II SA/Wr 746/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-03-25
Skład orzekający: Alicja Palus, Halina Kremis, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej, mogą orzekać o zwrocie nienależnie pobranych środków pieniężnych i kosztów materiału zalesieniowego, wykraczając tym samym poza zakres pierwotnie rozstrzygniętej sprawy?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie wznowione, nie mogą przekraczać granic sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, która stanowiła podstawę do wznowienia. W przypadku stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej, zakres postępowania wznowieniowego jest ograniczony do tej kwestii i nie obejmuje orzekania o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń czy kosztów materiału zalesieniowego, które nie były przedmiotem pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Starosty K. uchylającą wcześniejszą decyzję ostateczną w sprawie prowadzenia uprawy leśnej i nabycia prawa do ekwiwalentu. Starosta, w wyniku wznowienia postępowania, stwierdził mniejszą powierzchnię zalesienia i nakazał zwrot nienależnie pobranych środków. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz błędne ustalenie powierzchni i kwot do zwrotu. SKO utrzymało decyzję Starosty w mocy, uznając argumentację skarżącego za chybioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/, Protokolant Paweł Kysiak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2008r. skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] . w sprawie prowadzenia uprawy leśnej oraz nabycia prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłącznie gruntu z upraw rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 200zł (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Starosta K. decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 6 ust. l w związku z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73 póz. 764 ze zmianami), po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 13 maja 2003 roku o zakończeniu zalesienia oraz przeprowadzeniu w dniu 12 czerwca 2003 r. komisyjnego sprawdzenia wykonania zalesienia stwierdził:
1) prowadzenie przez właściciela gruntu J.J. zam. Ś. nr [...] uprawy leśnej na działkach numer część [...]o powierzchni [...]ha w obrębie Ś. gm. K. część [...] o powierzchni [...] ha w obrębie Ś. gm. K. , których łączna zalesiona powierzchnia wynosi: 3.76 ha (słownie trzy hektary 76 arów).
2). nabycie prawa od sierpnia 2003 r. do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Starosta K. , działając na podstawie art. 147 k.p.a, 149 k.p.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej przez właściciela gruntu J.J. zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] , w następstwie czego tenże organ decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. oraz art. 4 ust. 3 i art. 6 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, póz. 764 z późn. zm.), uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia [...] nr [...]w sprawie prowadzenia przez właściciela J.J. uprawy leśnej oraz nabycia prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych ( pkt I decyzji), zaś w punkcie II swojej decyzji:
1) Stwierdził prowadzenie przez właściciela gruntu uprawy leśnej
- na części dz. nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie Ś. Gmina K. ,
- na części dz. nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie Ś. Gmina K. (łączna powierzchnia zalesionego gruntu rolnego wynosi 3,21 ha i jest mniejsza o 0,55 ha określonej na dz. nr [...] w decyzji z [...] r.
2) Ustalił wysokość ekwiwalentu od 1 sierpnia 2003r. na kwotę 481,50 zł. wskazując, iż kwota ta jest waloryzowana i na dzień 1 stycznia 2007 wyniesie - 527,85 zł
3) Obciążył J.J. kwotą w wysokości 4.498,39 wg załączonego rozliczenia w tym kwotą:
- 937,79 zł za materiał zalesieniowy łącznie z odsetkami należną Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we W. Oddział w W. ,
- 3.560,60 zł łącznie z odsetkami wg załączonego wyliczenia, należną Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. za nadpłacony na pow.0,55 ha nie zalesiony grunt rolny.
4. Podał, iż kwoty wymienione w pkt 3 należy wpłacić w terminie do 5 września 2007r. na wskazane konta Starostwa Powiatowego w K. i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we W. Oddział w W. , wskazując, iż w przypadku wpłacenia należnych kwot na rzecz wymienionych podmiotów po 5 września bieżącego roku do kwot tych należy doliczyć odsetki w wysokości 0,0315 %za każdy dzień zwłoki ( pkt.II ppkt. 5 decyzji)
W uzasadnieniu tej decyzji organ l instancji argumentował, iż zgodnie z art. 9 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia miał z urzędu obowiązek przekwalifikowania zalesionego gruntu. Organ stwierdził, że w wyniku przeprowadzonych na zlecenie Starosty pomiarów geodezyjnych przez Wojewódzkie Biuro Geodezji l Terenów Rolnych oraz na wniosek J.J. z dnia 30 grudnia 2005 roku, związanych z powierzchnią zalesionego gruntu i jego przekwalifikowania na grunt leśny ustalono, iż powierzchnia zalesionego przez J.J. gruntu na działce nr [...] jest mniejsza o 0,55 ha niż wynika to z ostatecznej decyzji z dnia [...] r. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż ponownych pomiarów dokonano przy udziale J.J. w związku z uchyleniem, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu decyzji Starosty K. z dnia [...] . i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] . W uwzględnieniu powyższego Starosta postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w niniejszej sprawie. W wyniku wznowionego postępowania w dniu 23 lipca 2007r. dokonano ponownie pomiarów zalesionego gruntu na działce nr [...] . zaś J.J. nie wniósł tym razem żadnych uwag co do zebranego materiału w sprawie. Starosta uchylił więc decyzję z dnia [...]. i wydał nową odpowiadającą w jego ocenie dokonanym pomiarom, faktycznej powierzchni zalesienia ustalając należny ekwiwalent na dzień 1 stycznia 2007r. po uwzględnieniu waloryzacji za prowadzenie uprawy leśnej. W decyzji tej ustalono również zwrot nienależnych kwot pieniężnych łącznie z odsetkami za pobrany materiał zalesieniowy i ekwiwalent na prowadzenie uprawy leśnej ustalając ich wysokość i termin zwrotu.
Od decyzji tej odwołał się J.J. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w części ustalającej należność do zwrotu z tytułu nadpłaty ekwiwalentu na prowadzenie upraw leśnych na kwotę 1.989,20 zł i umorzenie kwoty 1.571,40 zł z tytułu przedawnienia roszczenia. W uzasadnieniu odwołania J.J. podniósł, iż z uwagi na fakt, że ekwiwalent z tytułu upraw leśnych jest świadczeniem okresowym to z uwagi na 3 letni okres przedawnienia świadczeń okresowych domaga się on umorzenia nadpłaty ekwiwalentu za miesiące październik, listopad i grudzień 2003 roku oraz miesiące od stycznia do sierpnia 2004 roku - łącznie zdaniem J.J. kwota ta winna być zmniejszona o 1.989, 20 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] nr [...]działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. w związku z art.145 § 1 pkt. 5 k.p.a., oraz art. 4 ust. 3 i art. 6 ust. 11 ustawy z dnia 08 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzja Starosty K. z dnia [...] nr [...] kończy kolejny etap postępowania zmierzającego do prawidłowego określenia powierzchni zalesionej na działce nr [...] , a co za tym idzie ustalenia właściwej wysokości ekwiwalentu z tytułu wyłączenia gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej przez J.J.. Pierwsza część tego postępowania zakończona rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lutego 2007 roku zawierała istotne wady, które Sąd w swoim wyroku jednoznacznie wskazał. Analizując przebieg prac już po wznowieniu przez Starostę Kw dniu 25 czerwca 2007 roku postępowania widać wyraźnie, iż organ l instancji starał się w pełni zrealizować normę wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a., a dotyczącą obowiązku organów administracji zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Na uzasadnienie tego organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 6 lipca 2007 roku Starosta skierował do J.J. oraz innych uczestników pismo informujące o przeprowadzeniu w dniu 18 lipca 2007 roku na działce nr [...] spotkania celem ustalenia powierzchni zalesionego gruntu rolnego. Jak wynika z przedstawionych dokumentów w dniu 18 lipca 2007 roku doszło do spotkania, co potwierdza protokół sporządzony w dniu 23 lipca 2007 roku, który został podpisany także przez J.J.. Podczas tego spotkania w obecności właściciela gruntu dokonano ponownych pomiarów gruntów, na których dokonano zalesienia. Argumentując dalej organ odwoławczy zauważył, iż z treści dokumentu wynika, że właściciel gruntu J.J. nie wniósł uwag co do treści protokołu, tym samym akceptując jego zawartość merytoryczną. W dniu 06 sierpnia 2007 roku Starosta zawiadomił J.J., iż zakończona została część dowodowa postępowania zmierzającego do określenia powierzchni zalesionej, a w konsekwencji do ustalenia wysokości przysługującego J.J. ekwiwalentu. Stronie przysługuje w terminie 7 dni prawo wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, o czym Starosta w cytowanym piśmie poinformował J.J.. Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] roku wynika zaś, iż strona skorzystała z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem w dniu 16 sierpnia 2007 roku i nie wniosła do niego uwag. Reasumując powyższe w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji w dniu [...]roku wydał decyzję nr [...] określając w niej faktycznie zalesioną powierzchnię na działce nr [...], kwotę należnego J.J. ekwiwalentu z tytułu wyłączenia gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. W związku z faktem, iż potwierdzona została rozbieżność pomiędzy wielkością gruntu początkowo uznaną za zalesioną, a powierzchnią faktycznie zalesioną, w decyzji Starosta orzekł o konieczności dokonania zwrotu przez J.J. niesłusznie otrzymanych środków z tytułu ekwiwalentu, a także zwrotu środków za materiał zalesieniowy. Stosowne wyliczenia, na których Starosta oparł swoją decyzję znajdują się zaś w aktach sprawy. Jak podkreślił organ II instancji w końcowej części uzasadnienia swojej decyzji zawartość tych dokumentów jasno wskazuje, że wyliczenia te zostały wykonane w sposób profesjonalny, zaś strona która miała możliwość czynnego uczestniczenia w ich przygotowywaniu nie wniosła do ich treści żadnych uwag. Ustosunkowując się natomiast do okoliczności podniesionych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, iż nie ma racji J.J. podnosząc, iż otrzymywany ekwiwalent z tytułu wyłączenia gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej jest świadczeniem okresowym. Istotę świadczenia okresowego stanowi bowiem to, że dłużnik zobowiązany jest spełniać je periodycznie w określonych z góry odstępach czasu, a suma świadczeń nie składa się na z góry oznaczoną wielkość. Biorąc to pod uwagę organ odwoławczy uznał argumentację J.J. o okresowości świadczenia za chybioną, w związku z czym wszystkie wskazane w decyzji z dnia [...] roku kwoty są wymagalne i powinny zostać przekazane na wskazane w decyzji rachunki bankowe.
Na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 23 listopada 2007 r. złożył J.J.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zwrot kosztów postępowania J.J. zarzucił decyzji organu drugiej instancji naruszenie art. 145 § 5 i § 6 k.p.a. W uzasadnieniu skargi J.J. podniósł, iż w dniu [...]r. złożył w Starostwie Powiatowym w K. wniosek o wznowienie postępowania i zmianę decyzji Starosty z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej powierzchni zalesionego gruntu oraz w części obciążającej go kwotą 937,79 zł. za materiał zalesieniowy. W dalszej części uzasadnienia skargi J.J. wskazał, iż pomiary powierzchni zalesionych gruntów dokonane zostały przez starostwo bez obecności Nadleśnictwa w J., odmówiono mu też dokonania pomiarów powierzchni zalesionej innej części działki. Skarżący wyjaśnił przy tym, iż Nadleśnictwo w J. sprawowało opiekę nad zalesieniem gruntów zgodnie z wykonanym przez nich "Planem zalesienia", który Nadleśnictwo w J. zmieniło, a czego Starostwo nie wzięło pod uwagę i nie zwróciło się do Nadleśnictwa w J. o wyjaśnienie sprawy na co dowodem jest pismo Starosty z dnia 15 października 2007 r. W ocenie skarżącego nieprawdą jest aby nie wnosił żadnych uwag co do zebranego w sprawie materiału gdyż wielokrotnie pytał się dlaczego inna część działki nie została pomierzona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż organ l instancji zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, przed wydaniem decyzji umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów zgodnie z art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W tym tez zakresie organ odwoławczy podkreślił, iż pomiarów gruntów zalesionych dokonano w obecności J.J. i co wynika z protokołu z dnia 23 lipca 2007 r. "w sprawie wizji na gruncie zalesionym dz.nr [...] przez J.J." nie wniósł on żadnych uwag co do obszaru pomiaru zalesionego gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wymaga przede wszystkim podkreślenia specyficzna rola sądów administracyjnych. W zakresie ich kompetencji nie mieści się uprawnienie do merytorycznego załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują bowiem wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy administracji publicznej wyższego stopnia.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, ale tylko w ściśle określonych sytuacjach. Najczęściej chodzi o decyzję uchybiającą prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcie dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydane bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością prawną przewidziana w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 k.p.a.
Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustalonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. W związku z tym przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Jak już wcześniej wskazane zostało, postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zatem granice wznowionego postępowania wyznacza zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji.
Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania przez właściwy organ co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Postanowienie przewidziane w art. 149 § 1 k.p.a. powinno zatem dokładnie wyznaczać zakres wznowionego postępowania. Musi nie tylko określać podstawy wznowienia, ale także indywidualizować, dokładnie oznaczać decyzję rozstrzygającą sprawę, w której wznawia się postępowanie.
Granicę postępowania tworzy więc sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej. Są to nieprzekraczalne granice postępowania rozpoznawczego wznowionego postępowania, których przekroczenie stanowi rażące naruszenie prawa. Zmiana jednego tylko z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z inną sprawą, z tym zastrzeżeniem, że nie dotyczy to jedynie wejścia w prawa strony jej następców prawnych.
Prowadząc postępowanie organ działa według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania przed organem pierwszej instancji. Nie jest on związany ani ustaleniami stanu faktycznego, ani prawnego dokonanymi w postępowaniu, w którym zapadła decyzja w trybie zwykłym, w przedmiocie której wszczęto postępowanie wznowieniowe.
W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności organy orzekające winny zauważyć, iż ustawa z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ( Dz.U. Nr 73, poz. 764 oraz z 2003r. Nr 46, poz. 392) utraciła moc obowiązywania z dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, o czym stanowi przepis art. 15 w związku z art. 16 ( z określonymi w nim wyjątkami) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). W ustawie tej (z dnia 28 listopada 2003r.) w art. 14 w trzech jej kolejnych przepisach określone zostały przypadki, w których do wymienionych w nich spraw stosuje się zasady lub przepisy dotychczasowe, tj. zawarte w ustawie z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Organy orzekające obu instancji przywołując w zaskarżonych decyzjach przepisy nieobowiązującej ustawy z dnia 8 czerwca 2001r. nie odniosły się w ogóle do treści art. 14, 15 i 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), i nie wyjaśniły dlaczego w niniejszej sprawie nadal mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, tj. uchylonej ustawy. Wskazać bowiem należy, o czym organy orzekające winny pamiętać, że po wznowieniu postępowania organ wydając decyzję administracyjną, w której uchyla decyzję dotychczasową i orzeka co do istoty sprawy obowiązany jest rozpoznać sprawę w taki sposób jak gdyby nie była jeszcze w danej instancji rozstrzygnięta. Oznacza to, że organ orzekający winien zastosować przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania, chyba że wykaże w oparciu o właściwe przepisy, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Ta właśnie kwestia będzie wymagała w pierwszej kolejności wyjaśnienia przez organ rozpoznający sprawę ponownie. ( patrz podobnie : wyrok NSA z 28.06.1984r., sygn. I SA 86/84 – ONSA 1984 Nr 1,poz.59). Rozstrzygnięcie tej kwestii należy do organu administracyjnego, bowiem sąd administracyjny nie może wydawać rozstrzygnięć za organ administracyjny, może jedynie je kontrolować pod względem legalności.
Gdyby nawet, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organy uznały, że prawidłowym było zastosowanie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, to i tak w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą się ostać w obrocie prawnym z tej to przyczyny, że organy przekroczyły granice postępowania rozpoznawczego. Zaskarżone decyzje zawierają rozstrzygnięcia wychodzące poza zakres sprawy rozstrzygniętej decyzją wydaną w dniu [...]., a mianowicie dotyczą :
Po pierwsze, uchylenia decyzji z dnia [...] nr [...] w sprawie stwierdzenia prowadzenia przez skarżącego uprawy leśnej na określonym gruncie o łącznej pow. 3,76 ha oraz nabyciu prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych.
Po drugie, stwierdzenia prowadzenia przez skarżącego uprawy leśnej na określonym terenie o łącznej pow. 3,21 ha oraz ustalenie ekwiwalentu od 1 stycznia 2003r. na kwotę 481,50 zł z waloryzacją i określeniem na dzień 1 stycznia 2007r. ekwiwalentu w wysokości 527,85 zł.
Po trzecie, obciążenia skarżącego łączną kwotą w wysokości 4.498,39 zł w rozbiciu na kwotę 937,79 zł za materiał zalesieniowy wraz z odsetkami oraz kwotę 3.560,60 zł łącznie z odsetkami za nadpłacony na pow. 0,55 ha nie zalesiony grunt rolny.
W sprawie będącej przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy orzekające w obu instancjach naruszyły wyznaczone granice postępowania, które prawidłowo określone zostały w postanowieniu Starosty K. z dnia [...] .( poprzednio w postanowieniu z dnia [...].). W postępowaniu wznowieniowym organy rozpoznały nie tylko sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną (z dnia [...]), to jest sprawę dotyczącą stwierdzenia prowadzenia przez J.J. uprawy leśnej na części działek nr [...] i [...] obręb Ś. w gminie K. , ale również inne sprawy wychodzące poza zakres tego postępowania a dotyczące szczegółowego określenia ekwiwalentu należnego skarżącemu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych oraz zwrotu kwoty 4.498,39 zł.( kwoty 937,79 zł na rzecz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we W. Oddział w W. i kwoty 3.560,60 zł na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.).
Przypomnieć tylko należy, że Starosta wydając kwestionowaną decyzję z dnia [...]. oparł ją na przepisie art. 6 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ( Dz.U. Nr 73, poz. 764 ze zm.). Przepis art. 6 ust. 1 stanowił, że " Starosta sprawdza wykonanie zalesienia i wydaje decyzję administracyjną o stwierdzeniu prowadzenia przez właściciela gruntu uprawy leśnej", przy czym zgodnie z art. 4 ust. 3 tej ustawy "Zalesienie jest prawidłowe, jeżeli : 1) zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia, 2) spełnia warunki określone w ust. 1 i 2, 3) stopień udatności uprawy jest nie mniejszy niż 70%". Z brzmienia powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że starosta wydaje decyzję na wskazanej podstawie prawnej jedynie w zakresie stwierdzenia prowadzenia przez właściciela gruntu uprawy leśnej. Brak jest w tym przepisie podstaw do orzekania w decyzji o czymkolwiek innym, a już na pewno nie o zwrocie określonych kwot za materiał zalesieniowy, czy też o zwrocie nadpłaconego ekwiwalentu. Te dodatkowo wymienione zagadnienia nie mieszczą się w normie prawnej art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001r., ani w wydanej na podstawie tego przepisu kwestionowanej decyzji z dnia [...] r., nie mogą zatem być przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym co do stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej na określonym terenie przez właściciela gruntu.
Na marginesie już tylko zaznaczyć należy, że brak jest w aktach sprawy planu zalesienia gruntów skarżącego sporządzonego przez właściwego nadleśniczego, który to plan dokładnie powinien obrazować, czy faktyczne wykonanie zalesienia nastąpiło zgodnie z tym planem. Zdaniem Sądu, plan ten jest niezbędny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej na określonym terenie pod kątem zgodności z tym planem.
Podkreślić ponadto należy, że organy nie wyjaśniły szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy materialnoprawnej jej wydania, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Samo bowiem powołanie przepisów materialnoprawnych w podstawie prawnej decyzji (zresztą SKO błędnie powołało przepis art. 6 ust. 11, prawdopodobnie omyłkowo, gdyż taki nie istnieje) jest niewystarczające do skontrolowania prawidłowości rozstrzygnięcia, gdyż Sąd nie ma możliwości prześledzenia toku rozumowania organu orzekającego w sprawie dlaczego zastosował ten a nie inny przepis prawa. Organ nie wyjaśnił przy tym w oparciu o jaki przepis prawa oparł rozstrzygnięcie o zwrocie kwoty 4.498,39 zł wraz z odsetkami.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 200 tej ustawy, a orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje swoje uzasadnienie w treści przepisu art. 152 p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organ orzekający obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić i wyjaśnić, które przepisy prawa materialnego będą miały zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy, a mianowicie czy przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, która utraciła moc obowiązywania z dniem 1 maja 2004r., czy też aktualnie obowiązujące przepisy w tym zakresie. Dodatkowo uwzględnić należy uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku co do zakresu orzekania sprawy będącej przedmiotem rozpoznania w postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia postępowania i uwagi dotyczące gromadzenia materiału dowodowego( brak np. planu urządzenia lasu) oraz sporządzenia poprawnego i wyczerpującego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia (art. 107 §3 k.p.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło