II SA/Wr 769/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [---] nr SKO 4201/9/20[---]14 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność budowlaną, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, zaznaczając, że chodzi konkretnie o ww. wpis. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że na dzień jego złożenia (wpłynął do Sądu 4 grudnia 2015 r.) nie posiada środków finansowych na pokrycie powyższej kwoty 200 zł. Spowodowane jest to trudną sytuacją na rynku budowlanym i wieloma egzekucjami komorniczymi na rzecz banków. Obecna sytuacja nie pozwala spółce na uregulowanie jakichkolwiek zobowiązań. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wartość kapitału zakładowego wynosi 540.000 zł, wartość środków trwałych – 4.616.561.,51 zł, a wysokość straty za ostatni rok według bilansu wyniosła 44.852,13 zł. Na rachunku bankowym saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 0 zł. Strona dodała, że środki w kasie wynoszą 67,12 zł, zobowiązania 3.520.580,71 zł i należności 21.094,04 zł. Do wniosku załączono dokument potwierdzający zajęcie egzekucyjne w postępowaniu komorniczym rachunku bankowego. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że spółka do października 2015 r. uzyskała przychód o wartości 114.600 zł i odnotowała zysk na o wartości 36.411 zł. Jej zobowiązania na dzień 31 października 2015 r. wynosiły 8.399.789,98 zł, należności krótkoterminowe 30.459,63 zł. W kasie i na rachunkach na te dzień spółka dysponowała środkami w kwocie 34.499,86 zł. Według deklaracji VAT-7 za miesiące sierpień, wrzesień i październik 2015 r. spółka dokonał dostawy towarów i usług na kwoty odpowiednio 44.000 zł, 0 zł i 27.900 zł. Jednocześnie nabyła towary i usługi za kwoty 1.061 zł, 1.058 zł i 930 zł. Wydruki rachunku bankowego za okres od 1 września do 30 listopada 2015 r. potwierdzają zerowe saldo i brak jakichkolwiek operacji bankowych. Strona złożyła oświadczenie, że pieniądze pochodzące z obrotu za sierpień i październik 2015 r. zostały przekazane na spłatę zobowiązań, które na dzień 31 października 2015 r. wynosiły 9.863.748,70 zł W ocenie referendarza sądowego, przedstawione przez stronę dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. Wyjaśnić trzeba, że zwykle najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. W związku z tym uzasadnione jest przyjęcie tej wartości jako punktu odniesienia dla oceny możliwości płatniczych strony skarżącej. Zdaniem referendarza, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nie będzie mieć wpływu na działalność strony skarżącej, choćby już z uwagi na nieznaczną wysokość tych kosztów. Poza tym zauważyć należy, że konieczność poniesienia opłat związanych ze swym udziałem w sprawie sądowej, a przede wszystkim wpisu od skargi, należy się spodziewać najpóźniej od dnia wniesienia tego środka zaskarżenia. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona 6 października 2015 r. Jak wynika z przedłożonych dokumentów finansowych, spółka jakkolwiek nie miała środków na rachunku bankowym, to zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień 30 września 2015 r. środki pieniężne w kasie i na rachunkach miały wartość 27.646,46 zł. Kwota ta wzrosła do ponad 30.000 zł do końca października 2015 r. Poza tym, spółka odnotowywała obrót, mając zaś na uwadze brak jakichkolwiek operacji na tym rachunku, wywieść trzeba, że działalność jest prowadzona z jego pominięciem. Bez wpływu na ocenę możliwości opłacenia przedmiotowych kosztów pozostaje oświadczenie spółki o przeznaczeniu pieniędzy z obrotu na pokrycie zobowiązań. Po pierwsze podkreślić należy, że koszty sądowe są formą daniny publicznej. Z kolei zobowiązania publiczne zawsze winny mieć pierwszeństwo przed zobowiązaniami o charakterze prywatnoprawnym. Po drugie, cały czas trzeba pamiętać, że strona wnosi przede wszystkim o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł – poczynienie rezerw w tej wysokości nie mogło mieć wpływu na spłatę zobowiązań o wartości ponad 9.000.000 zł. Poza tym, koszty sądowe są opłatami jednorazowymi – nie wiążą się ze stałym miesięcznym obciążeniem. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, iż spółka nie wykazała okoliczności uzasadniających żądanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając wobec tego, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.