II SA/Wr 764/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Asesor WSA - Anna Siedlecka, Sędzia NSA - Julia Szczygielska, Protokolant - Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004r. na rozprawie sprawy z wniosku S. K.i M. J. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 24 października 2000r. Sygn. akt II SA/Wr 1428/99 w przedmiocie pozwolenia na adaptację części strychu na mieszkanie p o s t a n a w i a: odrzucić wniosek o wznowienie postępowania. Decyzją nr [...]z dnia [...] Prezydent W. zatwierdził projekt adaptacji części strychu w budynku mieszkalnym 4-rodzinnym na powiększenie mieszkania nr [...] i udzielił D. K. pozwolenie na budowę. W dniu [...]Prezydent W. wznowił postępowanie w tej sprawie na wniosek J. i S. K., nabywców lokalu odrębnego w tym budynku w drodze aktu notarialnego z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydent W. we wznowionym postępowaniu uchylił powyższą decyzję o pozwoleniu na budowę, zaś decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody D. nr [...]z dnia [...]. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzone zostały nowe dowody w postaci umowy wieczystego użytkowania i sprzedaży z dnia [...], z której treści wynikał brak wpisów w dziale III nieruchomości i która zawierała wniosek do sądu wieczysto księgowego o wpisanie prawa własności lokalu mieszkalnego na rzecz J. i S. K., oraz w postaci zaświadczenia z Sądu Rejonowego stwierdzającego wpłynięcie tego wniosku w styczniu 1997r., bez możliwości ustalenia dokładnej daty wobec rozmycia się pieczątki na skutek powodzi. D. K. wnosząc o nieuchylanie pozwolenia na budowę przekonywał, że wniosek o wpis wpłynął do sądu w dniu [...] i przy uwzględnieniu art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z tą datą powstało prawo własności lokalu, zatem bezpodstawne było wymaganie zgody nabywców na adaptację strychu w dacie wydania decyzji. Wyrokiem z dnia 24 października 2000r. sygn. akt II SA/Wr 1428/99 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu na skutek skargi D. K. uchylił powyższą decyzję z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uwzględniając przedstawioną argumentację skarżącego w związku z treścią art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali oraz art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, skoro fakt złożenia wniosku o wpis prawa własności na rzecz J. S. K. po dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę był dla stron bezsporny. Inwestor w dniu [...] legitymował się więc prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W toku postępowania sądowego prowadzonego z udziałem zainteresowanych J. S. K. przeprowadzono dowód z odpisu księgi wieczystej prowadzonej dla ich lokalu odrębnego. W dniu [...]wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wniosek S. i J. K. o wznowienie postępowania sądowego w oparciu o nowy dowód w postaci pisma notariusza z prezentatą Sądów Rejonowych we W. o wpłynięciu aktu notarialnego z wnioskiem o wpis własności lokalu w dniu [...], co dowodzi powstania tego prawa w tej dacie oraz niewykazania przez skarżącego inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że informację o dacie złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej uzyskali w dniu [...], zaś uprzednio pozostawali w przekonaniu o nabyciu prawa własności lokalu z dniem zawarcia umowy notarialnej. Z treści wniosku i pism procesowych wynikało, że uczestnicy postępowania wnoszą o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie skargi. Dołączyli kserokopię pisma notariusza z dnia [...]do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla W.-K. dotyczącego przesłania wypisu aktu notarialnego z częściowo nieczytelnym odciskiem pieczęci Sądów Rejonowych we W. z datą wpływu pisma w dniu [...]wraz z poświadczeniem zgodności tej kserokopii przez notariusza z okazanym mu dokumentem w dniu [...]. Skarżący wniósł o odrzucenie skargi o wznowienie postępowania wobec braku podstawy z art. 403 § 2 k.p.c. w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, skoro uczestnicy powinni uzyskać dowód w toku poprzedniego postępowania, a pomocniczo wskazał na bezzasadność skargi, skoro uczestnicy nabyli prawa współwłasności obciążone zgodą na adaptację wyrażoną przez zbywcę prawa. W toku postępowania sądowego zmarł J. K., a po nim jego syn K. K., żonaty z E. K., których małoletni syn M. K. jest spadkobiercą testamentowym J. K.. W związku z tym dalsze postępowanie zostało podjęte z udziałem spadkobierców ustawowych i spadkobiercy testamentowego po J. K., działającego przez przedstawiciela ustawowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. nr 153, poz. 1271) rozpoznanie nin. sprawy o wznowienie nastąpiło w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej w skrócie p.s.a.). Zgodnie z art. 273 § 2 p.s.a można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W oparciu o art. 281 p.s.a. z uwagi na charakter twierdzonej podstawy Sąd połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W istocie dotychczasowy stan prawny nie uległ zmianie, co umożliwia sięgnięcia do tez prawnych na tle oceny dopuszczalności skargi o wznowienie opartej na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c. Sąd podziela w szczególności pogląd prawny, że niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10.02.1999r. sygn. akt II CKN 807/908 Lex nr 78214). Twierdzona przez uczestników okoliczność faktyczna przysługiwania im prawa współwłasności wspólnych części budynku w określonej dacie nie była nowa, bowiem na niej właśnie opierali wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego oraz miała ona zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięć w postępowaniu wznowieniowym oraz sądowym na skutek skargi na decyzje wznowieniowe. Jak było wiadomo uczestnikom z akt sprawy administracyjnej i sądowej okoliczność ta podlegała wyjaśnieniu i badaniu, w tym także w nawiązaniu do argumentacji prawnej czerpanej z treści art. 7 ust. 2 ustawy o własności lokali oraz art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Na powyższą okoliczność przeprowadzono dowody z aktu notarialnego, odpisu księgi wieczystej oraz informacji sądu wieczystoksięgowego, ale przede wszystkim Sąd ocenił omawiany fakt jako wykazany w oparciu o przyznanie stron. W rzeczywistości zatem dowody nie służyły wykazaniu tej okoliczności, lecz potwierdzeniu prawdziwości przyznania faktu. Uczestnicy nie mogą w obecnym postępowaniu skutecznie odwołać tego przyznania, uprzednio uzasadniającego określoną podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sądowego, w oparciu o dowód możliwy do uzyskania w poprzednim postępowaniu, lecz według ich oceny zbędny. W dalszej kolejności wymagało rozważenia, że powołany nowy dowód nie podważa uprzednio ustalonej okoliczności faktycznej o wpłynięciu wniosku o wpis przez uczestników w styczniu 1997r. zgodnie z zaświadczeniem sądu wieczystoksięgowego. Według ówczesnego brzmienia ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) notariusz przesyłał wypis aktu notarialnego sądowi rejonowemu właściwemu do prowadzenia księgi wieczystej dla danej nieruchomości (art. 40 tej ustawy), zaś za dzień złożenia wniosku uważało się dzień jego wpływu do tego sądu rejonowego (art. 44). Było bezsporne i nie zostało podważone, że wniosek zawarty w akcie notarialnym nabycia prawa przez uczestników wpłynął do sądu wieczystoksięgowego w dniu [...]. Złożenie tego wniosku w ogólnym biurze podawczym sądów rejonowych w dniu [...] wcale nie oznaczało jego wpłynięcia do właściwego sądu w tym dniu. Dołączony do wniosku o wznowienie nowy dowód nie mógł zatem podważyć prawidłowości dotychczasowego ustalenia. Samo natomiast sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający brzemieniu ustawy wcale nie oznacza, że wniosek o wznowienie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (por. postanowienie SN z 28.10.1999r. sygn. akt UKN 174/99 OSNP 2001/4/133 z powołanym tam orzecznictwem sądowym). Wymaga na koniec podkreślenia, że wniosek o wznowienie jako nadzwyczajny środek podważenia prawomocnego wyroku powinien opierać się na podstawie mogącej mieć rzeczywiste znaczenie prawne przy ocenie zasadności tego wyroku. Tymczasem w literaturze prawniczej i orzecznictwie sądowym z zakresu prawa cywilnego niejednolicie rozstrzygana jest kwestia znaczenia daty złożenia wniosku o wpis konstytutywny dla faktu powstania danego prawa. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (obecnie Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 203) do powstania odrębnej własności lokalu niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Na tle tego przepisu oraz art. 29 cyt. ustawy o księgach wieczystych wyrażane są poglądy prawne wiążące datę powstania prawa z datą złożenia wniosku o dokonanie tego wpisu, bądź z datą technicznego dokonania nieprawomocnego wpisu, a jeszcze w sposób odosobniony z datą uprawomocnienia się tego wpisu (patrz S. Rudnicki w komentarzu do cyt. ustawy o księgach wieczystych i hipotece, komentarzu do Kodeksu cywilnego - własność i inne prawa rzeczowe WPr 2001 s. 31 oraz glosie w Przeglądzie Sądowym 1995r. z. 10 s. 101 i nast., ponadto postanowienie SN z dnia 24.01.2000r. sygn. akt III CKN 558/98 Lex nr 52735, analogicznie uchwała SN z dnia 18.02.1994r. sygn. akt III CZP 4/94 OSNC 1994 z. 9, poz. 170, odmiennie SN w wyroku z 2.01.1981 OSP 1982 z. 12 poz. 214 z krytyczną glosą M. Kępińskiego, pogląd glosatora podzielił SN na tle analogicznego stanu faktycznego w uchwale z 9.03.1995r. sygn. akt III CZP 149/94 Monitor Prawniczy 1995 nr 11 s. 336, rozbieżnie A. Oleszko w Księgi wieczyste. Hipoteka. Orzecznictwo, piśmiennictwo i skorowidze Kraków 1996 s. 122-124 i w Pewność obrotu prawnego nieruchomościami a zasada wpisu w księdze wieczystej Rejent 1998r. z. 6 s. 112-113, M. Nazar Własność lokali wyd. 1995 s. 57, ostatnio na tle podobnego prawa użytkowania wieczystego uchwała SN z 21.05.2002r. sygn. akt III CZP 29/02 OSNC 2003 z. 6, poz. 76). Skoro przepis art. 7 ust. 2 cyt. ustawy o własności lokali istotnie wiąże powstanie własności na mocy umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu z chwilą wpisu do księgi wieczystej, zaś data złożenia wniosku o wpis posiada znaczenie prawne jedynie na tle ustawy o księgach wieczystych i nie może decydować o uprawnieniach nabywcy w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia budowlanego, to bardziej przekonujące są tezy prawne wyłączające związek daty wniosku z datą powstania prawa. Można zatem twierdzić, że nawet gdyby wniosek uczestników wpłynął do sądu wieczystoksięgowego przed dniem [...], chociaż to nie miało miejsca, to powołany na tę okoliczność dowód nie mógł w żaden sposób wpłynąć na ocenę wydanego w sprawie wyroku jako niezgodnego z prawną przesłanką uzyskania pozwolenia na budowę, o której mowa w nin. sprawie. Brak zaś związku skonkretyzowanej podstawy z prawidłowością wyroku również stanowi o tym, że wniosek o wznowienie nie opiera się na ustawowej podstawie. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 281 p.s.a. orzeczono jak na wstępie.