy stanowisko zawarte w orzecznictwie administracyjnym, zgodnie z którym, organ administracji, wydając decyzję w sprawie, jest od momentu wejścia jej do obrotu prawnego, tj. od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, nią związany (art. 110 k.p.a.). Oznacza to, że jest związany dokonaną oceną prawną w decyzji, a dotyczy to wszystkich elementów sprawy administracyjnej. Dokonanie zatem oceny co do bezprzedmiotowości postępowania wiąże organ - wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12.03.2014r., sygn. akt I SA/Gd 82/14. W związku z tym organ stwierdza, iż wydanie merytorycznej decyzji w sprawie, której przedmiot jest tożsamy z prowadzonym i zakończonym ostateczną decyzją postępowaniem nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. W sprawie oceny zgodności z przepisami robót, budowy stacji transformatorowej, wykonanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...]r., znak: [...], na działce nr 473/23 ( dawniej 473/1) obręb G., prowadzone było już postępowanie, zakończone ostateczną decyzją.
Na ostateczna decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożył wnioskodawca. W samodzielnie złożonej skardze wniósł, o zbadanie przez sąd prawidłowości wykonanych przez inwestora robót budowlanych przy stacji trafo, a w przypadku uznania nieprawidłowości tychże nakazania wyrokiem rozbiórki budowli. Szeroko powołał się przy tym skarżący na obowiązujące orzecznictwo sadów administracyjnych. W kolejnych pismach procesowych podtrzymał żądanie, wskazał na nieprawidłowe (jego zdaniem) postępowanie w sprawie zwłaszcza organu odwoławczego, podniósł, że budowla jest posadowiona na terenie przeznaczonym w planie ogólnym zagospodarowania na budownictwo mieszkaniowe o niskiej intensywności, a wybudowana stacja znacznie pogarsza warunki mieszkaniowe w okolicy. Dołączył do akt zdjęcia spornego obiektu i w pismach wskazał na kolejne orzeczenia potwierdzające zawarte w skardze tezy. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego z urzędu podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył:
Skarga nie może zostać uwzględniona.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r . Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a.
Przypomnieć zatem wypada, że przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], z dnia [...] r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeks postępowania administracyjnego którą utrzymano w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, umarzające postępowanie w sprawie.
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w niespornym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. w toku wcześniej przeprowadzonego odrębnego postępowania rozpatrzył już kwestie poruszone we wniosku strony i wydał decyzję, w której wskazał, że wprawdzie decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., jednak nie można inwestorowi inkryminować wykonywania robót budowlanych samowolnie, zatem PINB w powiecie w. prawidłowo przeprowadził postępowanie w oparciu o artykuły 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy wskazać dalej na zasadę trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Celem zasady trwałości decyzji ostatecznych jest nie tylko ochrona praw nabytych strony, ale w ogóle ochrona porządku prawnego. Warunkiem nie pozwalającym na rozstrzygnięcie tej samej sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją administracyjną, jest uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Dla zachowania zasady zakazu ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata) zasadnicze znaczenie ma ustalenie tożsamości spraw administracyjnych rozstrzygniętych z jednej strony wcześniejszą decyzją ostateczną i z drugiej strony wyznaczonej zakresem sformułowanego przez stronę nowego żądania. Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W efekcie w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany.
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba powiedzieć, że z niewadliwych ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że w tożsamej sprawie wydana już została decyzja ostateczna i dotąd nie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Prawidłowo w efekcie organy uznały, że takie ustalenia czynią nowe postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i wymagają umorzenia postępowania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 43/13). Jak bowiem wynika z całości akt administracyjnych w związku z pismem skarżącego z 2008 r., żądającym uznania spornego obiektu za samowolę budowlaną i nakazania jego rozbiórki, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie PINB w powiecie w. decyzją nr [...], umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne - naprawcze w sprawie wykonanych robót budowlanych, związanych z remontem linii energetycznej n.n. oraz budową stacji transformatorowej słupowej w J., obręb G.. Dalej, po rozpoznaniu odwołania (także skarżącego) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] r. z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając, że organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do wydawania decyzji merytorycznej w tej sprawie, co obliguje do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że wprawdzie decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym jednak nie można inwestorowi czynić zarzutu wykonywania robót budowlanych samowolnie, zatem PINB w powiecie w. prawidłowo przeprowadził postępowanie naprawcze. Z uzasadnienia decyzji wynika nadto, że oceniając zgodność wykonanych robót z obowiązującymi przepisami, wiedzą techniczną i sztuka budowlaną uznano, że inwestycja spełnia wymagania przepisów.
Mając zatem na uwadze całokształt okoliczności sprawy sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ppsa. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 250 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło