II SA/Wr 737/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-11-16
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być traktowany jako wyjątek, a sąd powinien udzielać wskazówek stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji powinien udzielać stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i zaniedbań. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter wyjątkowy, ponieważ sąd z urzędu bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów strony.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na brak dochodów i utrzymywanie się z byłego męża. Przedstawiła również miesięczne koszty utrzymania domu.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.K.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie nakazania rozbiórki będącego w budowie obiektu budowlanego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżąca wystąpiła o zwolnienie jej z kosztów sądowych i ustanowienie jej adwokata wskazując w uzasadnieniu, że nie posiada żadnych dochodów, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i znajduje się na utrzymaniu byłego męża.
W piśmie z dnia 8 listopada 2011 r. złożonym wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni poinformowała, że koszty utrzymania domu (ponoszone przez jej byłego męża do czasu uzyskania przez skarżącą emerytury, tj. do 26.01.2013 r.) są następujące: opłata za energię elektryczną- 250 zł; za wodę – ok.200 zł; za wywóz śmieci – ok.15 zł; koszt lekarstw- ok.70 zł; podatek od nieruchomości (roczny)- 81 zł.
Mając na uwadze przedstawione przez skarżącą we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło