II SA/Wr 749/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędzia WSA Alicja Palus, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2008r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do złożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy- Prawo budowlane nakazał A. J. i J. J. współwłaścicielom zespołu obiektów cegielni w B. obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego tych zabudowań, w określonym terminie. Według uzasadnienia, organ ten ostał powiadomiony o spaleniu całego kompleksu obiektów cegielni. W wyniku dowodu z oględzin stwierdzono, że całkowitemu spaleniu uległ dach i strop budynku głównego, zaś ściany zewnętrzne i wewnętrzne częściowo zawaliły się, a pozostałe są spękane i uległy odchyleniu od pionu. Fragmenty ścian konstrukcyjnych budynku grożą zawaleniem. Murowany komin o wysokości około 36 m jest w sposób widoczny odchylony od pionu. Komin ten znajduje się w pobliżu drogi powiatowej i koniecznie stało się zamknięcie odcinka tej jezdni. Spaleniu uległa drewniana wiata. Wobec stwierdzenia zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego decyzją nr [...] z dnia [...]. nakazano współwłaścicielom zabezpieczyć i oznakować obiekt. W celu wskazania sposobu zlikwidowania tych zagrożeń należało zobowiązać właścicieli do dostarczania ekspertyzy, która wyjaśni, czy obiekt nadaje się do odbudowy, czy do rozbiórki. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił, że nie jest w stanie wykonać nałożonego obowiązku bowiem przebywa w areszcie śledczym oraz nie ma środków finansowych. Wniósł o odroczenie wykonania postanowienia do czasu opuszczenia przez niego aresztu. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. nakazał organowi I instancji uzupełnienie materiału sprawy przez przeprowadzenie dodatkowych oględzin i wyjaśnienie aktualnego stanu obiektów oraz przedstawienie obecnego przebiegu postępowania w sprawie. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższe postanowienie, a jedynie wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia [...] W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postanowienie stanowi jedynie etap postępowania wyjaśniającego w sprawie dotyczącej stanu technicznego obiektów zniszczonych w wyniku pożaru. Po uzupełnieniu postępowania dowodowego okazało się, że z dotychczasowych obiektów pozostały jedynie piec do wypalania cegły i komin w sposób widoczny odchylony od pionu. Nadal uzasadnione było stosowanie art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego. Przepis ten wskazuje adresatów postanowienia, którymi mogą być zarządca lub właściciel obiektu. O ile wykonanie obowiązku przez współwłaściciela przebywającego w areszcie jest utrudnione, to powinien wykonać go drugi z adresatów postanowienia. W skardze do sądu administracyjnego skarżący działający przez adwokata zarzucił rażące naruszenie prawa polegające na uznaniu, iż skarżący jest legitymowanym do brania udziału w postępowaniu i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2004r. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący nie mógł być adresatem postanowienia, bowiem zgodnie z art. 262§1 pkt 3 k.p.k. z chwilą zastosowania tymczasowego aresztowania Sąd ma obowiązek przedsięwziąć wszelkie czynności niezbędne do ochrony mienia aresztowanego. Adresatem tym powinien być Sąd Okręgowy w K., który rozpoznaje sprawę skarżącego .Skarżący z przyczyn obiektywnych utracił władztwo nad nieruchomością, całość jego majątku została zabezpieczona w trakcie postępowania karnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację i podkreślił, że tymczasowe aresztowanie nie wpłynęło na status właścicielski skarżącego. Według pisma skarżącego z dnia [...] (k. 44 akt sądowych) oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o rozprawie (k.61), skarżący przebywa obecnie w miejscu zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Jak stanowi art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) organy nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą na łożyć na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen techniczny lub ekspertyz. W nin. sprawie organ trafnie ustalił oraz prawidłowo ocenił, że w przypadku dużego pożaru obiektów budowlanych cegielni, powstał stan uzasadniający wątpliwości co do ich stanu technicznego. Postanowienie o charakterze dowodowym (natury procesowej) wydane zostało w toku prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie stanu technicznego obiektów cegielni (zawiadomienie z dnia 5.04.2004r. w aktach sprawy) .Organ ten do tej pory wydał decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 68 pkt 3 prawa budowlanego, nakazując w szczególności wyłączenie z użytkowania zespołu obiektów cegielni oraz części drogi powiatowej. W ocenie organu wymagane było dalsze postępowanie wyjaśniające w celu uzyskania podstawy do nakazania bądź to rozbiórki, bądź odbudowy obiektów. Skarżący sugerował w skardze ocenę zaskarżonego postanowienia w ramach podstaw nieważności (art. 126 w związku art. 156 k.p.a.), z których sygnalizował chyba podstawy z pkt. 2, 4 i 5 §1 art. 156 k.p.a., o ile tak można wyinterpretować wywody skargi. W odniesieniu do tych dorozumianych zarzutów wskazać należy jedynie, że skarżący jako współwłaściciel nieruchomości był niewątpliwie wraz z drugim współwłaścicielem obiektów cegielni jedynym wchodzącym w rachubę adresatem postanowienia. Sąd lub inne organy postępowania karnego lub wykonawczego nie stały się zarządcami tej nieruchomości z tej tylko przyczyny, że ich współwłaściciele zostali tymczasowo aresztowani, a nieruchomość objęta zabezpieczeniem mienia. Osoba pozbawiona wolności zostaje jedynie ograniczona w możności podejmowania osobiście określonych czynności względem posiadanego majątku. Z akt sprawy nie wynikało, aby skarżący został pozbawiony możności zlecenia o pracowania wymaganej ekspertyzy podobnie jak bez przeszkód zlecił zastępstwo procesowe adwokatowi. W postanowieniu organu powinien być zamieszczony termin wykonania nałożonego obowiązku, nie zaś warunek jego wykonania w postaci przykładowo uchylenia wobec adresata postanowienia tymczasowego aresztowania. Postanowienie nie było niewykonalne w dniu jego wydania i jak sam twierdził skarżący w zażaleniu, zachodziły jedynie przejściowe przeszkody w wykonaniu obowiązku. Postanowienie było zgodne z powołaną w nim podstawą prawną. Poza zarzutami skargi wymagał rozważenia stosunek art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego do innych przepisów ustanawiających obowiązek sporządzenia ekspertyz, w szczególności art. 62 ust. 3. Nie ulegało wątpliwości, że w nin. sprawie organ nie prowadził postępowania dot. przeprowadzenia okresowej kontroli, zatem nie mógł stosować art. 62 ust. 3 regulującego możność żądania ekspertyzy decyzją wydaną w ramach takiego postępowania. O ile organ wydaje samodzielne procesowo postanowienie dowodowe, to trafnie powołuje podstawę prawną z art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego, zaskarżalne z mocy ustawy (ust. 3). Nie powinno więc ulegać wątpliwości, że również z tego punktu widzenia zaskarżone postanowienie było w pełni zgodne z prawem. Nastąpienie zmian faktycznych w stanie obiektów, opisane w ponowionych oględzinach, nie oznaczało takiego przeobrażenia przedmiotu postępowania, które wymagałoby zmiany treści rozstrzygnięcia. Z tych względów i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie. J.T. 28.11.08r.