II SA/Wr 746/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 19 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody D. z dnia 23 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru realizacji robót budowlanych postanawia: zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 (pięćset) złotych. W dniu 8 stycznia 2013 r. skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał w nim, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie ma żadnego dochodu, a po orzeczeniu rozwodu nie dokonał jeszcze podziału majątku. Poinformował, że posiada nieruchomość rolną o pow. 12 ha ale gospodarstwa rolnego nie prowadzi i nie otrzymuje dopłat z Unii Europejskiej. Dodał, że na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego wykorzysta materiały z "rozbiórek". Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienie wniósł skarżący. W jego uzasadnieniu podniósł, że jest osobą bezdomną, nie posiada własnego telefonu, zegarka, komputera. Kosztów gazu, wody i czynszu i innych niezbędnych wydatków nie ponosi, co zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego myślenia wynika ze złożonych wcześniej oświadczeń. Utrzymuje się jak osoby bez dochodów i majątku, jest pozbawiony możliwości uzyskania dochodu z innych źródeł. Oświadczył także, że po rozwodzie zwrócił się do byłej małżonki do zawarcia ugody i podziału majątku dorobkowego. Z powodu odmowy zawarcia takiej ugody oraz bariery opłat sądowych skarżący wyjaśnił, że ma chwilowo zamknięta drogę do podziału sądowego majątku, co wyjaśnia dlaczego nie prowadzi gospodarstwa rolnego i nie otrzymuje dopłat. Gospodarstwo rolne, choć nabyte w czasie trwania małżeństwa, w księgach wieczystych widnieje jako własność byłej małżonki. Skarżący podniósł również, że rzetelnie wskazał, że jest współwłaścicielem tego gospodarstwa, gdyż tak w jego rozumieniu wskazują przepisy kodeksu rodzinnego i cywilnego. Co dotyczy gruntu na którym zamierza budować pomieszczenie do produkcji rolnej, to wskazał, że ten grunt uzyskał przed zawarciem związku małżeńskiego i stanowi wyłączną jego własność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 powyższej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i jej sytuację materialną i w kontekście tego - możliwość ponoszenia kosztów sądowych. Biorąc powyższe pod uwagę należało przyjąć, że skarżący wykazał swoje prawo do przyznania pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł (podstawa prawna: § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Uznał, że przyznana pomoc jest pomocą adekwatną do aktualnej sytuacji materialnej strony i dającą jej możliwość dalszego procedowania. Nieuiszczenie wpisu od skargi spowodowałoby bowiem odrzucenie skargi już w fazie początkowej postępowania. Zwolnienie skarżącego od opłaty wymaganej na wstępie postępowania, umożliwi natomiast powzięcie działań zmierzających do zgromadzenia środków finansowych na pokrycie kosztów w dalszej części postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.