II SA/Wr 731/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi w przedmiocie wezwania do dobrowolnego dokonania zapłaty postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący złożył stosowane w sądownictwie powszechnym "Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródła utrzymania", w którym wskazał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 710 zł, prowadzi "terapię zajęciową- figurki z gipsu- wyrób i sprzedaż", a wyniku spadku uzyskał ½ udziału w prawie własności mieszkania o pow. 105 m2 oraz obligacje o wartości ok. 15.000 zł. We wniosku złożonym w dniu 24 grudnia 2013 r. na urzędowym formularzu skarżący żądając przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata powtórzył wcześniejszą argumentację, nadto wskazując, że prowadzi punkt schroniskowy dla psów i kotów, ponosi koszty leczenia siebie i ww. inwentarz, a osiąga niskie zyski z prowadzonej działalności gospodarczej. Poinformował, że uzyskane w wyniku spadku obligacje są o wartości 1.800 zł. Z załączonych dokumentów wynika, że skarżący objął udział w składnikach majątkowych należących do spadku po swoich rodzicach i bracie. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca – pomimo wezwania z dnia 16 grudnia 2013 r.- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu (świadczenie rentowe, prowadzona działalność gospodarcza); nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (np. o numerze ....); nie określił wartości posiadanych przez siebie nieruchomości i ruchomości; nadto- nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie przedstawił postanowienia o dziale spadku po rodzicach i bracie; nie wskazał jaki osiąga dochód z tytułu prowadzonej terapii zajęciowej ("figurki z gipsu- wyrób i sprzedaż"); nie wyjaśnił czy otrzymuje środki na prowadzenie punktu schroniskowego dla zwierząt; nie wyjaśnił także jakiego rodzaju obligacje uzyskał w wyniku spadkobrania i kiedy nastąpi termin ich wykupienia oraz jakiej ostatecznie wartości są te obligacje (we wstępnym wniosku wskazywał, że ok. 15.000 zł, a we wniosku złożonym na urzędowym formularzu- 1.800 zł). Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów postepowania osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym (skarżący w wyniku spadku uzyskał np. udział ½ w prawie własności mieszkania o pow. 105 m2), który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem kredytu (pożyczki) lub podlegać obrotowi. Skarżący wskazuje nadto, że posiada obligacje o wartości co najmniej 1.800 zł. Istotne znaczenie na również fakt, iż na obecnym etapie skarżący nie jest zobowiązany do poniesienia żadnych innych kosztów poza ewentualnym wpisem od zażalenia wynoszącym 100 zł i w tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku nie pozbawia skarżącego prawa do sądu. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jego inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.