II SA/Wr 749/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-31

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli nie wykazał, że zmiana sposobu użytkowania wpłynęła na pogorszenie warunków środowiskowych lub innych warunków określonych w art. 71 Prawa budowlanego, a także czy taka zmiana jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli nie udowodnił, że zmiana sposobu użytkowania wpłynęła na pogorszenie warunków środowiskowych, higieniczno-sanitarnych, bezpieczeństwa lub pracy, ani nie wykazał sprzeczności nowego sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak takich ustaleń stanowi naruszenie przepisów postępowania i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku stolarni, który był samowolnie użytkowany jako zakład przetwórstwa tworzyw sztucznych. Organ pierwszej instancji stwierdził zmianę sposobu użytkowania i nakazał przywrócenie poprzedniego stanu, powołując się na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca spółdzielnia argumentowała, że nowa działalność nie jest bardziej uciążliwa niż poprzednia i nie wymagała robót budowlanych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Asesor WSA - Anna Siedlecka, Sędzia NSA - Julia Szczygielska, Protokolant - Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej A w W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku stolarni I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Decyzją nr [...]z dnia [...]wydaną na podstawie art. 51 ust. 1, art. 71 ust. 3, art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 i 4, art. 83 i art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. nakazał Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy we W. przywrócić poprzedni sposób użytkowania budynku stolarni zlokalizowanego w W., użytkowanego samowolnie jako zakład przetwórstwa tworzyw sztucznych. W uzasadnieniu podał, że podczas oględzin przeprowadzonych z udziałem stron w dniu [...]stwierdzono zlokalizowanie w miejscowości W. nr [...] zespołu trzech obiektów budowlanych, z których dwa zewnętrzne są budynkami mieszkalnymi. W obiekcie środkowym znajdowały się maszyny i urządzenia (trzy wtryskarki, tokarnia, suszarnia, młynek T-4, prasa hydrauliczna) do przerobu tworzyw sztucznych przez obróbkę techniczno-ciśnieniową granulatu. Jak ustalono, w dniu [...]Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna A w W. oddała w dzierżawę Przedsiębiorstwu Tworzyw Sztucznych B s.c. w P. pomieszczenie o powierzchni [...]. Według wypisu z rejestru gruntów dysponentem działki zabudowanej tymi budynkami jest Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Uprzednio w pomieszczeniu tym znajdowała się stolarnia, zatem jego przeznaczenie na zakład przetwórstwa tworzyw sztucznych stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego. Zezwolenie na zmianę sposobu użytkowania budynku stolarni na Zakład przetwórstwa tworzyw sztucznych oraz przemiału PCV nie zostało wydane. Nie było dopuszczalne wydanie decyzji na podstawie art. 71 w związku z art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia zmiany sposobu użytkowania do stanu zgodnego z prawem, bowiem zmieniony sposób użytkowania pozostawał w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania. W miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Ś. zatwierdzonym uchwałami z dnia [...]i z dnia [...]. Rady Gminy ogłoszonymi w Dzienniku Urzędowym Województwa W. nr [...]zapisy dotyczące sposobu użytkowania obszaru na którym zlokalizowany jest budynek stolarni brzmią: "obecny sposób użytkowania: uprawy polowe, użytki zielone, kompleks leśny RSP – obora, obsługa rolnictwa, zabytkowy zespół pałacowo-parkowy, ustalenia planu na perspektywę: teren ośrodka urządzeń produkcji zwierzęcej, teren upraw polowych, teren użytków zielonych, teren części kompleksu leśnego, wszelkie przekształcenia zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego powinny być dokonywane w sposób zgodny z ochroną konserwatorską". W odwołaniach od tej decyzji R. M. i H. N. prowadzący działalność gospodarczą jako P.P.H.U. Przetwórstwo Tworzyw Sztucznych B spółka cywilna w W. zarzucili, że działalność byłej stolarni była bardziej uciążliwa niż przetwórstwo tworzyw sztucznych metodą wtrysku przy użyciu trzech wtryskarek, zaś Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w W. dodała to tej samej argumentacji, że w pomieszczeniu stolarni nie wykonano żadnych robót budowlanych, a jedynie wymieniono maszyny stolarskie na wtryskarki – rozdrabniacz. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie nie budziło wątpliwości dokonanie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku stolarni przez rozpoczęcie w nim przetwórstwa tworzyw sztucznych. W ustalonym stanie faktycznym, wobec niezgodności zmiany sposoby użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, możliwe było jedynie nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu złożonej przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z powołaniem się na treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 7 lipa 1994r. Prawo budowlane w brzemieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) pozwolenia właściwego organu wymagała zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wówczas w szczególności, gdy nastąpiło podjęcie działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego. powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Jak wyjaśniono w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z dnia 26.03.1999r. IV SA 532/97 Lex nr 46771) oraz literaturze prawniczej (J. Siegień "Prawo budowlane – Komentarz" wyd. 2000r. lub L. Bar, E. Radziszewski "Kodeks budowlany – komentarz" wyd. 1999), wywołanie skutków o charakterze wskazanym w art. 71 ust. 2 cyt. ustawy powinno wynikać z ustaleń i rozważań właściwego organu. Brak ustaleń, czy w konkretnym wypadku nastąpiło pogorszenie stanu środowiska, oznaczał naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zaś brak rozważań w tym zakresie prowadził do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Nie została niczym odparta argumentacja stron, że nie nastąpiła w obiekcie zmiana warunków, skoro poprzednio funkcjonująca w nim stolarnia oddziaływała na środowisko z większą intensywnością, niż prowadzona obecnie działalność w zakresie przetwórstwa tworzyw sztucznych. Postępowanie dowodowe i zebrane w jego toku ustalenia nie dotyczyły zaistnienia zmiany warunków określonej w art. 71 ustawy, lecz jedynie wprowadzenia do oddanego w dzierżawę lokalu stolarni nowych maszyn i podjęcia odmiennej od dotychczasowej produkcji. Było to niewystarczające do oceny, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania samowolna, bowiem wymagająca uprzedniego pozwolenia właściwego organu. Pozostało także niewyjaśnione, na ile dokonana zmiana wpłynęła na powstanie sprzeczności sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którego skutki prawne uzależnione są również od daty jego uchwalenia, o ile dotychczasowe funkcjonowanie stolarni miało być z tym planem zgodne. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1, art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1 270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło