II SA/Wr 751/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2018 r. ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia (...) lipca 2018 r., nr (...) odmówiło podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania nr (...) z dnia (...) listopada 1963 r. Powiatowej Komisji Ziemskiej w J., nadającego A. S. gospodarstwo pracownicze we wsi K., grom. P., powiat J., woj. W.. W dniu 6 sierpnia 2018 r. Skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2018 r., nr (...) utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) lipca 2018 r., nr (...). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium uznało, że nie ustąpiła przeszkoda uniemożliwiająca podjęcie zawieszonego postępowania ze względu na brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 t.j), dalej k.p.a. Zdaniem organu w tym celu konieczne jest ustalenie następców prawnych po H. S. i M. S.– oczywiście po uprzednim ustaleniu, że odziedziczyła ona po W. S. gospodarstwo rolne. Przepis art. 97 § 1 k.p.a. wymienia przesłanki zawieszenia postępowania, jednak konieczne jest aby postępowanie, którego zawieszenie ma dotyczyć było w toku. W niniejszej sprawie organ uznał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie nabycia spadku po H. S. i M. S. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od rozwiązania którego uzależnione jest rozpoznanie wniosku M. P.. Właściwy do rozpoznania zagadnienia wstępnego jest sąd powszechny. Ze względu na brak rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia przez inny organ lub sąd, odmowa podjęcia zawieszonego postępowania zdaniem Kolegium została uzasadniona. Pismem z dnia 3 września 2018 r. M. P. zaskarżył skargę do Sądu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2018 roku, nr (...) o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia (...) lipca 2018 r., nr (...) w sprawie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania o stwierdzenie nieważności aktu nadania gospodarstwa rolnego nadającego A. S. we wsi K. gromada P. obecnie gmina M. powiat J., województwo W.. Skarżący podkreśla, że na skutek opuszczenia gospodarstwa rolnego przez A. S. w roku 1963 oraz zawieszenia postępowania z pominięciem ustalenia wszystkich spadkobierców nastąpił zły stan budynków i co z tym związane istniejące zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego oraz zagrożenie wystąpienia katastrofy budowlanej. Zdaniem skarżącego jedynym sposobem na usunięcie zagrożenia jest wznowienie zawieszonego postępowania i uchylenie decyzji nadającej gospodarstwo rolne A.S.. Skarżący wniósł o wznowienie zawieszonego postępowania z pominięciem ustalenia wszystkich spadkobierców i uchylenie decyzji nadającej gospodarstwo rolne A.S.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem Kolegium stronami postępowania są wszyscy następcy prawni (spadkobiercy) byłych właścicieli nieruchomości. Organ wskazuje, że kwestia ustalenia następców prawnych po H. S. i M. S. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., właściwym do stwierdzenia powyższej okoliczności jest sąd powszechny. Natomiast okoliczności mające na celu zastosowanie przez Kolegium art. 100 § 2 k.p.a. nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Pismem z dnia 22 października 2018 r. skarżący przedłożył do Sądu kserokopię protokołu z oględzin budynku gospodarstwa rolnego we wsi K.. Dnia 29 listopada 2018 r. Skarżący złożył dodatkowe pismo w sprawie, w którym podtrzymuje w całości złożoną skargę oraz podnosi, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 100 § 2 k.p.a., z uwagi na bardzo zły stan nieruchomości, która grozi zawaleniem, a zatem stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Dnia 30 listopada 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo A. S. – R. ( uczestniczki postępowania), która popiera złożoną skargę oraz wnosi o uchylenie postanowień SKO w L. z dnia (...) lipca 2018 r. ((...)) oraz z dnia(...) sierpnia 2018 r. (...)). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j. z dnia 2018.07.05) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach wskazanych kryteriów skargę M. P. należało uznać ją za niezasadną. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2018 r. , nr (...) utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) lipca 2018 r., nr (...) odmawiające podjęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania nr (...) z dnia (...) listopada 1963 r. Powiatowej Komisji Ziemskiej w J., nadającego A. S. gospodarstwo pracownicze we wsi K., grom. P., powiat J., woj. W. – zawieszonego z urzędu postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) lipca 2013 r., nr (...), utrzymanym następnie w mocy postanowieniem tego organu z dnia (...) sierpnia 2013 r. , nr (...) . Istota niniejszej sprawy sprowadza się do interpretacji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., którego treścią organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Poprzez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. "Zagadnienie wstępne" musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne" ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. ( Wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/11). Związek zagadnienia wstępnego ze sprawą merytoryczną wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda dla wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania ( wyrok NSA I OSK z dnia 23 lipca 2014 r. ,1136/13). Zagadnieniem wstępnym w przedmiotowej sprawie jest konieczność ustalenia następców prawnych po H. S. i M. S. – po uprzednim ustaleniu, że odziedziczyła ona po W.S. gospodarstwo rolne. Ustalenie kręgu następców prawnych prawomocnym postanowieniem sądu o nabyciu praw do spadku jest istotne z punktu widzenia ustalenia stron postępowania. Sąd podziela w całości stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zdaniem którego w danej sprawie stronami postępowania są wszyscy następcy prawni (spadkobiercy), byłych właścicieli nieruchomości. Następstwo prawne powinno być wykazane właściwym dokumentem. Właściwym do stwierdzenia powyższej okoliczności jest sąd powszechny lub w określonym zakresie i pod pewnymi warunkami notariusze. Zgodnie z art. 925 k.c. nabycie spadku następuje z mocy prawa. Jednakże postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia jest prawnym dowodem bycia spadkobiercą. Skarżący powołuje się na zły stan nieruchomości, która grozi w każdej chwili zawaleniem, a zatem stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. W ocenie sądu powodem podjęcia postępowania nie może być wymieniona wyżej okoliczność, gdyż stanowi ona skutek zaniechania przez spadkobierców A. S., w tym również skarżącego, podejmowania w przeszłości działań mających na celu zapobieżenie takiej sytuacji. Dodatkowo sprawą złego stanu technicznego ww. nieruchomości i ewentualnych zagrożeń z tym związanych zajmuje się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, co wynika z akt sprawy. W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania powoływany przez skarżącego art. 100 § 2 k.p.a., zgodnie z którym[pic]jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji publicznej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie. W analizowanej sytuacji nie znajdzie również zastosowania art. 100 § 3 k.p.a., który stanowi, iż przepis § 2 stosuje się także wówczas, gdy strona mimo wezwania (§ 1) nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, albo gdy zawieszenie postępowania mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2018.1302 t.j.) oddalił skargę w całości. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.