II SA/Wr 730/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-02
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Henryka Łysikowska, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jeśli wpis ten został już wcześniej wykreślony decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jeśli wpis ten został już wcześniej wykreślony decyzją ostateczną. W takiej sytuacji brak jest przedmiotu postępowania, co czyni je niedopuszczalnym. Odmowa wszczęcia postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
B. G. wniosła o wykreślenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dotyczącego jej osoby, twierdząc, że wpis został dokonany bez jej zgody i wiedzy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując, że wpis został już wcześniej wykreślony decyzją Burmistrza Miasta W. na zgodny wniosek B. G. i jej męża. B. G. złożyła skargę do WSA, argumentując, że wpis nadal funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje negatywne skutki prawne, a decyzja o wykreśleniu została podjęta w toku postępowania upadłościowego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Sędzia NSA del. do WSA - Henryka Łysikowska, Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska, Protokolant - Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...]Nr [...], wydaną na podstawie art. 88e ust. 2 ustawy z 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.) w związku z art. 157 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr ew. [...]z dnia [...]w części dotyczącej B.G. W uzasadnieniu wskazało, że dnia [...]w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta w W. dokonano wpisu Nr [...] dotyczącego działalności gospodarczej zgłoszonej na nazwisko J. G. i B. G. zamieszkałych J. G., ul. L. [...], prowadzących działalność gospodarczą w ramach firmy A Przedsiębiorstwo Budownictwa Lądowo-Wodnego z siedzibą w W. ul. B. C. [...].
Burmistrz Miasta W. decyzją Nr [...]z dnia [...]., na skutek zawiadomienia przez B. i J. G. o zaprzestaniu prowadzenia działalności, wykreślił wpis do ewidencji działalności gospodarczej, figurujący na J. i B. G., pod poz. [...]dokonany w dniu [...].
B. G. pismami z dnia [...]zażądała zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta W. Nr [...]z dnia [...]a także wpisu do ewidencji działalności gospodarczej figurującego pod poz. [...]w części dotyczącej jej osoby. Strona wskazuje, że wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej złożył jej małżonek J. G. bez jej zgody. Podkreśla, że nigdy nie prowadziła wspólnie z małżonkiem działalności gospodarczej.
Burmistrz Miasta W. odmówił zmiany powołanej decyzji i wpisów do ewidencji działalności gospodarczej nie znajdując podstaw prawnych do żądanej zmiany.
Pismem z dnia [...]. B. G. wystąpiła do Wojewody D. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta W. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr ew. [...]w części dotyczącej B. G. na podstawie art. 156 § 1 p. 2, 4, 5, 6, 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z kolei w podaniu z dnia [...]B. G. zażądała, na podstawie art. 88e pkt 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej, wykreślenia przedmiotowego wpisu, jako dokonanego z naruszeniem prawa.
Rozpatrując sprawę skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławcze w L. powziął wątpliwości co do treści i zakresu żądań strony. W związku z tym Kolegium wezwało stronę do sprecyzowania żądań. Pismem z dnia [...]B. G. oświadczyła, że żąda wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej figurującego w Urzędzie Miasta W. pod numerem ew. [...]z dnia [...]w części dotyczącej jej osoby na podstawie art. 88e pkt 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej, z powodu naruszenia przepisów.
Zgodnie z art. 88e ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w następujących przypadkach:
1) zawiadomienia przez przedsiębiorcę o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej,
2) prawomocnego orzeczenia zakazującego przedsiębiorcy wykonywania określonej działalności gospodarczej.
W myśl ust. 2 art. 88e wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu także w przypadku, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa. W tym przypadku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji.
Z analizy zacytowanych przepisów wynika, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu, gdy jest dotknięty wadami nieważności o których stanowi art. 156 Kpa. W tym zakresie odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 156-159 Kpa. Zgodnie z art. 157 § 1 właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, czyli w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Natomiast art. 157 § 3 stanowi, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może mieć miejsce gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania z przyczyn podmiotowych, bądź z przyczyn przedmiotowych.
Do przyczyn podmiotowych można zaliczyć złożenie żądania przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy żądanie wniosła strona nie mająca zdolności do czynności prawych. Do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć np. żądanie stwierdzania nieważności decyzji, które jeszcze nie zostały wydane lub też gdy takich decyzji już nie ma w obrocie prawnym.
Zasady te mają także odpowiednie zastosowanie w postępowaniu w sprawie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej dokonanego z naruszeniem prawa.
Jak ustalono w toku wstępnego badania sprawy, B. G. domaga się wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]z dnia [...]w części dotyczącej jej osoby. Wpis ten został jednak już wykreślony na mocy ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta W. Nr [...] z dnia [...]. Skutkiem tej decyzji jest wyeliminowanie z obrotu prawnego przedmiotowego wpisu. Wnioskodawczyni domaga się więc wykreślenia wpisu, który już został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. W związku z tym w ocenie składu orzekającego brak jest przedmiotu postępowania w trybie art. 88e ustawy Prawo działalności gospodarczej.
Stosując odpowiednio art. 157 § 3 Kpa zasadnym jest więc orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z powodu rażącego naruszenia prawa.
B. G. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wywodziła, że w uzasadnieniu do decyzji orzekającej odmowę wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie napisano, że nie można wykreślić z ewidencji, ponieważ wpis do tejże ewidencji został wykreślony na mocy decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...]. Skutkiem tej decyzji jest wyeliminowanie z obrotu prawnego przedmiotowego wpisu. Powyższe wnioski nie przedstawiają stanu rzeczywistego. Przedmiotowy wpis nadal jest w obrocie prawnym. Na podstawie wpisu do działalności gospodarczej dokonanego przez Burmistrza Miasta W. w dniu [...]w dalszym ciągu prowadzi działalność syndyk. Na mocy prawa upadłościowego syndyk przejął zarząd nad tą działalnością gospodarczą. Od dnia [...]do dnia dzisiejszego prowadzi likwidację tej działalności. Syndyk nie wystąpił o wykreślenie z ewidencji tej działalności, lecz powiadomił stosowne urzędy w tym Burmistrza Miasta W. o upadłości B. i J.G. prowadzących działalność PBLW "A" prosząc o wprowadzenie zmian w rejestrze spowodowanych ogłoszeniem upadłości. (Pismo syndyka z dnia [...] do Burmistrza Miasta W.). Syndyk prowadzi działalność gospodarczą na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydanego przez Burmistrza Miasta W. jak i REGON-u i NIP-u przypisanym tejże działalności gospodarczej w roku 1993. (Potwierdzenie i decyzja w sprawie nadania NIP Urzędu Skarbowego w J. G. Zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego w J. G. z dnia [...]). Syndyk posługuje się pieczątką "Przedsiębiorstwo Budownictwa Lądowo-Wodnego A" B. i J.G. w upadłości. NIP: [...], Regon [...]. (Pismo syndyka z dnia [...]do Sądu Okręgowego w L.).
Syndyk zatrudnia w tej działalności pracowników. Z tego względu była wzywana przez Urząd Skarbowy w J. G. w dniu [...]do złożenia wyjaśnień z powodu nieprawidłowego zeznania podatkowego. ZUS w J. G. wzywał ją do złożenia wyjaśnień w dniu [...] i [...].
dotyczących zatrudnienia osób jej nieznanych. Syndyk prowadzi rachunki bieżące w Banku B w J.G., oraz w Banku C SA Odział w J. G. Jest to dostateczna i wystarczająca ilość dowodów z różnych okresów, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej figurujący w Urzędzie Miasta W. pod nr ew. [...]z dnia [...]nie został wyeliminowany z obrotu prawnego.
W związku z powyższym prosi o wykreślenie jej z ewidencji działalności gospodarczej figurującej w Urzędzie Miasta W. pod nr ew. [...]z dnia [...]., ponieważ nie podpisywała wniosku o wpisanie do tej ewidencji działalności gospodarczej. Nie upoważniała, nikogo do dokonania tego wpisu. Dodatkowo nie była powiadomiona przez Burmistrza, że wpisał ją do tej ewidencji. Nie zawierała również umowy spółki cywilnej. Jest to wystarczający powód do wykreślenia z ewidencji. Tym bardziej, że skutki tego wpisu rzutują na sytuację cywilno prawną.
Sytuację taką reguluje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 1996r., sygn. SA/Wr 1204/95 "Wpis spółki cywilnej do ewidencji działalności gospodarczej na podstawie wniosku nie podpisanego przez wszystkich wspólników podlega wzruszeniu w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie w trybie wznowienia postępowania administracyjnego".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...]. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wywodziło, że pismem z dnia [...]. B. G. zażądała wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej figurującego w Urzędzie Miasta W. pod numerem ewidencyjnym [...]dokonanego w dniu [...]w części dotyczącej jej osoby na podstawie art. 88e pkt 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej, z powodu naruszenia prawa.
Decyzją z dnia [...]Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., działając na podstawie art. 88e ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.) w związku z art. 157 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekło o odmowie wszczęcia postępowania. Kolegium uznało, że skoro wpis, którego modyfikacji (częściowego wykreślenia) domaga się strona, został już wcześniej wykreślony decyzją ostateczną Burmistrza Miasta W. z dnia [...]. nr [...], to tym samym brak jest przedmiotu postępowania w trybie art. 88e ust. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej.
Wnioskodawczyni nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożyła wniosek, w trybie art. 127 § 3 Kpa, o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podnosi te same zarzuty, które zawierał wniosek wcześniejszy, a mianowicie:
1) brak jej podpisu pod wnioskiem w sprawie zgłoszenia do ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej.
2) brak powiadomienia wnioskodawczyni o dokonanym wpisie do ewidencji działalności gospodarczej
3) strona twierdzi, że o dokonanym wpisie dowiedziała się w dniu [...]gdy zwróciła się do Urzędu Miasta W. o udostępnienie akt sprawy.
4) wpis do ewidencji działalności gospodarczej wywołał w stosunku do niej określone ujemne skutki prawne, polegające na kierowaniu zajęcia do majątku z tyt. wierzytelności firmy "A" Przedsiębiorstwo Budownictwa Lądowo-Wodnego B. G. i J. G. w upadłości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., analizując akta sprawy stwierdza, że wniosek nie może być uwzględniony. We wniosku B. G. domaga się wykreślenia jej osoby z ewidencji działalności gospodarczej zarejestrowanej pod pozycją [...]w dniu [...]. jako podmiotu gospodarczego działającego w ramach firmy "A" Przedsiębiorstwo Budownictwa Lądowo-Wodnego z/s w W. na podstawie art. 88e ust. 2 Prawo działalności gospodarczej. Art. 88e ust. 2 Prawo działalności gospodarczej stanowi, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa. W tym przypadku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji. Wykreślenie ma charakter korekty w stosunku do błędnie lub bezzasadnie dokonanego wpisu do ewidencji.
Z przekazanych przez organ ewidencji działalności gospodarczej akt sprawy wynika, że w dniu [...]B. i J. G. wystąpili z wnioskiem do Urzędu Miasta W. z prośbą o wykreślenie (wyrejestrowanie) z ewidencji działalności gospodarczej wpisu pod nr [...], z uwagi na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Do wniosku dołączony został oryginał zaświadczenia o wpisie. Wniosek podpisany został własnoręcznie zarówno przez B. G. jak i J. G.
W dniu [...]organ ewidencyjny - Burmistrz Miasta W. wydał decyzję nr [...]o wykreśleniu wpisu dokonanego w dniu [...] pod numerem [...] dotyczącego działalności gospodarczej. Decyzja przekazana została: stronom, Urzędowi Skarbowemu w Z., ZUS w Z., WUS w L. Powyższa decyzja stała się decyzją ostateczną, strony bowiem nie skorzystały z przysługującego im środka odwoławczego.
W przesłanych aktach sprawy znajdują się również poświadczone kserokopie dokumentów z okresu prowadzenia działalności gospodarczej, na których widnieją podpisy B. G. - współwłaścicielki firmy A", są to:
- oświadczenie - upoważnienie do podpisania oferty z dnia [...].,
- bilans za 1999r. i rachunek zysków i strat za 1999r. sporządzone odpowiednio
na dzień [...]. i [...]-[...].
Ponadto Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w J. G. w piśmie z dnia [...] Nr [...]udzielił informacji, że B. G. dokonując rejestracji jako osoba bezrobotna przedłożyła zaświadczenie z dnia [...]potwierdzające przez ZUS w J. G. okres objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia Zakładu A PBL-W (od [...]do [...]). Od dnia [...]strona wyłączona została z ubezpieczenia społecznego z tytułu ogłoszenia upadłości decyzją ZUS znak [...]z dnia [...]. Na podstawie w/w zaświadczenia z dnia [...]PUP w J. G. przyznał B. G. z dniem [...]zasiłek przedemerytalny.
Jak z powyższego wynika wnioskodawczyni korzysta obecnie z uprawnień przysługujących jej z tytułu odprowadzania wcześniej składki na ubezpieczenie społeczne w związku z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej w ramach firmy "A". Nie jest prawdą również, iż dopiero w dniu - jak podaje we wniosku - [...]. dowiedziała się o dokonanym wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, bowiem przeczą temu twierdzeniu znajdujące się w aktach sprawy dowody o posługiwaniu się przez wnioskodawczynię imienną pieczątką z oznaczeniem firmy A w okresie, kiedy firma ta funkcjonowała. Ponadto, B. G. wraz z mężem dołączyła do wniosku z dnia [...]. w sprawie dokonania wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej - oryginał zaświadczenia o wpisie z [...]. A zatem przez cały okres prowadzenia działalności musiała znać treść tego wpisu, skoro dokonywała rozliczeń z Urzędem Skarbowym na jego podstawie.
Jak już wyżej wykazano, decyzja z dnia [...]. Burmistrza Miasta W. jest decyzją ostateczną, a więc wpis o numerze [...]już nie istnieje, bowiem uległ wykreśleniu na skutek zawiadomienia przez współwłaścicieli o zaprzestaniu działalności gospodarczej. Skoro wpis nie funkcjonuje już w obrocie prawnym od połowy 2001r., to nie można w chwili obecnej skorzystać z przepisu art. 88e ust. 2 Prawo działalności gospodarczej określającego sposób postępowania z wpisami dokonanymi nawet z naruszeniem prawa, o ile takie miało miejsce i doprowadzić do ewentualnego jego wykreślenia, przy zastosowaniu środka nadzwyczajnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (wyrok NSA z 29 kwietnia 1999r., sygn. akt II SA 505/99).
B. G. wniosła skargę na decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której żądała:
1. Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]jako niezgodnej z prawem,
2. Stwierdzenie nieważności i wykreślenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta W. pod numerem ewidencyjnym [...] dokonanego w dniu [...]w części dotyczącej B. G., na podstawie art. 88e pkt 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej z powodu naruszenia prawa
3. Zasądzenie kosztów procesu wg norm przypisanych.
W uzasadnieniu wywodziła, że nie występowała nigdy o wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez Burmistrza Miasta W. Wpisu dokonano z rażącym naruszeniem prawa. Działalność gospodarczą prowadziła i nie była zainteresowana wpisem do ewidencji działalności w W. W W. działalność gospodarczą prowadził jej mąż. Dnia [...]z mężem wyrejestrowała działalność gospodarczą prowadzoną w J. G. W tym dniu na wniosek jej męża J. G., Burmistrz W. we wpisie do działalności gospodarczej nr [...]dokonał zmiany wpisując dodatkowe miejsce wykonywania działalności gospodarczej – J. G., ul. L. [...]. Nie ma żadnego logicznego uzasadnienia do rejestrowania wspólnie z mężem działalności gospodarczej w W., ponieważ działalność taką już prowadzili, przynosiła spore dochody i miała doskonałą opinię u inwestorów. Nie ma żadnego logicznego uzasadnienia, aby w tym samym dniu taką samą działalność gospodarczą wyrejestrować i zarejestrować pod tym samym adresem. Powodem takiego poczynania było to, że małżonkowie B. i J. G. zakończyli wspólną działalność gospodarczą. J. G. natomiast prowadził swoją działalność i dlatego tylko on dokonywał zgłoszenia tej działalności w W. W konsekwencji zaskarżonego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej została wbrew wiedzy i woli przymusowym wspólnikiem męża. Wpis został więc dokonany z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności w części dotyczącej jej osoby na zasadzie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Powołane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumenty nie powinny mieć znaczenia dla stwierdzenia nieważności wpisu. W wyroku z dnia 11.05.2000r. Sąd Najwyższy w sprawie UN II RN 62/00 (OSNAP 2001/4) jednoznacznie stwierdził, że przepis art. 156 § 1 kpa powinien być interpretowany ściśle. Niedopuszczalne jest odwołanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, nienależytej staranności lub dobrej wiary. W skardze ustosunkowała się strona skarżąca do argumentów przytoczonych w decyzji. Ustosunkowując się do kwestii wykreślenia wpisu wywodziła, że na podstawie wniosku o upadłość PBLW "A Sąd ogłosił upadłość B. i J. G. Ponieważ działalność nie została wykreślona małżonek zgodnie z informacją uzyskaną w ZUS musiał płacić za siebie składki ubezpieczeniowe nie mając żadnych dochodów. W tym czasie była chora i przebywała na zwolnieniu lekarskim. Jedyną możliwością uniknięcia tych wydatków było wyrejestrowanie działalności gospodarczej. Zwrócił się więc do Urzędu w W. w celu jej wyrejestrowania. Wtedy powiedziano mu, że musi napisać podanie, które muszą oboje podpisać oraz dołączyć oryginalne zaświadczenie. Ponieważ Sąd ogłosił także upadłość była przekonana, że w związku z tym postanowieniem musiała podpisać to podanie, więc je podpisała. Nie podejrzewała nawet, że żądanie Urzędu wynika z rażącego naruszenia prawa, ponieważ do tej pory z takim działaniem nigdy się nie spotkała. Pozostałe sprawy mąż załatwiał sam i on otrzymał decyzję. Urząd jak zwykle tej decyzji nie przekazał. Wtedy nawet jej nie widziała. Decyzję tą zobaczyła w [...]., gdy zwróciła, się do Urzędu w W. o udostępnienie dokumentacji PBLW "A". Decyzja wtedy była już prawomocna.
O tym, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej dowiedziała się przypadkowo. Do wniosku o upadłość PBLW "A" dołączone zostało aktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...]., w którym nie są wymienieni wspólnicy, lecz tylko jest oznaczony podmiot gospodarczy i jego siedziba. We wniosku o upadłość również nie byli wymienieni wspólnicy. Sąd jednak ogłosił upadłość. Gdy zaczęła ponosić kolejne konsekwencje wynikłe z niewypłacalności działalności gospodarczej prowadzonej przez męża zaczęła się zastanawiać, na czym polega jej wina. Był to powód do zwrócenia się do Urzędu w W., aby udostępniono dokumentację z rejestracji działalności. Wtedy zobaczyła, że wpisano ją do ewidencji działalności gospodarczej bez jakiegokolwiek przyzwolenia i nie powiadomiono nigdy o tym fakcie. Był to dzień [...].
Od momentu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w 1993 roku do jej wykreślenia w 2001 roku Urząd Miasta w W. nie powiadomił, że została wpisana do tej ewidencji. Nawet wtedy, gdy uzupełniano wpis o dodatkowy adres, oraz wydawano decyzję o wykreśleniu, gdzie wpisano, że działalność zgłaszała. Uniemożliwiono jej w ten sposób jakiegokolwiek ustosunkowania się do tego wpisu. Takie postępowanie urzędników pozbawiło prawa do swobodnego podejmowania decyzji w sprawie prowadzenia działalności gospodarczej, co gwarantuje Konstytucja RP i ustawa Prawo działalności gospodarczej. Co do ustaleń w zakresie podpisywania dokumentów to wywodziła, że SKO uzasadniając swoją decyzję pisze, że znała treść wpisu ponieważ podpisywała dokumenty i używała pieczątki. Jest to błędne wyciągnięcie wniosków. Do sporządzenia przedmiotowych dokumentów nie potrzebny był wgląd w dokumenty rejestracyjne. Nie miała żadnych podstaw podejrzewać, że figuruję w ewidencji działalności gospodarczej. Miała świadomość, że jej imię figuruje w nazwie firmy, ale nie kwestionowała tego, ponieważ nazwa firmy może być dowolna. Tym bardziej była o tym przekonana, że Ust. dz. gosp. z 1988 r. (wtedy obowiązująca) w Art. 12 p. 2. określała, że oznaczenie działalności gospodarczej powinno zawierać nazwę lub imię i nazwisko przedsiębiorcy. Z braku powiadomienia o wpisie była przekonana, że jej imię figuruje tylko w nazwie. Ponadto od 1996 roku PBLW "A" miało pełną obsługę prawną ze strony Kancelarii Radców Prawnych, więc uważała, że gdyby była jakaś nieprawidłowość, to była by przez nich zauważona.
Pogląd Kolegium na prowadzenie przez nią działalności gospodarczej jest w sprzeczności z ustawą prawo działalności gospodarczej i orzecznictwem sądowym. Działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jak i w wielu orzeczeń (m.in. Wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r. (I SA/Wr 2057/99), Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 1995r., sygn. I ACz 883/95, Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 1995r., sygn. I ACr 1191/95) jest działalność zarobkowa, zorganizowana, zawodowa, określona administracyjno-prawnie a charakter prowadzonej działalności gospodarczej jest ciągły (powtarzalny i stały) pozwalający na uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Natomiast przedsiębiorca jest m.in. osobą fizyczną, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. W zebranym przez Kolegium materiale nie ma dowodów na podjęcie przez nią we własnym imieniu działalności gospodarczej i prowadzenie jej w sposób wyżej określony. Trudno nazwać działalnością gospodarczą podpisanie zacytowanych w uzasadnieniu 3 dokumentów w okresie od 1993 do 2001 roku. Z dowodu, na który powołuje się Kolegium, jakim jest bilans oraz rachunek zysków i strat za rok 1999 wynika, że w PBLW "A" w 1998r. przychody wyniosły [...], a w roku 1999 [...]. Aby taka firma działała, to każdego dnia sporządzano wiele dokumentów. Zawierano umowy z kontrahentami na wykonanie robót budowlanych i dostarczenie materiałów na setki tysięcy złotych. W dowodach zgromadzonych przez Kolegium nie ma umów, ani rozliczeń z kontrahentami podpisanych przeze mnie. Świadczy to o tym, że nie brała udziału w obrocie gospodarczym co jest warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej. Jej praca w PBLW "A" ograniczała się do tego, do czego upoważnił ją mąż. Pieczątki, których używała otrzymała od męża. Wykonując polecenia męża nie była przedsiębiorcą, lecz jedynie współpracującą żoną przedsiębiorcy.
Ustosunkowując się do zacytowanych przez Kolegium dokumentów: -oświadczenie - upoważnienie do podpisania oferty z dnia [...]Kolegium podnosi, że podpisała Oświadczenie z dnia [...]co świadczy, że była współwłaścicielem firmy. Oświadczenie napisane jest na druku dostarczonym przez Urząd Miasta w W. W oświadczeniu tym wyraźnie napisała, że właścicielem firmy jest dr inż. J. G. i w związku z tym jest upoważniony do podpisania oferty oraz podejmowania zobowiązań. Jest to określenie zgodne z prawdą. W dokumencie tym nie upoważniała, męża do wykonywania czynności w jej imieniu. Urząd wtedy również nie poinformował jej, że zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej oświadczenie nie jest prawdziwe, ponieważ jest w tej działalności wspólnikiem. Dodatkowo Urząd zawarł umowę na podstawie tej oferty i jej nie podpisywała, ani nikogo nie upoważniała do jej zawarcia. Jeżeli była wg Urzędu w W. wspólnikiem, to umowa ta nie ma mocy prawnej. Umowy w Urzędach opiniowane są przez radców prawnych i nie wyobraża, sobie pozytywnie zaopiniowanie umowy niepodpisanej przez wspólników bez żadnego upoważnienia do jej podpisania. Z postawy właśnie tego Urzędu, który rejestrował tą działalność gospodarczą nie miała, żadnych podstaw do wyciągnięcia wniosku, że była współwłaścicielem firmy. Jeżeli chodzi o bilans za rok 1999 i rachunek zysków i strat to podpisała, te dokumenty, ponieważ pomagała księgowej przy ich sporządzeniu. Popełniła błąd podpisując je. Zrobiła to z przekonania, że mąż upoważnił ją do nadzorowania pracy księgowej i dlatego powinna go podpisać. Taki sam błąd popełnił syndyk każący jej podpisać bilans za rok 2000.
W kwestii zaświadczeń ZUS wskazała, że okres objęcia jej ubezpieczeniem w ZUS nie rozpoczął się z chwilą zarejestrowania działalności gospodarczej w Urzędzie Miasta W. w 1993r. Zgłoszenia do ZUS dokonała [...]Działalność gospodarczą prowadziła samodzielnie do 1992r., a następnie wspólnie z mężem do dnia [...]., czyli do czasu jej wyrejestrowania. Wtedy mąż prowadził samodzielną działalność gospodarczą. Zaproponował jej aby pomagała mu w pracy, a on ubezpieczy ją w ZUS jako osobę współpracującą. Zwróciła, się do informacji ZUS z zapytaniem, jakie formalności ma załatwić, ponieważ do tej pory była ubezpieczona jako prowadząca działalność gospodarczą, a teraz będzie ubezpieczona jako osoba współpracująca. W ZUS miano do niej wręcz pretensję, że chce im dodawać pracy i makulatury, ponieważ dla ZUS jest to bez różnicy, gdyż składka w obu przypadkach jest taka sama. Powiedziano jej, że nie ma co załatwiać, tylko płacić składkę. Po wyrejestrowaniu z ZUS w roku 2001 otrzymała zaświadczenie, że płaciła składki jako prowadząca działalność gospodarczą w okresie od [...]do [...].
Jeżeli chodzi o rozliczenia z Urzędem Skarbowym to nieprawdą jest jakoby dokonywała rozliczeń na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Comiesięczne rozliczanie dochodów PBLW A" przekazywane do Urzędu Skarbowego na PIT-5 robiła księgowa. Dokumenty te były podpisywane tylko przez męża, nie podpisywała tych dokumentów. Z Urzędem Skarbowym rozliczała się wspólnie z mężem z dochodu rocznego. W PIT-ach tych figurują osobiste NIP-y.
SKO podnosi, że znała treść wpisu przez okres prowadzenia działalności. Jest to nieprawda. Nie znała treści wpisu. W przepisach prawa polskiego (art. 20 Konstytucji RP. Art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej wyraźnie zagwarantowana jest swoboda podejmowania działalności gospodarczej. Nie mogła wymyśleć, że Urząd działa z rażącym naruszeniem prawa podejmując za nią decyzję o podjęciu działalności gospodarczej. Urząd nie dopełnił ustawowego obowiązku powiadomienia o tym wpisie nie tylko w ciągu 14 dni, ale przez 9 lat. Z kolei nie miała żadnego powodu, aby się z tym wpisem zapoznać. Gdyby wiedziała, że figuruje w ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca to mogłaby żądać wykreślenia lub brała czynny udział w prowadzeniu tej działalności. Przedsiębiorca musi brać udział w podpisaniu umów, z których wynikają określone dla niego konsekwencje, zwłaszcza, że gdy nie są to umowy na parę złotych, lecz na kilkaset tysięcy, a w skali rocznej, na parę milionów. Trudno sobie wyobrazić przedsiębiorcę, który nie ma wpływu na przepływ środków finansowych w jego działalności. Dowodem tego, że nie znała treści wpisu jest to, że nie wystąpiła o wykreślenie, ani nie podpisywała umów z kontrahentami i nie prowadziła z nimi rozliczeń.
Błędnym jest także przyjęty w zaskarżonej decyzji pogląd, że wpis wykreślony decyzją Burmistrza z [...]nie funkcjonuje w obrocie prawnym wobec czego jego wykreślenie, w gęści dotyczącej jej osoby jest bezprzedmiotowe. Wpis ten został bowiem wykreślony dopiero w toku postępowania upadłościowego i na jego podstawie została ogłoszona upadłość jako przedsiębiorcy, którym nie była. Wpis ten funkcjonuje w obrocie prawnym do dzisiaj, ponieważ na jego podstawie są podejmowane wobec przez Syndyka masy upadłości czynności związane z prowadzeniem postępowania tak jak wobec upadłego przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 152, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Według art. 88e ust. 2 ustawy z 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji: "Wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu także w przypadku, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa. W tym przypadku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji". Art. 88e ust. 3 powołanej ustawy Prawo działalności gospodarczej stanowił "Wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej następuje w drodze decyzji administracyjnej". Art. 88e został uchylony ustawą z 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy – Prawo działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 217, poz. 2115) z dniem 1 stycznia 2004r. Ustawa o zmianie ustawy – Prawo działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw, w art. 1 stanowi o dodaniu art. 7e ust. 2, według którego "Wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu także w przypadku, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa lub dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. W tym przypadku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji". Rozwiązanie dotyczące konstrukcji wykreślenia wpisu do ewidencji przyjmowała też ustawa z 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz. U. nr 41, poz. 324 ze zm.), stanowiąc w art. 19 ust. 2 "Wpis do ewidencji podlega wykreśleniu także wtedy, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa, w tym przypadku odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdzenia nieważności decyzji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji administracyjnej. Art. 88e ust. 2 ustawy z 19 listopada 1999r. – Prawo działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji administracyjnej przyjmował instytucję prawną – wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Konstrukcja wykreślenia wpisu została też przyjęta w nowych obowiązujących rozwiązaniach prawnych i ustawie z 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej. Zarówno zatem przepisy obowiązujące w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji, jak i w dniu dokonania wpisu i przepisy obowiązujące obecnie przyjmują jedynie – wykreślenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Nie została w tych przepisach przyjęta konstrukcja stwierdzenia nieważności wpisu. Art. 88e ust. 2 powołanej ustawy Prawo działalności gospodarczej stanowi podstawę do zastosowania do czynności materialnoprawnej – wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jedynie odpowiednio przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie odpowiednie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego
oznacza, że nie jest dopuszczalne zastosowanie wprost tych przepisów, a z uwzględnieniem rozwiązania przyjętego w przepisach prawa materialnego, a zatem art. 88e ust. 2 powołanej w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji, ustawy Prawo działalności gospodarczej. Art. 88e ust. 2 stanowi o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, a zatem wyłącza to zastosowanie konstrukcji stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji gospodarczej. Zastosowanie zatem będą miały jedynie przepisu kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rodzaju naruszeń prawa przy dokonaniu wpisu, wyliczone enumeratywnie w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, przepisu regulujące właściwość organu do podjęcia decyzji o wykreśleniu (art. 157 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego) i trybu postępowania (art. 157 § 2 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego).
Przyjęcie konstrukcji wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej ma zatem podstawowe znaczenie dla zastosowania odpowiednich przepisów o stwierdzeniu działalności gospodarczej. Postępowanie w sprawie wykreślenia wpisu z działalności gospodarczej na podstawie przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji może być prowadzone tylko jeżeli nie doszło do wykreślenia z wpisu do działalności gospodarczej. Wykreślenie bowiem wpisu do działalności gospodarczej z powodu dokonania wpisu z naruszeniem prawa nie powoduje stwierdzenia nieważności wpisu, a jedynie wykreślenie wpisu. Przepisy powołanej ustawy Prawo działalności gospodarczej nie dają także podstaw prawnych do nadania decyzji mocy obowiązującej od dnia dokonania wpisu. Wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z powodu dokonania wpisu z naruszeniem prawa następuje z dniem wejścia decyzji do obrotu prawnego, a zatem z dniem jej doręczenia lub ogłoszenia. Tylko przepis szczególny może stanowić podstawę do innego określenia terminu obowiązywania decyzji. W przypadku decyzji o wykreśleniu przepisy obowiązujące w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji, jak i obowiązujące od dnia 1 stycznia 2004r. nie dają podstaw do innego określenia obowiązywania decyzji, a zatem decyzja o wykreśleniu z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej obowiązuje od dnia doręczenia tej decyzji.
W sprawie jest bezsporne między stronami, że Burmistrz Miasta W. decyzją z [...]Nr [...]wykreślił wpis do ewidencji działalności gospodarczej dokonany [...]pod poz. [...], na zgodny wniosek B. i J. G. Wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej powoduje, że prowadzenie postępowania w sprawie wykreślenia tej działalności gospodarczej z powodu dokonania wpisu z naruszeniem prawa jest z przyczyn braku przedmiotem niedopuszczalności.
Zgodnie z art. 157 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, organ odmawia wszczęcia postępowania w formie decyzji administracyjnej. Podstawą do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest wykreślenie tego wpisu ewidencji działalności gospodarczej. W sprawie wykreślenia wpisu działalności gospodarczej z dnia [...]pod poz. [...]na zgodny wniosek B. i J. G., została podjęta dnia [...]Nr [...]decyzja o wykreśleniu. Brak przedmiotu postępowania w sprawie wykreślenia powoduje, że postępowanie było niedopuszczalne.
W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Z tego powodu, na podstawie art. 150 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło