II SA/Wr 765/10

WyrokWSA we Wrocławiu2011-03-10

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków z datą wsteczną, tj. od daty nabycia nieruchomości, jeśli zgłoszenie zmian nastąpiło po upływie ustawowego terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że aktualizacja operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy i odzwierciedla stan prawny na dzień wprowadzenia zmiany. Przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie dopuszczają wprowadzania zmian z datą wsteczną (ex tunc), a jedynie na przyszłość (ex nunc). Zmiana wpisu w ewidencji gruntów jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, co wyklucza możliwość wzruszenia wpisu z mocą wsteczną.
Stan faktyczny
Spółka A. nabyła działki w drodze umowy zamiany w dniu 23 października 2003 r. W dniu 12 lutego 2009 r. złożyła wniosek o zmianę zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegającą na przywróceniu rzeczywistego stanu użytkowania jako użytku rolnego (R) zamiast Bp. Zmiana została wprowadzona do operatu w dniu 6 czerwca 2009 r. Spółka odwołała się od decyzji Starosty, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, odmawiając wprowadzenia zmiany z datą wsteczną od 23 października 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. sp. jawna z/s w M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia 20 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Decyzją z dnia 5 sierpnia 2010 r. Nr [...] Starosta O., działając na podstawie art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów oraz art. 104 k.p.a., postanowił: 1)utrzymać w operacie ewidencji gruntów zmianę nr [...] wprowadzoną w dniu 3 czerwca 2009 r. na podstawie zgłoszenia przez A. spółka jawna oraz załączonych do zgłoszenia dokumentów, tj. wykazu zmian danych ewidencyjnych i mapy uzupełniającej, dotyczącej zmian użytków wchodzących w skład działek położonych w obrębie S. W., oznaczonych numerami [...][...][...]; 2) odmówić wprowadzenia tej zmiany z datą żądaną przez wnioskodawcę, tj. z dniem 23 października 2008 r. Od powyższej decyzji w zakresie pkt-u 2 odmawiającym wprowadzenia zmiany z żądaną przez Spółkę datą wsteczną ( od 23 października 2008 r.) odwołała się strona. Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 20 października 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że na wniosek poprzedniego właściciela działki nr [...] nastąpił podział tej działki (w zakresie granic i powierzchni) decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 6 maja 1998 r. (nr [...]) – na nowe działki o numerach [...][...][...][...][...]. Natomiast rozliczenie użytków w poszczególnych działkach nastąpiło w drodze opracowania geodezyjnego przyjętego do zasobu geodezyjnego wraz z całym operatem podziałowym. Dalsze decyzje Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 22 marca 2000 r.(nr [...] i nr [...]) zatwierdziły podziały odpowiednio działek: nr [...] na działki nr [...] oraz działki nr [...] na działki nr [...][...]. Także w tym przypadku rozliczenie użytków i klas nowopowstałych działek następowało na podstawie załączonych wykazów zmian gruntowych. Zmiana użytków w działkach z R na Bp/R, została zdaniem organu prawidłowo dokonana na podstawie wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 158, poz. 813). Nowe numery i powierzchnie działek zmieniono na podstawie wyżej opisanych decyzji podziałowych, natomiast użytki i klasy ustalono zgodnie z załącznikiem nr 11 –"Szczegółowe zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" oraz zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 1996 r., na podstawie przyjętej do zasobu dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, opracowanej na zlecenie poprzedniego właściciela. Kolejne rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków sprecyzowało w § 12 na podstawie jakich dokumentów uwidacznia się prawa osób i jednostek organizacyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków a w załączniku nr 6 uregulowano zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych oraz zlikwidowano "dwuczłonowe" oznaczenie użytków w działkach, także dla zurbanizowanych terenów niezurbanizowanych. Organ podniósł, że poprzedni właściciel nigdy nie kwestionował takiego sposobu podziału działek, jak i zmiany użytków z R na Bp/R a także opłacał podatek od nieruchomości. A. nabyła działki nr [...][...][...] w drodze umowy zamiany z dnia 23 października 2003 r.( akt not. rep. A nr [...]gdzie w dziale II c odnotowano, że nabywana nieruchomość nie stanowi nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego a w miejscowym planie zagospodarowania [przestrzennego przeznaczona jest na cele komercyjne. W § 2 aktu notarialnego opisano szczegółowo poszczególne działki z oznaczeniem użytków i klas. W dniu 12 lutego 2009 r. strona skarżąca złożyła wniosek, następnie uzupełniony o dokonanie zmiany aktualnie zapisanego w ewidencji gruntów i budynków sposobu użytkowania Bp (niezabudowane tereny zurbanizowane), polegającej na przywróceniu rzeczywistego stanu użytkowania tzn. użytku R. W ślad za wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji w dniu 6 maja 2009 r. A. przedłożyła zgłoszenie zmian danych ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...][...][...] wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych. Zmiana zapisów użytków gruntowych w przedmiotowych działkach została wprowadzona do operatu ewidencji gruntów i budynków dnia 6 czerwca 2009 r. Organ II instancji stwierdził również, że żądanie strony wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków a datą wsteczną tzn. od 23 października 2008 r. jest nieuprawnione. Rozdział 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. reguluje prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. Z przepisów tych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt2) a katalog dokumentów, na podstawie których dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11, wymieniony jest w § 46 pkt 2 tego rozporządzenia. Aktualizację operatu ewidencyjnego, która następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów, z których wynikają zmiany. Organ odwoławczy zaznaczył, że strona skarżąca nabyła przedmiotowe działki w dniu 23 października 2008 r., zaś zgłoszenie zmian danych ewidencyjnych złożyła w dniu 3 czerwca 2009 r. Zmiana zapisów użytków gruntowych wprowadzona została w dniu 6 czerwca 2009 r., zgodnie z żądaniem strony. Procedura aktualizacji ma charakter rejestrowy, podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Dlatego też prawidłowo zdaniem organu nie wprowadzono zmian z datą wsteczną od 23 października 2008 r., gdyż obowiązujące przepisy nie dopuszczają wprowadzania zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków z datą wsteczną. Data złożenia udokumentowanego wniosku i wprowadzenia zmiany jest wiążąca dla organu, a rozstrzygnięcie dotyczy stanu prawnego na dzień wprowadzenia zmiany w operacie. Na powyższą decyzję A. spółka jawna wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji zarzucone zostało: 1) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez działanie w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, 2) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działanie w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywateli do organów państwa, 3) naruszenie § 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego nie zastowanie, 4) naruszenie § 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków mogły być czynności materialno-techniczne. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i uznanie w wyroku, że działki oznaczone numerami [...][...][...][... nieprzerwanie od roku 1998 pozostawały w użytkowaniu rolniczym, a zmiany użytków w rejestrze gruntów na Bp dokonane zostały bez należytej podstawy prawnej i w sprzeczności ze stanem faktycznym w terenie. Ponadto wniosek obejmował żądanie zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W niniejszej sprawie , zdaniem skarżącej, brak wyłączenia z produkcji rolnej i leśnej działek nr [...][...][...] powoduje, że działki te nigdy nie były użytkiem, który można byłoby oznaczyć jako "Bp", co organy administracji potwierdziły w uzasadnieniu decyzji. Ewidencja gruntów zobowiązana jest odzwierciedlać stan faktyczny w terenie, a nie ma uprawnień do samodzielnego przyjmowania zasięgu i rodzaju użytków z planu zagospodarowania przestrzennego. Co najmniej od 1998 r. wskazane działki stanowią ugór i odłóg. Zgodnie z treścią załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków zatytułowanego "Zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych", ugory i odłogi zalicza się do użytków rolnych. A zatem przedmiotowe działki zarówno aktualnie, jak i w przeszłości nieprzerwanie stanowiły i obecnie stanowią użytki rolne. Użytki rolne wszystkich trzech działek skarżącego wynikają z zapisów zawartych na mapkach klasyfikacji gruntów przed dokonaniem podziału i przed bezprawną ą klasyfikacji. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego błędnie twierdzi, że zmiana oznaczenia z R na Bp/R była zgodna z wówczas obowiązującym rozporządzeniem MGPiB oraz RiGŻ z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ na podstawie przyjętej do zasobu dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, ustalono użytki i klasy. Jednakże zurbanizowane tereny niezabudowane wg powyższego rozporządzenia to grunty niezurbanizowane, ale przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę i wyłączone z produkcji rolniczej. Dokonanie zmiany użytkowania bez wydania na wniosek właściciela nieruchomości prawomocnej decyzji o wyłączeniu określonych terenów z produkcji rolniczej jest działaniem bezprawnym i nieważnym z mocy prawa, tym bardziej że dokonane zostało z inicjatywy samego organu, bez wiedzy i bez wymaganego do dokonania takiej czynności wniosku właściciela gruntu. Dokonana zmiana użytkowania przyniosła wszystkim następnym właścicielom gruntu wymierne starty finansowe, a w jednym przypadku organ podatkowy naliczył podatnikowi na podstawie błędnych zapisów rejestru gruntów podatek od nieruchomości i przeprowadził skuteczną egzekucję. Zgodnie z § 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych, na wniosek strony postępowania. Z powyższego wynika, zdaniem skarżącej, że podstawą taką nie były czynności materialno-techniczne dokonane w trakcie postępowania podziałowego i ujawnione w wykazie zmian gruntowych. Decyzje podziałowe nie mogły też być podstawą tych zmian, bowiem nie znajduje się w ich treści jakakolwiek wzmianka na ten temat. Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. nie sprecyzowało w § 12 na podstawie jakich dokumentów uwidacznia się prawa osób i jednostek organizacyjnych w ewidencji, gdyż rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. wymieniało rodzaje dokumentów na podstawie których dokonywano zmian w ewidencji. Organy obu instancji nie kwestionują faktu rolniczego użytkowania gruntów przez skarżącego, potwierdzając, że faktyczne użytkowanie jest inne niż Bp. Natomiast organ II instancji przede wszystkim motywuje swoje rozstrzygnięcie wyłącznie formalnym wymogiem dokonywania zapisów w rejestrze z datą aktualną. Niezależnie zatem od formalnych możliwości kształtowania treści rejestru gruntów, odwołujący oczekuje potwierdzenia w decyzji administracyjnej użytkowania rolniczego swoich działek nie tylko w dniu dzisiejszym, ale przez cały okres czasu od roku 1998 i 2000, kiedy to wydano decyzje poddziałowe i błędnie uznając te decyzje za wystarczającą podstawę prawną, niesłusznie wprowadzono użytki Bp. Ponadto organy nie uwzględniły wniosku strony, który przewidywał różne rozwiązania powstałego problemu, zarówno takie, które wprowadzałyby należyte zapisy do rejestru gruntów, jak i takie, które polegałyby na potwierdzeniu faktycznego użytkowania gruntów, bez dokonywania zmian w historycznych zapisach tego rejestru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie. Za bezzasadne uznał organ żądanie pełnomocnika strony skarżącej co do wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej rolnicze użytkowanie działek nr [...][...][...] przez cały okres czasu, tzn. od 1998 r. i 2000, gdyż skarżąca nabyła wymienione działki w dniu 23 października 2003 r., a wiec w latach 1998 i 2000 nie przysługiwał jej status strony. Organ podkreślił, że nie kwestionuje rolniczego sposobu wykorzystania posiadanej nieruchomości, gdyż nie ma wiedzy jak właściciel zagospodarował i użytkuje swoje grunty. Zapis w operacie ewidencji gruntów i budynków odzwierciedla faktyczny sposób użytkowania wynikający z posiadanych dokumentów przez organ prowadzący kataster. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz.1269) w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne są powołane do kontroli działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Granice zaś sądowej kontroli wyznaczają granice sprawy administracyjnej, której dotyczy zaskarżony akt. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca organu I instancji nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich w właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W świetle treści art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy w ewidencji gruntów wskazuje się informacje dotyczące między innymi: - położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; - właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: - prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, - opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, - dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, - ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Nie ulega wątpliwości, że aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 6.03.2006 r. sygn. IV SA./Wa 2170/05 Lex nr 222265 oraz wyrok NSA z dnia 10.02.2003 r. sygn. II SA 1478/01 Lex nr 156384). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§45 ust. 1). Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciadlać, a nie tworzyć. Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1). W rozpatrywanej sprawie postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian zostało wszczęte na wniosek właściciela wymienionych wyżej działek. Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2-3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia ( § 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§47 ust. 3 rozporządzenia). Drugą formę stosuje się wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas takie postępowanie kończy się decyzją administracyjną. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów może stanowić opracowanie geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. W niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną, że złożone przez stronę skarżącą w dniu 3 czerwca 2009 r., w trakcie trwania niniejszego postępowania, zgłoszenie zmian danych w zakresie zmiany sposobu użytkowania, dla działek nr [...] – z Bp na RIVb i RV, nr [...] – z BP na RIVb oraz nr [...] – z BP na RIVb i RV, zostało uwzględnione przez organ, co wynika z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 3 czerwca 2009 r. ( nr [...]). Potwierdza to także punkt I decyzji Starosty O., który ocenił przedłożoną dokumentację i uznał ją za prawidłową i wystarczającą do dokonania wprowadzenia zawnioskowanych zamian w ewidencji. Wskazać również należy, że w trybie aktualizacji danych nie można zatem uwidaczniać zmian nie objętych nowym zdarzeniem prawnym rozumianym jako zdarzenie powstałe po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Weryfikowaniu danych już wprowadzonych do ewidencji w zakresie ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji czy zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, służy postępowanie weryfikacyjne, prowadzone z urzędu w odniesieniu do zgodności wpisów z treścią dokumentów źródłowych, co 10 lat, a w odniesieniu do zgodności treści mapy ze stanem faktycznym, co 15 lat (vide: § 54 rozporządzenia wykonawczego). W niniejszej sprawie A. spółka jawna odwołała się od orzeczenia zawartego w pkt II decyzji Starosty O. z dnia 19 sierpnia 2010 r. (nr [...]) odmawiającego wprowadzenia zmiany użytków wchodzących w skład działek położonych w obrębie S. W. nr [...][...][...] z dniem 23 października 2008 r., tj. od dnia nabycia nieruchomości i jednoczesnego rozpoczęcia przez Spółkę rolniczego użytkowania nabytej nieruchomości. Spółka twierdzi bowiem, że co najmniej od 1998 r. wymienione wyżej działki stanowią ugór i odłóg. Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków określony został na 30 dni od powstania tych zmian, bowiem chodzi tu o odzwierciedlenie stanu rzeczywistego nieruchomości, a także skoro ustawodawca zobowiązał właściciela do zawiadomienia o tych zmianach w tak krótkim terminie, to wyłącza to możliwość dokonania takich zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku. Skarżąca, jak twierdzi, użytkowała zakupiony grunt w sposób rolniczy od dnia 23 października 2008 r., zatem obowiązkiem jej było zgłosić ten fakt do organu ewidencyjnego we wskazanym wyżej terminie, czego nie uczyniła, tym bardziej, że wiedzę o charakterze użytku posiadała w dniu zawarcia umowy zamiany, tj. w dniu 23 października 2008 r. Zatem skutki swojego zaniechania co do zgłoszenia zamian w ewidencji gruntów i budynków nie można przerzucać na organ ewidencyjny, który z urzędu nie ma wiedzy o faktycznym użytkowaniu danego gruntu. Podkreślenia wymaga, że dokonanie takiej zmiany w ewidencji gruntów jest czynnością materialno- techniczną, co oznacza, że nie mają do niej zastosowania przepisy procedury administracyjnej określające przesłanki stwierdzenia nieważności bądź wznowienia postępowania, lub też zmiany lub uchylenia wpisu z mocą wsteczną tj. od daty jego ostatniego wprowadzenia do ewidencji. Zmiany te nie są dokonywane w drodze decyzji administracyjnej, dlatego też nie istnieją instrumenty prawne wynikające z obowiązujących przepisów umożliwiające uwzględnienie wniosku skarżącej o wzruszenie wpisu dokonanego przed laty, tj. przed datą złożenia wniosku w tej sprawie. Oznacza to, że nie jest możliwe dokonanie zmian w ewidencji gruntów z mocą wsteczną tj. ex tunc, lecz na przyszłość tj. ex nunc. Zatem brak uwzględnienia przez organy wniosku Spółki w przedmiocie wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków stosownego zapisu odnośnie działek [...][...][...] z mocą wsteczną należy uznać za zasadne. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd ocenił ponadto i rozważył oraz stwierdził, że pozostałe zarzuty strony skarżącej, w szczególności dotyczące naruszenia przez organy przepisów rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez ich niezastosowanie ( pkt c skargi) i poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków mogły być czynności materialno-techniczne (pkt d skargi), nie stanowią o naruszeniu prawa przez organy, albowiem prawidłowo organy wydając zaskarżone decyzje zastosowały przepisy aktualne, obowiązujące w chwili wydawania decyzji. Nie można również przypisać organom naruszenie art. 7 i 8 k.p.a., gdyż zgodnie z zasadą ogólną praworządności ( art. 6 k.p.a.) ale również i naczelną ( art. 7 Konstytucji RP) organy obowiązane są działać na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło