II SA/Wr 765/23
PostanowienieWSA we Wrocławiu2024-04-25
Skład orzekający: Olga Białek, Wojciech Śnieżyński, Malwina Jaworska - Wołyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu mieszkalnego, który nie został przeznaczony do sprzedaży przez gminę, posiada legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy w części dotyczącej zasad gospodarowania nieruchomościami, w tym wyłączenia tego lokalu ze sprzedaży?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący, jako najemca lokalu mieszkalnego, który nie został przeznaczony do sprzedaży przez gminę, nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia. Wyłączenie lokalu ze sprzedaży stanowi jedynie potencjalne naruszenie interesu faktycznego, a nie prawnego, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Skarżący, najemca lokalu mieszkalnego w budynku należącym do Gminy W., zaskarżył uchwałę Rady Gminy w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami, zarzucając naruszenie zasady równości i arbitralne potraktowanie poprzez wyłączenie jego lokalu ze sprzedaży z bonifikatą. Skarżący uważał, że uchwała uniemożliwia mu wykup mieszkania. Organ gminy w odpowiedzi wskazał, że budynek został wyłączony ze sprzedaży w 2017 r. ze względu na planowany remont i potrzebę utworzenia gminnego zasobu mieszkaniowego, a sprzedaż lokali z bonifikatą naruszałaby zasady prawidłowej gospodarki finansowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek, Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Asesor WSA Malwina Jaworska - Wołyniak, Protokolant: Starszy specjalista Marta Klimczak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. C. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy W. i nabywania nieruchomości do gminnego zasobu postanawia: odrzucić skargę.
W dniu z 28.11.2023 r. P. C. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jednym pismem skargi na dwie uchwały Rady Gminy W.:
-uchwałę nr [...] z [...].09.2021 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy W. i nabywania nieruchomości do gminnego zasobu;
- uchwałę nr [...] z [...].10.2023 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o zmianę zapisu w uchwale Rady Gminy W. nr [...] z [...].09.2023 r.
Zawarte w jednym piśmie skargi na dwie różne uchwały Rady Gminy W. zostały rozdzielone do odrębnego rozpoznania.
Sprawie ze skargi na uchwałę nr [...] nadana została sygnatura akt II SA/Wr 765/23, zaś sprawie ze skargi na uchwałę nr [...] nadana została sygn. akt II SA/Wr 766/23.
W przypadku każdej ze skarg jej autor zarzucił Radzie Gminy naruszenie:
1) art. 32 Konstytucji RP, poprzez niezgodne z zasadą równości wyłączenie ze zbywania lokali mieszkalnych i użytkowych z bonifikatą znajdujących się w W. przy ul. [...] pomimo przyznania w § 5 tej uchwały pierwszeństwa w nabyciu lokali użytkowych najemcom lub dzierżawcom, którzy korzystają z nich na podstawie umowy najmu lub dzierżawy zawartej na czas nieoznaczony;
2) art. 2 Konstytucji RP, wobec arbitralnego potraktowania najemców, którzy pomimo wieloletniego najmu wnioskowali o wykup lokalu mieszkalnego z bonifikatą, a którzy z powodu niezgodnego z prawem wyłączenia nie mogli wykupić mieszkania na własność.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, w przypadku skargi na uchwałę nr [...], skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 pkt 2 tej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
We wspólnym uzasadnieniu obu skarg wskazano, że § 3 pkt 2 uchwały zawiera listę budynków tworzących mieszkaniowy zasób gminy, przeznaczonych do sprzedaży z bonifikatą. Lokal, którego najemcą od wielu lat jest skarżący (znajdujący się w budynku przy ul. [...] w W.), nie jest aktualnie przeznaczony do zbycia, w związku z tym przepis ten narusza interes prawny skarżącego, ponieważ całkowicie uniemożliwia mu wykup wynajmowanej nieruchomości z bonifikatą. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że do zadań własnych gminy należą m.in. sprawy związane z gminnym budownictwem mieszkaniowym oraz zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Zawsze jednak warunki udzielenia bonifikat muszą być przejrzyste, zaś różnicowanie sytuacji najemców lokali komunalnych jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP. Zdaniem pełnomocnika, przepis § 3 pkt 2 przywołanej uchwały różnicuje sytuację najemców mieszkań, w praktyce odmawiając niektórym z nich prawa do uzyskania bonifikaty i to nawet jeśli spełnili wszystkie warunki, jakie uchwała przewiduje dla najemców nieruchomości komunalnych. Dopuszczalne jest uzależnienie wysokości bonifikaty od takich warunków jak np. powierzchnia lokalu, jego stan techniczny, data budowy, liczba lokali w budynku itp., zawsze jednak warunki udzielenia bonifikat muszą być przejrzyste. Nie sposób zaś stwierdzić przejrzystości sytuacji, w której odmawia się udzielenia bonifikaty nieruchomościom będących w analogicznej sytuacji, jak w przypadku lokali mieszkalnych usytuowanych w budynkach, które pełnomocnik wymienił w skardze. Zdaniem skarżącego, przesłanki leżące u podstaw przyjęcia zaskarżonej uchwały nie wynikają z całej treści i konstrukcji uzasadnienia uchwały. W uchwale wyłączono z kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z bonifikaty, najemców innych lokali mieszkalnych, w sposób niedopuszczalny zróżnicowano sytuację prawną podmiotów pozostających w analogicznej sytuacji. Motywów takiego zróżnicowania nie podaje również Wieloletni Program Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy. Ponadto biorąc pod uwagę wymianę korespondencji skarżącego z władzami samorządowymi gminy, pozostaje dla skarżącego niejasne stanowisko władz samorządowych, które uznały, że w obecnym stanie faktycznym i prawnym rzeczą niemożliwą jest wzięcie pod uwagę udzielenia bonifikaty także dla spornego budynku. Z korespondencji, którą skarżący otrzymał z Gminy nie wynika, aby takie rozwiązanie w ogóle brane było pod uwagę i jakie są przesłanki wykluczenia sprzedaży lokalu komunalnego z możliwości nabycia z bonifikatą konkretnie tej nieruchomości. Nadto skarżący zauważył, że w odpowiedzi na jego wniosek, Przewodniczący Rady Gminy w piśmie z 02.11.2023 r. wskazał, że Rada Gminy na sesji Nr [...] w dniu [...].10.2023 r. podjęła uchwałę, w której uznała wniosek za niezasadny. Rada podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz pozostawia uchwałę w jej aktualnym brzmieniu. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącego, nie jest możliwe podjęcie z motywami Rady Gminy jakiejkolwiek polemiki.
We wspólnej odpowiedzi udzielonej w stosunku do obu skarg Wójt Gminy W. (dalej: Wójt) wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu przyjętego stanowiska powołał się na zasady rządzące gminnym zasobem nieruchomości, w ramach których polityka rozwoju mieszkalnictwa komunalnego jest wewnętrzną sprawą gminy realizowaną na zasadzie samodzielności, poprzez podjęcie stosownych uchwał. W związku z ustawowym obowiązkiem posiadania gminnego zasobu mieszkaniowego, Rada Gminy podejmowała uchwały, w których m.in. określano mieszkaniowy zasób gminy, tj. listę budynków pozostających w wyłącznej (100%) własności Gminy. Aktualnie obowiązuje uchwała nr [...] Rady Gminy z [...].09.2021 r. Przepis § 3 pkt 2 tej uchwały zawiera listę budynków tworzących mieszkaniowy zasób gminy. Lokale w tych budynkach nie są przeznaczone do zbycia. Budynek wynajmowany przez skarżącego został wyłączony ze sprzedaży już w 2017 r. na mocy podjętej w dniu [...].09.2017 r. uchwały nr [...] w sprawie gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy i nabywania nieruchomości do gminnego zasobu. Powodem wyłączenia tego budynku ze sprzedaży, poza koniecznością utworzenia gminnego zasobu mieszkaniowego, było wykonanie kapitalnego remontu budynku wraz z jego termomodernizacją, który w całości został zrealizowany z budżetu Gminy. W takiej sytuacji sprzedaż lokali w tym budynku, z zastosowaniem bonifikaty na rzecz najemców, naruszałaby zasady prawidłowej gospodarki finansowej. Wójt Gminy potwierdził przy tym, że skarżący czterokrotnie składał wniosek o nabycie lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. [...]. W odpowiedzi otrzymywał informacje, że lokale mieszkalne w tym budynku nie są przeznaczone do sprzedaży, a budynek w całości pozostaje w zasobie Gminy (odpowiedzi z 27.05.2021 r., 07.12.2021 r., 16.02.2022 r. oraz 27.06.2023 r.). Z kolei pismem z 15.09.2023 r. skarżący zwrócił się do Przewodniczącej Rady Gminy W. o wprowadzenie zmian w zaskarżonej uchwale. Pismo zostało przekazane do rozpatrzenia Radzie Gminy, która pochyliła się nad wnioskiem na posiedzeniu w dniu 24.10.2023 r. Ustalono, że wniosek jest niezasadny i na [...] Sesji Rady Gminy w dniu [...].10.2023 r. podjęto uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o zmianę uchwały nr [...]. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi organ wyjaśnił, że zasady gospodarowania nieruchomościami gminnymi, w tym wysokość przyznawanych bonifikat, zostały określone w uchwale nr [...] i w żaden sposób nie różnicują najemców. Przy zbyciu lokali na rzecz dotychczasowych najemców przyznaje się bonifikaty określone w § 8 uchwały, które nie są ustalane indywidualnie. Gdyby lokale mieszkalne w budynku przy ul. [...] były przeznaczone do zbycia, najemcom przysługiwałyby takie same bonifikaty. Decyzją Rady Gminy budynek ten stanowić ma gminny zasób nieruchomości, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą na akt o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie została objęta uchwała Rady Gminy W. z [...].09.2021 r. nr [...] w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy W. i nabywania nieruchomości do gminnego zasobu – z zakresie w § 3 pkt 2 uchwały.
Jak wynika z części wstępnej zaskarżonej uchwały, jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) – dalej jako: "u.s.g. ", art. 34 ust. 6 i ust. 6a, art. 37 ust. 3, ust. 3a pkt 1 i ust. 4 oraz art. 68 ust. 1 pkt 7 i ust. 1b ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) – dalej jako: "u.g.n. ".
Skarga na tę uchwałę została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., w myśl którego: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". W świetle cytowanego przepisu skarga na konkretną uchwałę rady gminy jest dopuszczalna, o ile: (i) jest to uchwała podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej; (ii) postanowienia tej uchwały naruszają interes prawny lub uprawnienie skarżącego.
Mając na względzie, że – jak wynika z art. 40 ust. 3 pkt 3 u.g.n. -"Na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad zarządu mieniem gminy", to nie ulega wątpliwości, że każda uchwała w przedmiocie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność gminy i nabywania nieruchomości do gminnego zasobu jest uchwałą podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., a także art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Przechodząc do zbadania, czy uchwała w zaskarżonej części narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego, należy podkreślić, że na gruncie analizowanego art. 101 ust. 1 u.s.g. (inaczej niż np. w przypadku legitymacji procesowej strony ustalanej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym pod rządem art. 28 k.p.a.), legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy nie przysługuje temu, kto "ma" w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został skarżonym aktem już "naruszony" (por. wyroki NSA z: 03.09.2004 r., OSK 476/04; 20.01.2010 r., I OSK 1016/09; 23.02.2012 r., II OSK 2451/11; 27.03.2013 r., I OSK 2620/12; 17.01.2018 r., I OSK 1722/17; 17.01.2019 r., II OSK 467/17). W orzecznictwie podkreśla się, że naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi mieć co do zasady charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny (por. np. wyroki NSA z: 23.02.2012 r., II OSK 2451/11; 17.01.2018 r.; I OSK 1722/17; 17.01.2019 r., II OSK 467/17), a także aktualny (por. wyroki NSA z: 19.11.2021 r., II GSK 2242/21; 30.03.2022 r., III FSK 4805/21).
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 04.11.2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003, Nr 8, poz. 84) trafnie stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podobnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie legitymuje ani sama zarzucana sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały (zarządzenia), ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki NSA z: 03.09.2004 r., OSK 476/04; 01.03.2005 r., OSK 1437/04; 07.03.2018 r., II OSK 1213/16). Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że – jak to ujął Sąd Najwyższy w wyroku z 07.03. 2003 r., sygn. akt III RN 42/02 (OSNP 2004, nr 7, poz. 114) – każdy skarżący składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej.
W przypadku niniejszej skargi jej autor, będący najemcą lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. [...] w W. (lokal nr [...]), upatruje swej legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę nr [...] w tym, że zgodnie z § 3 pkt 2 tego aktu, Rada Gminy W. upoważniając Wójta Gminy W. do dokonywania czynności prawnych polegających na nabywaniu, zbywaniu i obciążaniu nieruchomości stanowiących własność Gminy W. oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na okres dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, wyłączyła możliwość dokonania czynności zbywania lokali mieszkalnych i użytkowych stanowiących własność Gminy W. w budynkach wymienionych w tym przepisie, w tym w budynku przy ul. [...] w W.
Skarżący zarzucił Radzie Gminy, że zaskarżona regulacja narusza art. 32 Konstytucji RP, poprzez niezgodne z zasadą równości wyłączenie ze zbywania lokali mieszkalnych i użytkowych z bonifikatą znajdujących się w W. przy ul. [...], pomimo przyznania w § 5 tej uchwały pierwszeństwa w nabyciu lokali użytkowych najemcom lub dzierżawcom, którzy korzystają z nich na podstawie umowy najmu lub dzierżawy zawartej na czas nieoznaczony. Ponadto zarzucił naruszenie art. 2 Konstytucji RP, wobec arbitralnego potraktowania najemców, którzy pomimo wieloletniego najmu wnioskowali o wykup lokalu mieszkalnego z bonifikatą, a którzy z powodu niezgodnego z prawem wyłączenia nie mogli wykupić mieszkania na własność.
Lektura uzasadnienia skargi pokazuje, że skarżący swoje stanowisko opiera na tym, że § 3 pkt 2 uchwały prowadzi do niedopuszczalnego zróżnicowania najemców lokali komunalnych, przyznając tylko części z nich, bez wskazania jasnych kryteriów takiego rozróżnienia, możliwość skorzystania z bonifikaty przy wykupie lokalu mieszkalnego. Jednocześnie, aczkolwiek nie zostało to wprost wyartykułowane w skardze, jej autor upatruje naruszenia interesu prawnego w tym, że od wielu lat wykazuje chęć kupna od gminy najmowanego lokalu mieszkalnego, w czym na przeszkodzie stoi zaskarżona uchwała.
Odnosząc się do takiej argumentacji skargi przyjdzie zauważyć, że w przypadku zaskarżonej uchwały, zakwestionowanych przedmiot regulacji nie dotyczy wyłączenia lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach wymienionych w § 3 pkt 2 uchwały spod możliwości skorzystania z bonifikaty przy sprzedaży lokalu jego najemcy. Uchwała w tym przypadku wyklucza bowiem możliwość dokonania jakiegokolwiek zbycia lokali mieszkalnych w tych budynkach. Sądowi znane jest przy tym przywołane w skardze stanowisko judykatury (zob. wyrok NSA z 07.08.2018 r., sygn. akt I OSK 558/18), zgodnie z którym w przypadku gdy gmina zdecyduje się na udzielenie bonifikaty przy sprzedaży lokali mieszkalnych, to musi to uczynić tak, aby podmioty, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, nie doznały niesprawiedliwego odstępstwa od zasady równości. Problemem w niniejszej sprawie jest jednak to, że taka argumentacja nie jest adekwatna ze względu na przedmiot regulacji zaskarżonej uchwały. Z przepisu § 3 pkt 2 uchwały wynika, że Gmina nie tyle nie zdecydowała się udzielić bonifikaty przy sprzedaży lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w W. ale wyłączyła w ogóle możliwość sprzedaży tych lokali. Skarżący nie został zatem wyłączony, jako najemca lokalu w budynku przy ul. [...], z kręgu beneficjentów bonifikaty przewidzianej w § 8 zaskarżonej uchwały. Został on bowiem wyłączony z możliwości nabycia własność lokalu mieszkalnego.
