II SA/Wr 730/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi R. M. na czynność Burmistrza B. w przedmiocie przekazania formularza zgłoszenia wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] września 2018 r. R. M. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność Burmistrza B. (dalej: organ), tj. przesłanie mu do Zakładu Karnego we W. formularza zgłoszenia wymeldowania z miejsca stałego pobytu przy ul. [...] w B. Skarżący jednocześnie zwrócił się do tutejszego Sądu z informacją o możliwości popełnienia przestępstwa przez Urząd Miejski w B., polegającego na bezprawnym zajęciu mieszkania, w którym skarżący był zameldowany. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że pismem z [...] października 2013 r. skarżący przesłał z Zakładu Karnego we W. wniosek o najem mieszkania z zasobów gminy B. Wniosek umieszczono na liście osób oczekujących. Dnia 3 sierpnia 2018 r. matka skarżącego, zamieszkująca samotnie w lokalu socjalnym przy ul. [...] w B., została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej z uwagi na zły stan zdrowia. Pracownik socjalny przejął klucze do mieszkania [...] sierpnia 2018 r., a zarządca zasobu mieszkaniowego zabezpieczył lokal przez wymianę zamku w drzwiach. Organ wyjaśnia przy tym, że przedmiotowe mieszkanie zostało już przydzielone osobie mającej orzeczenie o niepełnosprawności, zaś gmina prowadząc politykę mieszkaniową nie może pozwolić, aby lokal socjalny ponad rok, tj. do chwili zakończenia odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności, stał pusty i nieużytkowany. Jednocześnie organ poinformował, że skarżący w oparciu o swój wniosek złożony w 2013 r. otrzyma lokal socjalny po opuszczeniu zakładu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Na wstępie wymaga więc rozważenia czy kwestionowana czynność pochodzi od organu administracji publicznej i czy ma ona charakter czynności z zakresu administracji publicznej podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). Wskazane przepisy zawierają szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W świetle treści art. 3 § 2a powołanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, z art. 3 § 3 powołanej ustawy wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W świetle powyższego przyjąć należy, że sądy administracyjne są właściwe w zakresie kontroli administracji publicznej w sprawach administracyjnych. Pojęcie sprawy administracyjnej nie jest jednoznaczne. W doktrynie jako punkt wyjścia do rozważań na ten temat wskazuje się pojęcie stosunku administracyjnoprawnego. Cechami stosunku administracyjnoprawnego sensu largo są: upoważnienie organu administracji publicznej do kształtowania uprawnień i obowiązków podmiotów (osób fizycznych, osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych), niepowiązanych z tym organem ani więzami zależności organizacyjnej, ani podległości służbowej oraz to, że jedną ze stron stosunku administracyjnoprawnego jest organ administracji publicznej, drugą zaś podmiot, którego sytuacja prawna na mocy norm prawa została powiązana z sytuacją prawną organu w ten sposób, że organ ten może władczo i jednostronnie konkretyzować jego prawa i obowiązki (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., str. 18.). Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na względzie przedmiot skargi, którym skarżący uczynił czynność Burmistrza B. polegającą na przesłaniu skarżącemu formularza w celu wymeldowania z pobytu stałego z lokalu socjalnego, w ocenie tutejszego Sądu, brak jest przedmiotu zaskarżenia, albowiem nie zaistniała sprawa administracyjna. Organ nie wydał w sprawie żadnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego, zwrócił się jedynie do niego o dobrowolne wymeldowanie się z lokalu. Czynność ta nie wpisuje się w zakres zastosowania art. 3 § 2 p.p.s.a., który wyznacza zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. W konsekwencji skargę ocenić należy jako niedopuszczalną. Na marginesie jedynie Sąd pragnie zauważyć, że w sprawach ze stosunku najmu lokalu socjalnego właściwe są sądy powszechne, a więc i w zakresie pozbawienia skarżącego prawa do najmowanego dotąd lokalu socjalnego, tutejszy Sąd nie odnajduje podstaw do uznania skargi za dopuszczalną. W tym stanie rzeczy, skoro brak jest w istocie przedmiotu zaskarżenia, gdyż opisana w skardze czynność organu nie mieści się w granicach przedmiotowych kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, zakreślonych przez art. 3 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.