II SA/Wr 752/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: starszy referent Tomasz Gołębiowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego oddala skargę w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Legnicy (PINB, organ I instancji) decyzją nr 30/2024 z dnia 8 kwietnia 2024 r. opierając się na art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego nakazał P. Z. (skarżący, inwestor) rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego wraz z instalacją sanitarną i szambem, położonego na działce nr [...] w S., gm. K. Organ I instancji podkreślił, że wydana decyzja ma charakter związany, i jest konsekwencją niezłożenia wniosku o legalizację we wskazanym terminie. W odwołaniu profesjonalnie reprezentowany inwestor zarzucił naruszenie art. 10§1 k.p.a. przez naruszenie prawa do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz złożenia wniosku o legalizację w ten sposób, że korespondencję skierowano pod niewłaściwy adres. Odwołujący wskazał adres zamieszkania: ul. [...], [...] O., zaś organ skierował pisma pod adres: ul. [...], L. W ocenie odwołującego naruszono także art. 7 k.p.a. przez brak należytego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 8 k.p.a. - naruszenie zasady zaufania. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (DWINB, organ II instancji) decyzją nr 889/2024 z dnia 9 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił podstawy prawne prowadzące do nakazu rozbiórki odnosząc je do stanu sprawy oraz wskazał, że analiza korespondencji nie uwidacznia innego adresu niż wskazany przez inwestora podczas oględzin dokonanych w dniu 13 lipca 2023 r., co jest odnotowane w protokole. DWINB podkreślił, że postanowienie PINB nr 88/2023 o wstrzymaniu budowy nie zostało zaskarżone, uzyskało walor ostateczności, a dalszym skutkiem jego niewykonania jest wydana decyzja, skoro inwestor nie skorzystał z możliwości legalizacji samowoli budowlanej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu reprezentowany przez pełnomocnika inwestor zakwestionował decyzję DWINB i zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci: 1) art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, 2) art. 42 § 1 k.p.a. przez niedostrzeżenie przez organ odwoławczy błędnego oznaczenia adresu w korespondencji (postanowienie nr 88/2023 nadano na adres [...] w L.), co uniemożliwiło złożenie stronie wniosku legalizacyjnego, 3) art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, 4) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania i równości wobec prawa, skoro prowadzono postępowanie niestarannie, 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji PINB pomimo, że należało ją uchylić. W rozwinięciu skarżący podkreślił nieodniesienie się do zarzutu pozbawienia prawa do wypowiedzenia się, co uniemożliwiło stronie zgłoszenie błędu w doręczeniu postanowienia nr 88/2023. Skarżący powtórzył argument o błędnym adresowaniu korespondencji na adres [...] w L., gdy tymczasem zamieszkuje pod adresem: [...], [...] O. Skarżący wniósł o uchylenie wydanych decyzji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę DWINB zawnioskował o jej oddalenie podtrzymując uprzednie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Podstawą materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia jest art. 49 e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) w brzmieniu: organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Zgodnie z literą przepisu, opartą na trybie oznajmującym, nakazującym organowi skorzystanie z kompetencji, niezłożenie wniosku legalizacyjnego automatycznie skutkuje decyzją rozbiórkową, ma ona bowiem charakter związany. Takie też jest ugruntowane stanowisko orzecznicze (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 908/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. II SA/Gd 764/24) i doktrynalne (zob. R. Godlewski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, red. D. Sypniewski, LEX/el. 2022, art. 49e). Wskazana interpretacja jest niniejszej sprawie niesporna. Na postanowienie nr 88/2023 wstrzymujące budowę skarżący nie zareagował, i ta okoliczność zobligowała organ do wydania zaskarżonej decyzji rozbiórkowej. Nie budzą wątpliwości Sądu uwidocznione w aktach ustalenia związane z materialnym przedmiotem sprawy, a więc budynkiem gospodarczym. Nie są one także podważane przez skarżącego. Przedmiot kontrowersji stanowią natomiast przyczyny prowadzące do niezłożenia wniosku legalizacyjnego, i zdaniem skarżącego leżą one po stronie organu niewłaściwie kierującego korespondencję. Według art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1); jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2). Jak stanowi art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (art. 41 § 1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 k.p.a.). Dokumentacja sprawy pokazuje, że zawiadomienie o kontroli z dnia 16 czerwca 2023 r. zostało skierowane do P. Z., na adres [...] L., i osobiście przez niego odebrane w placówce pocztowej dnia 21 czerwca 2023 r. W protokole z przedmiotowej kontroli, zrealizowanej 13 lipca 2023 r. widnieje obecność P. Z. (poświadczona okazaniem dokumentu tożsamości), informacja o jego adresie: [...], [...] O., powiat L., przy czym ów protokół jest przez P. Z. podpisany. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania, z dnia 12 września 2023 r. zostało skierowanego P. Z. na adres: [...], O.. Z kolei postanowienie o wstrzymaniu robót z dnia 12 września 2023 r. skierowano do P. Z., na adres [...], O. (w dokumentacji pocztowej zaznaczono: awizowane, nieodebrane w terminie). Decyzja rozbiórkowa PINB z dnia 8 kwietnia 2024 r. skierowana została do P. Z., na adres [...], O., i korespondencja ta została odebrana przez P. Z. w dniu 2 maja 2024 r. W odwołaniu od tej decyzji, sporządzonym przez pełnomocnika, także wskazany jest adres przy ul. [...], w miejscowości O. Zaskarżona decyzja DWINB kierowana jest już na adres pełnomocnika P. Z. Tak ustalony przebieg korespondencji nie potwierdza zarzutów skargi. Z protokołu, który skarżący podpisał, i w którym oznaczono jego adres, wynika jasna wola wskazania swojego adresu, i tą wolą organ kierował się w dalszych stadiach postępowania. Akta sprawy nie pokazują, aby skarżący wyraził chęć zmiany adresu, co musiało ukierunkować organ w wysyłanej korespondencji, i tak organ uczynił, konsekwentnie wysyłając pisma na ul. [...] w O. Na fakt pojawienia się pełnomocnika organ zareagował należycie, do niego wysyłając korespondencję. Okoliczność nieodebrania przez skarżącego prawidłowo zaadresowanego - o czym była mowa wyżej - postanowienia o wstrzymaniu robót (nr 88/2023 z 12 września 2023 r.) nie mogła przynieść oczekiwanego skutku ze względu na zasady doręczenia z art. 44 k.p.a., w szczególności tzw. fikcję doręczenia. Dlatego Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie błędu, wbrew temu co pragnie dowieść skarżący. Nie są więc uzasadnione zarzuty skarżącego jakoby korespondencja, w szczególności postanowienie nr 88/2023, błędnie była kierowana na ul. [...] w L., ponieważ akta wyraźnie wskazują na adres w miejscowości O. Stąd pozbawiona znaczenia w sprawie jest argumentacja pełnomocnika skarżącego co potencjalnych skutków niedotarcia przesyłki, czy też znajomości topografii przez listonosza. Konkludując Sąd nie odnalazł potwierdzenia dla nieprawidłowości w adresowaniu pism przez organ, a zatem nie można mówić, w świetle przywołanych zasad doręczania, o niezagwarantowaniu stronie prawa do wypowiedzenia się, co miało następnie skutkować zniweczeniem możliwości złożenia wniosku legalizacyjnego. Tym samym nie można przypisać organowi naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu sprawy i zebranie niewystarczającego materiału dowodowego, jak też organ nie postąpił przeciwko zasadzie zaufania, skoro prowadził postępowanie i adresował korespondencję jawnie, wykorzystując informacje podane przez skarżącego. Z podanych wyżej powodów, ponieważ nie dopatrzono się ani wpływających na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego, ani też nie zauważono naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, Sąd, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.