II SA/Wr 736/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 16 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. w przedmiocie wymierzenia Burmistrzowi Gminy T. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 3/09 postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r. skarga w niniejszej sprawie została odrzucona. D. W. i M. W. wnieśli skargę kasacyjną od tego postanowienia, którą Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016 r. Na to postanowienie D. W. i M. W. wnieśli zażalenie, które Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. Na to postanowienie zażalenie wnieśli D. W. i M. W., na skutek czego wezwano ich do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu ww. osoby wniosły zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 20 maja 2016 r. (sygn. akt I OZ 463/16). Uwzględniając, że w treści zażalenia na postanowienie z dnia 13 stycznia 2016 r. D. W. i M. W. zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 40 akt sądowych), pismem z dnia 12 lipca 2016 r. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawców do złożenia wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie D. W. i M. W. złożyli wniosek na urzędowym formularzu, wnosząc o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku podano, że gospodarstwo domowe prowadzą sami, nie mają żadnego majątku (poza współwłasnością nieruchomości o powierzchni 2488 metrów kwadratowych). Utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3051 zł miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą 500 zł, na leki wydają ok. 800 zł, a na pisma procesowe około 1000 zł miesięcznie. W reakcji na wezwanie Referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2016 r. o przedłożenie dodatkowych dokumentów, wnioskodawcy wnieśli o wyłączenie Referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r. oddalił ten wniosek. Na postanowienie to wnioskodawcy wnieśli zażalenie, ponownie wnosząc o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo zauważyć trzeba, że wobec tego, że Referendarz sądowy, który wcześniej był wyznaczony do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, został objęty wnioskiem o wyłączenie, zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 258 § 4 p.p.s.a., a więc rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy w tej sprawie do Sądu. Dalej zauważyć wypada, że wykładnia ustawowego określenia "gdy wykaże" (art. 246 p.p.s.a.) prowadzi do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Nadto w myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. A na mocy art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny jest więc to, czy wnioskodawcy wykazali, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przechodząc do oceny złożonego w niniejszej sprawie przez skarżących wniosku, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazali, iż ich sytuacja majątkowa uzasadniałaby przyznanie im prawa pomocy. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie o dodatkowe dokumenty, które wystosował do nich Referendarz sądowy. To zaś oznacza, że wnioskodawcy zaniechali rzeczywistego przedstawienia sytuacji majątkowej. W tym stanie rzeczy ocenie Sądu poddane mogły być wyłącznie dane zawarte we wniosku na urzędowym formularzu. Z danych tych wynika, że skarżący dysponują miesięcznie kwotą 3051 zł miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą 500 zł, na leki wydają ok. 800 zł, a na pisma procesowe około 1000 zł miesięcznie. Łącznie więc skarżący ponoszą koszty utrzymania w wysokości 2300 zł miesięcznie. Przyjmując przedstawione dane za wiarygodne, uznać trzeba, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skargę w niniejszej sprawie odrzucono bez wzywania skarżących o wpis sądowy, a jedynym kosztem sądowym ciążącym obecnie na skarżących jest wpis sądowy od zażalenia na postanowienie z dnia z dnia 18 lutego 2016 r. w wysokości 100 zł. Obowiązek uiszczenia tego wpisu sądowego jest skarżącym wiadomy od kilku miesięcy, a uzyskiwane dochody pozwalały na poczynienie oszczędności na ewentualne pokrycie tego kosztu sądowego. Pominąć można przy tym koszt uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia Referendarza sądowego, ponieważ to postępowanie wpadkowe nie zmierza do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej co do jej istoty. Zdaniem Sądu ocena danych zawartych w złożonym wniosku prowadzi do konkluzji, że brak jest możliwości przyznania wnioskodawcom prawa pomocy (choćby częściowego). Skoro bowiem to na wnioskodawcach spoczywał obowiązek wykazania, że nie są w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania, a tego nie wykazano, to należało odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 4 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.