II SA/Wr 73/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Anna Siedlecka Asesor WSA Olga Białek Protokolant: Paweł Kysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedle B." z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 11 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie uzgadniające bez uwag warunki zabudowy w odniesieniu do melioracji wodnych, dla budowy wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. B. [...] I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. W dniu 3 czerwca 2005 r. Spółka z o. o. Agencja Handlowo-Usługowa A złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji planowanej przy ul. [...] we W. na działkach Nr [...], [...], [...], [...], [...] i części działki Nr [...], AM-[...], obręb M. W., polegającej na budowie budynku mieszkalnego obejmującego około 100 mieszkań, o powierzchni zabudowy około 1000 m2 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Z uwagi na fakt, iż powyższa inwestycja planowana jest na gruntach rolnych, Prezydent W., zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) wystąpił do Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. o uzgodnienie inwestycji, w trybie przewidzianym w art. 106 kpa, pod względem ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych. W dniu 29 lipca 2005 r. Marszałek Województwa D. na podstawie art. 106 kpa oraz art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydał postanowienie nr [...], którym uzgodnił w odniesieniu do melioracji wodnych – bez uwag warunki zabudowy dla wyżej wymienionej inwestycji. Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wniosła adwokat K. O., legitymująca się pełnomocnictwem z dnia 23 maja 2005 r. zarządu Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedle B.". Zawiadomiona o wniesieniu zażalenia i o prawach stron Spółka z o.o. Agencja Handlowo-Usługowa A pismem z dnia 12 września 2005 r. poinformowała Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., że adwokat K. O. nie posiada umocowania jako pełnomocnik Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedle B.", gdyż Sąd Rejonowy dla W. – F. Wydział VI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z dnia 14 lipca 2005 r. (sygn. akt [...] Rej. [...], KRS [...]), uchylił postanowienie Sądu z dnia 31 marca 2005 r. i dokonany na jego podstawie wpis zmian w składzie osobowym zarządu oraz komisji rewizyjnej tego Stowarzyszenia zaszłych na zebraniu w dniu 28 stycznia 2005 r., na skutek skargi na orzeczenie referendarza sądowego. Ustosunkowując się do przekazanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pisma Spółki z o.o. Agencja Handlowo-Usługowa A z dnia 12 września 2005 r., adwokat K. O. stwierdziła, że od momentu wpisania składu osobowego zarządu Stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego osoby te mogą reprezentować Stowarzyszenie i zlecać innym osobom prowadzenie spraw Stowarzyszenia. Oświadczyła, iż udzielone jej pełnomocnictwo z dnia 23 maja 2005 r. stanowi załącznik do umowy z dnia 20 maja 2005 r. o obsłudze prawnej Stowarzyszenia. Zgodnie z art. 5181 § 3a kpc w postępowaniu rejestrowym o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, w razie wniesienia skargi na zarządzające wpis orzeczenie referendarza sądowego, wpis pozostaje w mocy do chwili rozpatrzenia skargi. Powołany w dniu 28 stycznia 2005 r. zarząd Stowarzyszenia był, zdaniem adwokat K. O., właściwym do udzielenia pełnomocnictwa i jest ona pełnomocnikiem uprawnionym do działania w imieniu Stowarzyszenia. W dniu 11 października 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 134 w związku z art. 30 § 3, art. 32, art. 33 i art. 144 kpa, wydało postanowienie nr [...], którym stwierdziło niedopuszczalność powyższego zażalenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż występując do Kolegium w imieniu Stowarzyszenia Mieszkańców Osiedle B. autorka zażalenia przedstawiła pełnomocnictwo procesowe z dnia 23 maja 2005 r., udzielone przez trzech członków zarządu Stowarzyszenia – "M. K., A. M., D. B.". Na wezwanie Kolegium zawarte w piśmie z dnia 23 sierpnia 2005 r. do przedłożenia dokumentów potwierdzających status prawny Stowarzyszenia i uprawnienie osób udzielających pełnomocnictwa do działania w imieniu Stowarzyszenia, w dniu 29 sierpnia 2005 r. adwokat K. O. przestawiła organowi administracyjnemu odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...]. W dziale 2, Rubryce 1, jako organ uprawniony do reprezentacji podmiotu wskazano zarząd, a sposób reprezentacji podmiotu określono w sposób następujący: "Dla ważności oświadczeń woli w zakresie zaciągania zobowiązań majątkowych oraz udzielania pełnomocnictw wymagane są podpisy dwóch osób spośród następujących: Prezesa, V-ce Prezesa, Dyrektora Stowarzyszenia z upoważnienia zarządu". Dane osób wchodzących w skład organu to: M. K. – Prezes, T. S. – członek zarządu, D. B. – Wiceprezes zarządu, A. M. – Wiceprezes zarządu oraz D. S. – członek zarządu. Organ II instancji podniósł, iż żaląca się stwierdziła, że dokument ten potwierdza uprawnienie osób udzielających jej pełnomocnictwa do występowania w imieniu Stowarzyszenia. Nie wspomniała przy tym jednak, że postanowieniem z dnia 14 lipca 2005 r. Sąd Rejonowy dla W. F. uchylił postanowienie Sądu z dnia 31 marca 2005 r. i dokonany na jego podstawie wpis do KRS, dotyczący wskazanych wyżej zmian w składzie zarządu Stowarzyszenia i komisji rewizyjnej. Fakt ten podniosła Spółka z o.o. A. W przedstawionym przez nią w postępowaniu przed Kolegium postanowieniu Sądu z dnia 14 lipca 2005 r. stwierdzono, że uchwała z dnia 28 stycznia 2005 r. nie mogła stanowić podstawy wpisu do KRS nowego składu zarządu Stowarzyszenia, albowiem nie została podjęta zgodnie z obowiązująca procedurą, a więc przepisami Statutu i Regulaminu Stowarzyszenia. Wskazując, że w odpowiedzi na pismo Kolegium z dnia 15 września 2005 r., w którym poinformowano żalącą o możliwości ustosunkowania się do podnoszonych przez Spółkę zarzutów, adwokat K. O. stwierdziła, iż jej zdaniem jest nadal uprawniona do reprezentacji Stowarzyszenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało wniesione przez nią zażalenie za niedopuszczalne. Zostało bowiem wniesione w sierpniu 2005 r. przez osobę działającą jako pełnomocnik zarządu Stowarzyszenia, którego wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym utracił moc z chwilą rozpatrzenia skargi przez Sąd Rejonowy w dniu 14 lipca 2005 r. Podnosząc, iż przepis art. 5181 § 3a kpc stanowi, że w postępowaniu rejestrowym o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego oraz rejestru zastawów w razie wniesienia skargi na orzeczenie referendarza zarządzające wpis, pozostaje ono w mocy do chwili rozpatrzenia skargi przez sąd rejonowy rozpoznający sprawę jako sąd pierwszej instancji, organ odwoławczy stwierdził, że przepis ten został powołany w piśmie pełnomocnika skarżącej Spółki z dnia 26 września 2005 r. w brzmieniu skróconym o ostatnie wyrazy: "przez sąd rejonowy rozpoznający sprawę jako sąd pierwszej instancji", co zmieniało istotnie jego znaczenie. W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uznało, że adwokat K. O. nie posiadała w chwili występowania do organu umocowania odpowiadającego wymogom prawnym i nie mogła zostać uznana za pełnomocnika Stowarzyszenia lub organu je reprezentującego. Organ II instancji ponadto dodał, iż kierował się również stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podkreśla, że autentyczność i zgodność z prawdą pełnomocnictwa nie może budzić wątpliwości, a potwierdzeniem umocowania do reprezentacji osoby prawnej jest przedłożenie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (wyrok z dnia 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04, ONSAiWSA 5/8/2005, poz. 91). Powyższego wymogu, w opinii organu, adwokat K. O. nie spełniła. Kolegium podniosło także, że nie bez znaczenia dla sprawy było również i to, że w tym przypadku pełnomocnikiem był podmiot dysponujący wiedzą prawniczą. Przywołało przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/95, zgodnie z którym w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że stwierdzony defekt należy uznać za błąd określany w literaturze mianem "falsus procurator", co obligowało organ administracyjny do orzeczenia o niedopuszczalności wniesionego w tym przypadku zażalenia. Skargę na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie Mieszkańców Osiedla B. z siedzibą we W. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu: - naruszenie prawa procesowego, a to art. 64 § 2 kpa, poprzez bezpodstawne stwierdzenie przez organ niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa D. z dnia 29 lipca 2005 r. jako złożonego przez nieuprawnioną osobę w sytuacji, gdy organ administracyjny zaniechał wezwania Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedla B." – w trybie wskazanego powyżej przepisu – do usunięcia braków formalnych wniesionego zażalenia poprzez złożenie stosownego pełnomocnictwa, - nieuwzględnienie ochrony uzasadnionych interesów skarżącego poprzez uniemożliwienie temu podmiotowi potwierdzenia w trybie art. 103 § 1 kc czynności zdziałanych w imieniu skarżącego przez pełnomocnika rzekomo nieumocowanego do działania, - naruszenie prawa procesowego, a to zasad uwzględniania słusznego interesu społecznego, przestrzegania prawa w postępowaniu, jak również pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa – wyrażonych w art. 7 i 8 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium w szczególności podkreśliło, że tylko statutowe organy Stowarzyszenia mogą skutecznie działać w postępowaniu dotyczącym jego sfery majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przed podjęciem zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. pismem z dnia 23 sierpnia 2005 r. wezwało adwokata K. O. do nadesłania dokumentów potwierdzających status Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedle B." z siedzibą we W. oraz uprawnienia osób udzielających pełnomocnictwa z dnia 23 maja 2005 r. do występowania w imieniu tego Stowarzyszenia. W odpowiedzi na to pismo adwokat K. O. przedłożyła odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] lipca 2005 r., z którego wynikało, że członkowie zarządu Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedle B.", to: K. M. – prezes, S. T. – członek, B. D. – wiceprezes, M. A. – wiceprezes, S. D. – członek. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 15 września 2005 r. przesłało adwokat K. O. pismo z dnia 12 września 2005 r. Spółki z o.o. Agencja Handlowo-Usługowa A, kwestionujące jej umocowanie do występowania w charakterze pełnomocnika Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedle B.", celem "ewentualnego ustosunkowania się". W odpowiedzi na to pismo adwokat K. O. w piśmie z dnia 26 września 2005 r. wywodziła, że jest pełnomocnikiem uprawnionym do działania w imieniu Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedle B.". Stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez adwokat K. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uznało, iż zażalenie to zostało wniesione przez osobę działającą jako pełnomocnik zarządu Stowarzyszenia, którego wpis w Krajowym Rejestrze utracił moc z chwilą rozpatrzenia skargi przez Sąd Rejonowy w dniu 14 lipca 2005 r., a zatem nie dysponującą prawidłowym pełnomocnictwem. Jak trafnie podkreślono w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 1999 r. sygn. akt IV SA 848/98 (LEX nr 47870), skoro dołączone do odwołania pełnomocnictwo organ uważał za niewłaściwe - winien powiadomić o tym stronę i wezwać ją do podpisania odwołania bądź wezwać pełnomocnika do przedłożenia prawidłowego pełnomocnictwa. Niedokonanie zaś tego przez organ odwoławczy stanowi istotne naruszenie prawa procesowego, a w szczególności wyrażonej w art. 9 kpa zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Uznając słuszność powyższego stanowiska stwierdzić należy, iż nie powiadamiając Stowarzyszenia Mieszkańców "Osiedle B." o wniesieniu w jego imieniu zażalenia przez adwokata K. O. i nie wzywając tegoż adwokata do przedłożenia prawidłowego pełnomocnictwa, a poprzestając jedynie na opisanych wyżej czynnościach, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. co najmniej przedwcześnie uznało przedmiotowe zażalenie za niedopuszczalne, naruszając w ten sposób wymienione wyżej przepisy procedury administracyjnej, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.