II SA/Wr 759/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant: referent Kinga Bilska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi B. K. na rozporządzenie Wojewody D. z dnia [...] w przedmiocie podziału województwa d. na obwody łowieckie postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. B. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł w dniu 18 października 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rozporządzenie Wojewody D. z dnia [...] w sprawie podziału województwa d. na obwody łowieckie (Dziennik Urzędowy Województwa D. nr [...] poz. [...]). W petitum skargi pełnomocnik skarżącego – powołując się na przepisy: art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zaskarżył opisane powyżej rozporządzenie w zakresie utworzenia obwodu łowieckiego nr [...] w części dotyczącej działek nr [...], nr [...], nr [...]i nr [...], którego wyeliminowania z obrotu prawnego odmówiono uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa D. z dnia [...] poprzez nieuwzględnienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Uchwałę doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 września 2019 roku. Jednocześnie pełnomocnik B. K. na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 powołanej powyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zarzucił zaskarżonemu rozporządzeniu naruszenie art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak zapewnienia skarżącemu prawnie skutecznej możliwości sprzeciwienia się włączeniu posiadanej nieruchomości do obwodu łowieckiego. Powołując się na tak sformułowany zarzut pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Wojewody D. z dnia [...] w sprawie podziału województwa d. na obwody łowieckie w zakresie dotyczącym obwodu łowieckiego nr [...] w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości O., gmina L., dla której Sąd Rejonowy w K., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, zawierającym szczegółową argumentację, odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa skonkretyzowanego w petitum skargi, pełnomocnik skarżącego wyjaśnił m.in., że przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 roku – Prawo łowieckie, który utracił moc obowiązującą w dniu 22 stycznia 2016 roku w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2014 roku (sygn. akt P 19/13). Wskazał przy tym, że wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 27 ust. 1 ustawy – Prawo łowieckie z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegającą na upoważnieniu do objęcia reżimem obwodu łowieckiego nieruchomości bez zapewnienia jej właścicielowi odpowiednich środków ochrony praw w sytuacji sprzeciwu wobec wykorzystywaniu należącej do niego nieruchomości na cele związane z organizacją i prowadzeniem polowań na zwierzęta. Ponadto z uzasadnienia skargi wynika, że B. K. skierował do Sejmiku Województwa D. w dniu 6 czerwca 2019 roku wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Uchwałą podjętą na [...] Sesji Sejmiku w dniu [...] Nr [...] (doręczoną pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 września 2019 roku) nie uwzględniono wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 1 lipca 2019 roku. W doręczonej Sądowi w dniu 21 listopada 2019 roku odpowiedzi na skargę pełnomocnik Województwa D. wniosła o oddalenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W obszernym uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi pełnomocnik organu wyjaśniła m.in., że ustawodawca w ustawie zmieniającej, w art. 7 ust. 2 wskazał, iż dotychczasowy podział województwa na obwody łowieckie oraz zaliczenie obwodów łowieckich do poszczególnych kategorii dokonane przed wejściem w życie przedmiotowej ustawy zachowuje ważność do dnia wejścia w życie nowych uchwał o podziale województwa na obwody łowieckie, z tym zastrzeżeniem, że nowy podział województwa na obwody łowieckie ma być uchwalony nie później niż do dnia 31 marca 2020 r. Wskazała ponadto, że w dniu 7 października 2019 roku przygotowany przez Marszałka Województwa projekt uchwały Sejmiku Województwa D. w sprawie podziału województwa d. na obwody łowieckie oraz zaliczenie obwodu łowieckiego do kategorii, został skierowany do opiniowania i uzgodnienia. Po wprowadzeniu zmian do projektu wynikających z rozpatrzenia opinii i dokonanych uzgodnień projekt został poddany konsultacjom społecznym od dnia 8 do dnia 29 listopada 2019 roku, które umożliwiają każdemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości objętej projektem uchwały wniesienie do niego uwag. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 5 marca 2020 roku pełnomocnik substytucyjny skarżącego oświadczyła, że podtrzymuje wnioski i argumenty zawarte w skardze, natomiast pełnomocnik organu oświadczyła, że wnosi i wywodzi, jak w odpowiedzi na skargę, podając w uzupełnieniu, że uchwała o podziale województwa d. na obwody łowieckie została już podjęta przez Sejmik Województwa D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wcześniej powoływanej kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Rozporządzenie Wojewody D. zaskarżone przez B. K. należy do tej kategorii aktów. Wyjaśnić przede wszystkim należy, że w przedmiotowej sprawie istotna jest data wydania zaskarżonego rozporządzenia, bowiem wskazuje ona w jakim brzmieniu powinny być w tej sprawie stosowane przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Z treści art. 9 przywołanej ustawy zmieniającej wynika, że jednym z przepisów, który otrzymuje nowe brzmienie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r., powyżej wskazanej (tj. od dnia 1 czerwca 2017 r.), jest przepis art. 53 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), określający terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz czynności, bez dokonania których wniesiona skarga nie będzie skuteczna. Ponadto w art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 7 kwietnia 2017 r., stanowiącym przepis intertemporalny, ustawodawca postanowił, że przepisy art. 52 i 53 ustawy zmienionej w art. 9 (ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza to – wobec wydania zaskarżonego rozporządzenia w [...], że stosując w niniejszej sprawie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy uwzględnić ich brzmienie sprzed wejścia w życie zmieniającej ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r., czyli brzmienie obowiązujące do dnia 31 maja 2017 r. (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OS 1624/18). Istotne zatem jest, że zgodnie z art. 53 § 2 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. w przypadkach, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na złożone uprzednio wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Do kategorii spraw, o którym mowa w powołanym przepisie należały skargi na uchwały organów województwa, wnoszone na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 486) stosownie do którego (w brzmieniu sprzed dnia 1 czerwca 2017 r.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał zaskarżony przepis, do usunięcia naruszenia – zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Wskazywana wcześniej ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw w przepisie art. 2 pkt 2 zniosła powyżej opisany obowiązek, ale – jak wyjaśniono już wcześniej w uzasadnieniu – przepisy art. 52 i art. 53 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz m.in. przepisy ustawy o samorządzie województwa w brzmieniu znowelizowanym stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej. Należy też zwrócić uwagę, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przyjęte przez ustawodawcę w przepisie art. 52 § 3 i 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie jest też instrumentem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ani formą wyczerpania trybu w zakresie bezczynności lub przewlekłości organu. W judykaturze administracyjnej wskazywano, że jego istotą i celem jest umożliwienie organowi administracji publicznej, który podjął kwestionowany akt lub dokonał kwestionowanej czynności podjęcia ewentualnego działania autokontrolnego (autorewizyjnego) dla uniknięcia wniesienia skargi (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubinie z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Lu 33/16, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie B. K., którego imieniem działał pełnomocnik profesjonalny, wezwał – pismem z dnia 6 czerwca 2019 r. Sejmik Województwa D. do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na wydaniu przez Wojewodę D. Rozporządzenia w sprawie podziału województwa d. na obwody łowieckie, poprzez jego uchylenia w zakresie obwodu łowieckiego nr [...] w części dotyczącej działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w miejscowości O. gmina L. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości i nie kwestionowany przez strony postępowania, że wezwanie, powyżej opisane, zostało doręczone organowi w dniu 1 lipca 2019 roku. Wezwany organ w terminie zastrzeżonym przez ustawodawcę jako maksymalny termin do wniesienia skargi na akt tej kategorii tj. w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Uchwała Sejmiku Województwa D. Nr [...] w sprawie rozpatrzenia wezwania B. K. do usunięcia naruszenia prawa z dnia 1 lipca 2019 r. został podjęta w dniu [...], i doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 września 2019 r. W okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie, powyżej opisanych, termin do wniesienia przedmiotowej skargi rozpoczął bieg w dniu 2 lipca 2019 r. tj. w dniu następnym po dniu wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa i upłynął w dniu 30 sierpnia 2019 r. Skarga została wniesiona w dniu 18 października 2019 r. za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora wyznaczonego – zatem z uchybieniem terminu określonego w powołanym wcześniej przepisie art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do dyspozycji ustawodawcy zawartej w przepisie art. 58 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy, Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Uwzględniając przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 powoływanej powyżej ustawy procesowej, postanowił odrzucić skargę. Zawarte w pkt. II postanowienia orzeczenie o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 tej samej ustawy.