II SA/Wr 760/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na niskie dochody, zasądzone wysokie alimenty i schorzenie kręgosłupa po wypadku komunikacyjnym i bóle stawów. Do pisma dołączył skierowania z listopada 2015 r. do poradni rehabilitacyjnej w celu fizykoterapii ostrogi prawej stopy oraz do poradni ortopedycznej celem leczenia bólów stawów łokciowych; zaświadczenie lekarskie z dnia 27 kwietnia 2015 r., w którym wskazano jako rozpoznanie zespół bólowy kręgosłupa, oraz umowę o pracę zawartą w dniu 1 sierpnia 2015 r. na okres do dnia 31 grudnia 2017 r. z wynagrodzeniem 1750 zł brutto. Na wezwanie referendarza sądowego w dniu 30 grudnia 2015 r. skarżący nadesłał niepodpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie) skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia, wskazując, że był święcie przekonany, iż podpisał formularz, lecz jeśli tego nie zrobił, to być może przez nieuwagę, niedopatrzenie w świątecznym zamieszaniu. Pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania poprzez podpisanie formularza wniosku oraz - pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie na podstawie znajdującego się w aktach sprawy formularza – poprzez nadesłanie następujących dokumentów (bądź ich kserokopii): oświadczenia o wszystkich osobach mieszkających wspólnie z wnioskodawcą oraz o źródłach i wysokości ich dochodów wraz ze wskazaniem, czy wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z wymienionymi osobami pod adresem [...], [...], czy też w innym miejscu; rachunków świadczących o miesięcznych kosztach utrzymania, w tym wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości, w której wnioskodawca zamieszkuje (tj. opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, wywóz śmieci itd.); zeznania podatkowego wnioskodawcy za rok 2014; wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, lokat bankowych oraz kart kredytowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; dokumentu potwierdzającego zobowiązanie alimentacyjne. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał nowy formularz wniosku, w którym podniósł, że w 2012 r. miał wypadek komunikacyjny z czego dostał urazu kręgosłupa. Leczenie nie zostało zakończone do dnia dzisiejszego. Obecnie boryka się z bólami stawów (łokci, barków, kolan, prawej stopy). Ma zasądzone alimenty na dwoje dzieci w wysokości 1000 zł. Posiada zaświadczenie lekarskie określającej, że nie może dźwigać powyżej 5 kg. Z wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym sam, nie posiada majątku, nieruchomości ani rzeczy wartościowych. Na jego dochód składa się wynagrodzenie za pracę w wysokości 1286 zł netto (do 30 grudnia 2015 r.) od 1 stycznia 2016 r. w wysokości 1355,69 zł netto. Jako zobowiązania skarżący wskazał: opłatę za telefon wysokości ok. 86 zł, za wodę – 50 zł, za nieczystości – 80 zł oraz alimenty w wysokości 1000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.", w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli zaś oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, zgodnie z art. 255 P.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny lub mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w przedłożonych pismach nie są wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, bowiem dane w nich wskazane są niepełne i budzą wątpliwości. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że z jednej strony skarżący wskazuje, iż na jego dochód składa się wynagrodzenie za pracę w wysokości 1286 zł netto (do 30 grudnia 2015 r.) od 1 stycznia 2016 r. w wysokości 1355,69 zł netto. Z drugiej zaś strony – że łączna kwota kosztów utrzymania wraz z zasądzonymi alimentami to 1216 zł. Przy czym dołącza do wniosku rachunki z trzech ostatnich miesięcy, z których wynika, że w miesiącu listopadzie 2015 r. wydał na wyżywienie kwotę ok. 280 zł, w grudniu 2015 r. – ok. 380 zł, zaś w styczniu 2016 r. – ok. 350 zł. Daje to dodatkowy miesięczny koszt utrzymania w wysokości ok. 340 zł. Ponadto, w miesiącu listopadzie 2015 r. przeznaczył na olej napędowy kwotę 191,67 zł, w grudniu 2015 r. – 200,12 zł, zaś w styczniu 2016 r. – 217,01 zł. Średnio daje to ok. 202 zł miesięcznie. Skarżący opłaca również internet w wysokości 50 zł miesięcznie. W miesiącu grudniu 2015 r. wydał również kwotę 316,87 zł na drewno. Z zestawienia powyższych sum wynika, że skarżący przy dochodzie miesięcznym średnio 1300 zł wydał w okresie ostatnich trzech miesięcy na koszty utrzymania i zobowiązania alimentacyjnego kwotę w wysokości ponad 1900 zł miesięcznie. Skarżący nie wskazał jednak skąd ma na pokrycie takich wydatków, które przekraczają o 600 zł jego miesięczny dochód. Można zatem domniemywać, że skarżący posiada inne źródła dochodu, których nie ujawnił, bądź otrzymuje pomoc finansową od innych osób, których jednak nie wskazał. Należy jeszcze tutaj zaznaczyć, że skarżący z jednej strony oświadczył, iż w gospodarstwie domowym pod adresem [...] pozostaje sam, ale z akt sprawy wynika, że pod tym adresem mieszkają również współwłaścicielki: H.S. i M.L.. Ponadto, skarżący wskazuje, że nie posiada żadnych kont, lokat oraz kart kredytowych, ale z przedstawionych kserokopii rachunków wynika, że jedna z dokonanych przez skarżącego transakcji była opłacona kartą (kwota z dnia 3 stycznia 2016 r. w wysokości 16,99 zł) a jedna - kartą kredytową (kwota z dnia 2 stycznia 2016 r. w wysokości 101,06 zł). Wątpliwości budzi ponadto oświadczenie, że skarżący nie składał zeznania podatkowego za rok 2014 r., bowiem od 20 lutego 2013 r. do 8 września 2014 r. był bezrobotny, a od 1 grudnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. pracował na umowę zlecenia. Przede wszystkim z tego powodu, że strona nie przedstawiła żadnego zaświadczenia o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna ani również samej umowy zlecenia. Nie jest również wiadome co skarżący robił przez trzy miesiące, tj. w okresie od 8 września do 1 grudnia 2014 r.. Zastrzeżenia Sądu wzbudził również fakt, że – wykonując wezwanie z dnia 21 stycznia 2016 r. w zakresie nadesłania dokumentu potwierdzającego zobowiązanie alimentacyjne – skarżący przedstawił jedynie kserokopię jednej strony wyroku sądowego. Przy czym, wynika to jedynie z dokonanej na niej odręcznie przez skarżącego notatki "II strona wyroku Sądu". Pozbawiona ona jest jednak jakichkolwiek pieczątek sądu i podpisów. Trudno zatem uznać tą stronę jako dokument potwierdzający zobowiązanie alimentacyjne skarżącego na dwójkę dzieci. W myśl art. 255 P.p.s.a strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, jak i w kolejnych pismach, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, tym bardziej, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę budzą wątpliwości. Na marginesie należy jedynie zauważyć, że skarżący tym razem nie podpisał oświadczenia z dnia 28 stycznia 2016 r., jednakże Sąd miał wystarczające dane zawarte w formularzu jak i dołączonych dokumentach, aby wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznać merytorycznie. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 P.p.s.a..