II SA/Wr 741/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019r. sprawy ze skargi M. Sz. w przedmiocie niewykonania przez Wójta Gminy M. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SAB/Wr 49/16 I. wymierza Wójtowi Gminy M. grzywnę w wysokości 2.000 (słownie: dwa tysiące) złotych; II. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz M. Sz. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przystępując do orzekania Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął następujący stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy, wynikający z przedłożonych akt administracyjnych oraz pism procesowych złożonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Działająca przez pełnomocnika M. Sz. pismem z dnia [...] r. wystąpiła do Wójta Gminy M. z wnioskiem o ,,dokonanie w odpowiednim trybie administracyjnym zmian zapisów danych ewidencyjnych dotyczących obszarów i granic nieruchomości gruntowej". Wobec faktu, że wniosek nie został rozpoznany, wnioskodawczyni, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, złożyła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Żądania skargi okazały się zasadne, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wr 49/16) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązał organ do wydania aktu załatwiającego podanie skarżącej w terminie 14 dni liczonych od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności wraz z aktami sprawy; oddalił skargę w zakresie wniosku o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i zasądził od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W dniu 24 kwietnia 2017 r. do Wójta Gminy M. wpłynęły akta administracyjne sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wr 49/16). Wezwaniem z dnia [...] r. (data wpływu do organu [...] r.) M.Sz. wezwała Wójta Gminy M. do wykonania wyżej opisanego wyroku. Z kolei w dniu[...]r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga M.Sz. opatrzona datą [...]r. ,,o wymierzenie grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wr 49/16). We wnioskach skargi zażądano wymierzenia Wójtowi Gminy M. grzywny, orzeczenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi opisano przebieg postępowania od chwili złożenia wniosku z jednoczesnym wskazaniem na wydany w sprawie wyrok sądu administracyjnego. W dalszej kolejności zwrócono uwagę na zwrot organowi łącznie z wyrokiem akt administracyjnych oraz szczegółowo wskazano na korespondencję prowadzoną przez organ z kancelarią notarialną, jako jedyny przejaw aktywności organu. Jak podała skarżąca ,,niestety do dnia złożenia niniejszej skargi Wójt nie załatwił sprawy z wniosku skarżącej". Dalej wyjaśniła ona, że od trzech lat organ nie wydał w sprawie żadnego rozstrzygnięcia, nie zawiadomił o przedłużającym się postępowaniu, a jego czynności określono jako pozorne, nieprowadzące do rozwiązania problemu, komplikujące sprawę. Swoim zachowaniem Wójt wykazuje lekceważący stosunek do przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. wniósł o: oddalenie skargi w całości, obciążenie skarżącej kosztami postępowania, niewymierzanie kary pieniężnej, orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie natomiast do art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei zgodnie z § 3 wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Jak wskazuje się w literaturze skarga, w której strona żąda wymierzenia grzywny, jest odrębną skargą wniesioną przez uprawniony podmiot, inną od skargi, w wyniku rozpoznania której został wydany wyrok sądu niewykonany przez organ (niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania). Istotą skargi jest wymierzenie sankcji za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Wszczęcie postępowania sądowego o zastosowanie środków określonych w tym przepisie ma na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Środki stosowane na mocy wskazanego przepisu mają uzasadnienie w swoistej recydywie organów administracji naruszających prawo. Istota skargi wszczynającej to postępowanie sprowadza się do żądania zastosowania przez sąd określonych środków. Możliwe jest parokrotne składanie skargi na niewykonanie wyroku sądu. Powyższa zasada jest ograniczona jedynie wówczas, gdy wcześniej sąd oddalił skargę na niewykonanie wyroku z powołaniem się na fakt wykonania wyroku przez organ administracyjny (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Wydanie 7, z 2008 r., str. 499 i nast.). W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Wójt Gminy M. nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wr 49/16) i nie rozpoznał wniosku skarżącej w terminie określonym w tym wyroku, co czyniło zasadnym zarzut skargi odnośnie niewykonania wyroku sądu. Z przekazanych łącznie ze skargą akt administracyjnych ponad wszelką wątpliwość wynika, że doręczenie organowi prawomocnego wyroku tutejszego Sądu miało miejsce w dniu [...] r. i właśnie od tej daty należało liczyć 14-to dniowy termin na rozpoznanie wniosku skarżącej, jaki wyznaczył Sąd. Co istotne przedmiotowy wniosek nie został rozpoznany nie tylko w tym terminie, ale nawet do chwili złożenia skargi na niewykonanie wyroku. W niniejszej sprawie Sąd ocenia skargę zgodnie z regułami wynikającymi z art. 154 p.p.s.a. Należy wiec zauważyć, że pierwszym warunkiem dopuszczalności skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność jest zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony, albowiem organ został wezwany przez skarżącą do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wr 49/16) wezwaniem z dnia [...] r., które faktycznie wpłynęło do organu w dniu [...] r.. Okoliczność ta nie jest przez organ kwestionowana, co byłoby zresztą nieskuteczne, gdyż rzeczone wezwanie do wykonania wyroku wraz z prezentatą organu zalega w aktach administracyjnych. Nie ma więc wątpliwości, iż wyrok mimo upływu wyznaczonego terminu, do dnia złożenia skargi z dnia [...] r. nie został wykonany, a skarżąca przed wniesieniem skargi wezwała organ do jego wykonania. Faktem jest, że do sporządzonej w dniu [...] r. odpowiedzi na skargę organ załączył akta administracyjne, pośród których znajduje się postanowienie o znaku [...] traktujące o zwrocie podania wnioskodawczyni, co znamienne opatrzone datą [...] r.. Zatem organ we wskazanej dacie wykazał się szczególną aktywnością, bowiem nie tylko zdołał udzielić odpowiedzi na skargę, ale i po kilku latach od złożenia wniosku i ponad półtora roku od upływu terminu wyznaczonego przez Sąd zdecydował się na rozpoznanie przedmiotowego wniosku. Mimo to zdecydowanie należy podkreślić, że okoliczność rozpoznania wniosku i wykonania wyroku już po wniesieniu skargi z dnia [...] r. na niewykonanie wyroku nie ma dla niniejszej sprawy żadnego znaczenia. Należy zaznaczyć, iż sprawa ta rozpoznawana jest w myśl reguł wynikających z art. 154 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Rolą Sądu jest ocena stanu rzeczy na dzień wniesienia skargi, co nastąpiło w dniu 25 września 2018 r.. W tym dniu niewątpliwie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SAB/Wr 49/16) nie został wykonany. Stąd też wydanie przez organ rozstrzygnięcia po złożeniu przez stronę skargi nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia badanej obecnie sprawy. Istotne jest, to że do dnia wniesienia skargi organ nie wykonał wyroku Sądu. Jednocześnie stosownie do wymogu zawartego w art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy uznał, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że uchybienie terminowi określonemu w wyroku Sądu wyniosło półtora roku. Zatem przez tak długi okres organ ignorował wyrok Sądu. W odpowiedzi na skargę nie podano nawet przyczyn tak dużej zwłoki, żądając jednocześnie oddalenia skargi i orzeczenia, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sama konstrukcja wniosków procesowych jest zatem wewnętrznie niespójna i dowodzi niezrozumienia przez organ nie tylko istoty bezczynności jako przejawu niewłaściwej realizacji zasad procedury administracyjnej ale także, a raczej - przede wszystkim, powagi prawomocnego wyroku sądu. W świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie podlega wątpliwości składu orzekającego Sądu, że upływ tak znacznego terminu od otrzymania prawomocnego wyroku do chwili wywiedzenia skargi stanowi niesprzeczną okoliczność pozwalającą na zakwalifikowanie bezczynności Wójta Gminy M. w wykonaniu wyroku jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 154 § 1 p.p.s.a. składając skargę na niewykonanie wyroku skarżąca zażądała wymierzenia organowi grzywny. Jak wyjaśniono wcześniej, istotą skargi o której mowa w powyższym przepisie jest wymierzenie sankcji za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W związku z powyższym Sąd uznał za zasadne wymierzenie organowi grzywny w wysokości o której mowa w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego obejmujące zwrot uiszczonego stałego wpisu od skargi uzasadnia art. 200 p.p.s.a..