W analizowanej przypadku należy więc podkreślić, że Gmina, jako właściciel mienia komunalnego ma prawo wynikające chociażby z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. do określenia zasad zbycia nieruchomości. W tym uprawnieniu mieści się możliwość wykluczenia określonych lokali z zamiaru ich sprzedaży, ponieważ przeznaczenie nieruchomości do obrotu należy wyłącznie do ich właściciela. Gmina jest wobec tego w pełni uprawniona do określenia jakie jej mienie znajdujące się w zasobie komunalnym przeznaczone zostanie do sprzedaży. W ten sposób Gmina najpełniej manifestuje konstytucyjnie gwarantowane uprawnienia właścicielskie.
Przyjdzie dalej podkreślić, że przepisy u.g.n. regulują zasady zbywania nieruchomości gminnych m.in. na rzecz ich dotychczasowych najemców. W przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony (art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n.). Z treści powyższej regulacji wynika (nie zaś z powołanego w skardze § 5 uchwały, który wprost odnosi się do pierwszeństwa w nabyciu lokali użytkowych najemcom lub dzierżawcom), że ustawodawca zastrzegł na rzecz najemców lokali mieszkalnych pierwszeństwo ich nabycia (przy czym nie jest to prawo pierwokupu) w sytuacji, gdy gmina będąca ich właścicielem wyrazi wolę ich sprzedaży. Powyższe pierwszeństwo polega na eliminacji innych podmiotów ubiegających się o tę samą rzecz, a jego konstrukcja jurydyczna nie jest oparta na uprawnieniu, lecz na tkwiącym w pierwszeństwie zakazie zadysponowania rzeczą w sposób je naruszający (vide: uchwała 7 sędziów SN z 23.07.1992 r. sygn. akt III CZP 62/92, OSNCP 1992/12/214). Z tej przyczyny w orzecznictwie przyjmuje się, że z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. nie wynika roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży, a jedynie pierwszeństwo nabycia nieruchomości, jeżeli została ona przez właściwy organ przeznaczona do sprzedaży. Tym samym pierwszeństwo przewidziane w art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. nie jest równoznaczne z roszczeniem, nie jest bowiem prawem podmiotowym, z którego wynikałoby roszczenie najemcy mogące przymusić gminę będącą właścicielem do sprzedaży określonej nieruchomości (vide: wyrok SN z 12.03.2003 r. sygn. akt III CKN 857/00; wyrok SN z 12.06.2015 r., sygn. akt II CSK 518/14). Tak więc nawet złożenie przez najemcę wniosku o wykup mieszkania nie kreuje po jego stronie uprawnienia do domagania się zbycia na jego rzecz wynajmowanego lokalu, a wyłączenie ze sprzedaży określonych lokali nie narusza jeszcze interesu prawnego najemcy tego lokalu. Gdyby zatem zaskarżona uchwała wprost godziła w prawo skarżącego do wykupienia najmowanego lokalu mieszkalnego z bonifikatą, wówczas można byłoby mówić o naruszeniu jego interesu prawnego lub uprawnienia, natomiast w obecnej sytuacji – braku wyrażenia przez Gminę, jako właściciela budynku przy ul. [...] w W., woli sprzedaży lokali mieszkalnych w tym budynku - naruszenie to ma jedynie potencjalny charakter, noszący znamiona naruszenia interesu faktycznego, a nie prawnego skarżącego. Skarżący w dalszym ciągu może korzystać z najmowanego lokalu komunalnego na podstawie posiadanej umowy najmu (tak też NSA w postanowieniu z 06.07.2023 r., sygn. akt I OSK 504/23).
Powyższe świadczy o tym, że skarżący legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym. To zaś oznacza, że jako osoba nie mająca naruszonego interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 u.g.n., co przesądziło o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło