II SA/Wr 765/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2017r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej oddala skargę w całości. W dniu 20 marca 2013 r. organ nadzoru budowlanego zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, stanowiącego zagrożenie dla ludzi i mienia. Decyzją z dnia [...] r. organ ten na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazał wieczystemu użytkownikowi lub właścicielowi budynku (skarżącemu) zabezpieczenie przyległego do budynku ciągu pieszego oraz usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji budynku. Organ określił decyzję jako częściową, wydaną z uwagi na pilną potrzebę usunięcia bezpośredniego zagrożenia dla ludzi, wywołanego przez elementy zewnętrzne budynku. Nie było dostępu do wnętrza budynku i równie pilnej potrzeby ustalenia stanu technicznego pozostałych elementów budynku, co nastąpi w dalszym postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji końcowej. Kontynuując postępowanie organ ten na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 p.b. zobowiązał skarżącego postanowieniem z dnia 25 marca 2013 r. do dostarczenia protokołu okresowej kontroli budynku, książki obiektu budowlanego i pisemnej informacji o podmiocie zarządzającym obiektem. W nawiązaniu do postanowienia skarżący poinformował, że nie posiada książki obiektu, budynek nie jest użytkowany i nie przeprowadza się w nim okresowych kontroli, zarządcy nie powołano. Decyzją z dnia [...] r. organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. Za niezasadny uznał zarzut skarżącego o zbędności nakazu, o czym świadczyć miał wyrażony ogólnie zamiar dobrowolnego podjęcia wymaganych robót budowlanych w przyszłości. Decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 62 ust. 3 p.b. nakazał skarżącemu przeprowadzenie kontroli budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 p.b. oraz sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego całego budynku, w szczegółowo określonych zakresach. W uzasadnieniu organ ten przytoczył ustalenia wynikające z protokołu kontroli i oględzin obiektu. Budynek ma trzy kondygnacje, przylega do ulicy. Z zewnątrz widoczne są liczne uszkodzenia elewacji, brak rur spustowych, na ulicy zalegają opadnięte fragmenty tynków i gzymsów. Zamontowane są daszki ochronne. Wewnątrz budynku widoczne są zawilgocenia, zagrzybienia, zdeformowane warstwy wykończeniowe podłogi. Brak jest grzejników, opraw oświetleniowych. Widoczne jest odsłonięte uzbrojenie przez ubytki w ścianach. Brak balustrad schodów. Widoczne jest luźne okablowanie. Organ ocenił, że skarżący nie wykonuje obowiązków utrzymania i użytkowania budynku w sposób przewidziany w art. 61 p.b., zaś stan techniczny budynku stwarza zagrożenie. Stan ten uzasadniał stosowanie art. 62 p.b. Samo nieużytkowanie budynku nie zwalnia skarżącego od tych obowiązków. Budynek nadaje się do remontu, którego przeprowadzenie deklaruje zresztą skarżący. Wykonanie umożliwi w dalszej kolejności wydanie decyzji końcowej w sprawie stosowania art. 66 p.b. W tym czasie akta administracyjne sprawy zostały przekazane przez organ do sądu administracyjnego w związku ze skargą skarżącego na decyzję częściową. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 524/13 tut. Sąd oddalił skargę skarżącego na decyzję z dnia 23 maja 2013 r. W uzasadnieniu wyroku uznano za wykazany nieodpowiedni stan techniczny budynku, stwarzający określone zagrożenia. Uzasadnione było wydanie decyzji częściowej. Nieuzasadniony był zarzut skarżącego nieprzeprowadzenia dowodu z ekspertyzy technicznej, skoro niebezpieczeństwa wynikające z ustalonego stanu elewacji i sposobu doraźnego usunięcia zagrożeń zostały prawidłowo stwierdzone przez fachowych pracowników nadzoru budowlanego. Nie miał znaczenia deklarowany przez skarżącego zamiar wykonania remontu budynku. Sąd wyraził ocenę, że sam montaż daszków zabezpieczających, czyli wykonanie pierwszego nakazu, nie wywołał bezpodstawności czy zbędności, nakazu usunięcia nieprawidłowości wywołujących konieczność zabezpieczenia. Nakaz ten zmierza do usunięcia wadliwego stanu technicznego elewacji i ma odmienną treść niż nakaz ograniczenia zagrożeń wynikających z tego stanu. Sąd podkreślił, że skarżący bezskutecznie domagał się wstrzymania wykonania decyzji. Nie był ponadto uzasadniony zarzut skarżącego, związany z brakiem użytkowania budynku. Okoliczność ta nie zwalnia skarżącego z powinności w zakresie utrzymania obiektu oraz dbałości o jego prawidłowy stan techniczny. Nieużytkowanych obiektów dotyczy art. 67 p.b., który nie jest stosowany w nin. sprawie. Sąd wyraził ocenę prawną, że fakt wyłączenia obiektu z użytkowania nie sprzeciwia się wydaniu decyzji na podstawie art. 66 p.b. Uzasadnione było łączne wydanie obu nakazów i prawidłowa była wskazana ich podstawa, czyli art. 66 ust. 1 pkt 1 p.b. Wyrokiem z dnia 27 października 2015 r. sygn. akt II OSK 394/14 sąd odwoławczy oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego wyroku. Sąd ten podkreślił, że właściciela budynku obciążają określone obowiązki w zakresie użytkowania i utrzymania obiektu (art. 5 ust. 2 i art. 61 p.b.). Od utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie i podejmowania działań zapobiegających powstaniu zagrożeń życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska oraz działań eliminujących powstałe zagrożenia, nie zwalnia właściciela zamiar wykonania w przyszłości remontu czy przebudowy tego obiektu. NSA podkreślił, że obiekt budowlany, niezależnie od tego czy jest użytkowany, czy też w pewnym okresie nie jest użytkowany, winien znajdować się w stanie, który nie stwarza wymienionych zagrożeń. Zaistnienie zagrożeń obliguje organ do podjęcia działań określonych w art. 66 bądź w art. 67 p.b. W nin. sprawie skarżący nie zamierza dokonać rozbiórki, więc powinien realizować obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie. Organ prawidłowo stosował art. 66 ust. 1 pkt 1 p.b. Sąd ponownie podkreślił, że obiekt nieużytkowany powinien być utrzymywany w należytym stanie technicznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej oraz usuwając powstałe zagrożenia. NSA potwierdził, że w okolicznościach tej sprawy nie było uzasadnione wymaganie sporządzenia ekspertyzy technicznej. Po zakończeniu postępowania sądowego wszczęto postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...] r. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 i art. 62 p.b. oraz art. 7 k.p.a. Jak twierdził, wykonanie nakazu zabezpieczenia budynku usunęło stan zagrożenia. Dlatego zbędne jest wydanie kolejnego nakazu przeprowadzenie kontroli i sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu. Podtrzymał twierdzenie, że stan nieużytkowania budynku wyklucza powinność przeprowadzenia kontroli. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. Podstawą nakazu przeprowadzenia kontroli jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, mogącego spowodować określone zagrożenia, tak samo jak nakazu przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego (treść art. 62 ust. p.b.). Obowiązki właściciela obiektu wynikają z art. 61 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 p.b. i związane są z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Wydane nakazy pozwolą na zgromadzenie materiału dowodowego, co umożliwi wydanie decyzji końcowej. Z dotychczasowych ustaleń wynika nieodpowiedni stan techniczny obiektu wywołujący określone zagrożenia. Dotyczy to w szczególności stanu przekrycia dachowego, kominów, lukarn i ścian budynku. W skardze do sądu administracyjnego skarżący podtrzymał zarzuty odwołania. Wykonanie zabezpieczenia obiektu wykluczyło stosowanie art. 62 p.b. Kontrole dotyczą obiektu użytkowanego (brzmienie art. 62 ust. 1 pkt 2 p.b.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarżący wyraził mniemanie, że doraźne i wymuszone zabezpieczenie otoczenia zaniedbanego budynku położonego w centrum dużego miasta, przed odpadającymi na ulicę fragmentami elewacji, zwalnia go od ustawowych obowiązków utrzymania budynku w należytym stanie technicznym (art. 5 ust. 2 p.b. i art. 61 pkt 1 p.b.) oraz dokonywania kontroli budynku (art. 62 ust. 1 i 2 p.b.). Skarżący wpadł na fortel, że pojęcie użytkowania budynku oznacza jedynie realizację możności użytkowania, zaś porzucony na chwile przedmiot nie jest użytkowany. Jak twierdzi, o zakresie kompetencji organu nadzoru budowlanego decyduje treść obowiązków właściciela budynku istniejących "w czasie użytkowania", nie zaś przepis kompetencyjny art. 62 ust. 3 p.b. Przepis kompetencyjny tego wybiegu skarżącego nie potwierdza. Przesłanką wydania nakazów według ustawy jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, mogącego spowodować określone zagrożenia. Jak wynika z przytoczonych ustaleń, znajdujących pełne oparcie w materiale procesowym sprawy i przez skarżącego niekwestionowanych, stwierdzenie to w nin. sprawie nastąpiło. Istotne było, że argumentacja skarżącego była niezgodna z wiążącymi ocenami prawnymi zawartymi w powołanych wyrokach sądowych (art. 153 p.p.s.a.). Wyniki kontroli obiektu oraz jego ekspertyza techniczna dostarczą materiału dowodowego umożliwiającego załatwienie końcowe sprawy stosowania art. 66 p.b. Przytoczone na wstępie mniemania były oczywiście błędne, zarzuty skargi oczywiście bezzasadne, zaś zaskarżona decyzja w pełni zgodna z prawem. Tym razem uzyskanie ekspertyzy technicznej jest nieodzowne. Z tych względów oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.