II SA/Wr 772/03

Sygn.akt II S.A./Wr 772/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2005r . sprawy ze skargi A. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody D. z dnia [...] r., Nr [...] oddala skargę. Sygn.akt II S.A./Wr 772/03 2 Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. K. jest w/w decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...] Decyzją tą wy daną na podstawie art.l38§2 k.p.a. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. po rozpatrzeniu odwołania A. K. i A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych obejmujących adaptację na cele mieszkalne pomieszczeń strychu w budynku przy ul. M. K. [...] we W., zakończonej decyzją ostateczną Wojewody W. z dnia [...] r. nr [...], uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. A. i A. K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych obejmujących adaptację na cele mieszkalne pomieszczeń strychu w budynku przy ul. M. K. [...] we W., podnosząc "ujawnienie istotnych błędów popełnionych przez ówczesny Wydział Architektury Urzędu Miejskiego, polegających na nie braniu pod uwagę stanu faktycznego roku 1983, tzn. momentu zakupu lokalu nr [...] nieruchomości przy ul. K. [...], a opieraniu się na stanie faktycznym z roku 1930, tzn. budowy domu". Wnioskujący przedstawili dokumenty świadczące o przeprowadzeniu robót remontowych w lokalu nr [...] przedmiotowego budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych obejmujących adaptację na cele mieszkalne pomieszczeń strychu w budynku przy ul. M. K. [...] we W., zakończonej decyzją ostateczną Wojewody W. z dnia [...] r. nr [...]. Od powyższej decyzji odwołali się Państwo A. i A. K.. Rozpoznając sprawę, organ odwoławczy stwierdził, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, a także gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem terminu określonego w art.: 148 § 1 i § 2 lub art: 145a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, zachodzi natomiast zdaniem organu wtedy, gdy podanie o wznowienie złożyła osoba nie będąca stroną pierwotnego postępowania. Sygn.akt II S.A./Wr 772/03 3 Niedopuszczalność zaś wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce przykładowo wówczas, gdy strona żądanie wznowienia postępowania opiera na okolicznościach nie stanowiących podstawy wznowienia lub żąda wznowienia postępowania w innej sprawie niż zakończona decyzją ostateczną. Natomiast odmowa wznowienia postępowania nie jest zdaniem organu dopuszczalna z powodu braku przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, iż rozpatrując wniosek o wznowienie organ administracji bada jedynie, czy we wniosku powołano te podstawy, a czy rzeczywiście one zachodzą - powinno być przedmiotem postępowania toczącego się w wyniku wznowienia. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie podjął w ocenie organu odwoławczego rozważań co do przesłanek wznowienia postępowania, przedwcześnie zaś przechodząc do analizy okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Organ pierwszej nie wykazał zatem braku podstaw wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną decyzją nr [...]. Z tego względu orzeczono jak na wstępie. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. K., zarzucając, iż:, cyt.: " ... wznowienie postępowania jest czynnością prawną nie mającą wsparcia w żadnym unormowaniu prawnym". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 &1 lub art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako, że ocena przeprowadzonego Sygn.akt II S.A./Wr 772/03 postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Uchylenie bowiem decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 & 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...], została wydana na podstawie art. 138 & 2 k.p.a. i tylko co do zgodności z tym przepisem decyzja ta podlega kontroli Sądu. Zgodnie zaś z zasadą dwuinstancyjności przyjętą w art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, po raz pierwszy przez organ pierwszej instancji, a następnie w wyniku złożenia odwołania przez stronę przez organ drugiej instancji. Organ drugiej instancji obowiązany jest zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji ponownie rozpoznać i merytorycznie rozstrzygnąć. Granice merytorycznego rozstrzygnięcia wyznacza w/w art. 138 & 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do wydania przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. decyzji kasacyjnej z dnia [...] r., Nr [...] na podstawie art.l38&2k.p.a. Niewątpliwe jest w sprawie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z dnia [...] r., Nr [...] uchylona zaskarżoną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...], wydana została w wyniku rozpatrzenia wniosku A. K. i Sygn.akt II S.A./Wr 772/03 A. K. z dnia [...] r. o wznowienie postępowania w sprawie, jak określają to organy : " samowolnie wykonanych robót budowlanych obejmujących adaptację na cele mieszkalne pomieszczeń strychu w budynku przy ul. M. K. [...] we W. ". Podkreślić należy, że w toku postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną występują w zasadzie dwa etapy tegoż postępowania. Pierwszy etap tego postępowania określany jako postępowanie wstępne kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania / art.149 & 1 k.p.a./, bądź wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania / art.149 & 3 k.p.a./. Organ w toku tegoż postępowania dokonuje oceny formalnych podstaw wznowienia postępowania ustalając: * czy żądanie zgłoszone zostało przez stronę /art.147 k.p.a./; * czy strona powołuje podstawy wznowienia, a którymi są przesłanki określone w art.145 k.p.a.; * czy strona zachowała określony w art.148 k.p.a. termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania . W świetle powyższego przyjąć należy, że decyzję odmawiającą wznowienia postępowania można wydać jedynie w sytuacji uchybienia terminu określonego w art.148 & 1 k.p.a., bądź wówczas, gdy z żądaniem wznowienia wystąpiła osoba nieuprawniona, bądź gdy strona żąda wznowienia postępowania w innej sprawie, aniżeli zakończonej decyzją ostateczną. /por.B.Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2.wydanie, Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 1998r., str.737/. Zgodzić się w tej sytuacji należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że odmowa wznowienia postępowania nie jest dopuszczalna z powodu braku przesłanek wymienionych w art.145 & 1 k.p.a. Stwierdzenie bowiem, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jaki z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy /art.149 & 2 k.p.a./, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania / art.149 & 1 k.p.a./, czyli w drugim etapie postępowania i musi być zawarte w decyzji mającej swe oparcie w przepisie art.151 k.p.a. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądu administracyjnego, gdzie w wyroku z dnia 20 czerwca 1991r., sygn. akt IV S.A. 487/91 /ONSA 1991, Nr 2, poz.50/ Sąd przyjął, że ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, zaś przesłanką odmowy wznowienia postępowania / art.149 & 3 k.p.a. / nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia. Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek wniosku A. K. i Sygn.akt II S.A./Wr 772/03 A. K. z dnia [...] r. Wnioskodawcy wprawdzie swój wniosek zatytułowali " Wniosek o wznowienie postępowania", jednakże we wniosku tym stwierdzili jedynie, że sprawa dotyczy lokalu nr [...] w budynku przy ul. M. K. [...] we W., nie wskazując przy tym na konkretną decyzję ostateczną. We wniosku tym A. K. i A. K. powołują się natomiast ogólnie tak na postanowienie z dnia [...] r., Nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] r., Nr [...] oraz decyzję z dnia [...] r., Nr [...]. Wyjaśnienie również tej kwestii przez organ , zgodnie z art.7 i art.9 k.p.a. jest o tyle istotne, że myśl przepisu art.145 & 1 k.p.a. wznawia się postępowanie tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Dopuszczalność zatem wznowienia postępowania oparte zostało na przesłance ostateczności decyzji. Organ pierwszej instancji rozpoznając ponownie wniosek A. K. i A. K. z dnia [...] r., winien mieć także na względzie przepis art.150 k.p.a., ustalający zasadę właściwości organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji. W orzecznictwie przyjęte zostało, iż organ który wydał decyzję ostateczną, po otrzymaniu żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, obowiązany jest z urzędu zbadać swoją właściwość w sprawie /art.19 k.p.a./ i w razie gdy ustali, iż w związku z jego działalnością powstały podstawy wznowienia postępowania, przekazać sprawę do organu właściwego /art.65 & 1 k.p.a./ - tj. organu wyższego stopnia /por. wyrok NSA z dnia 16 października 1998r., sygn. akt II S.A. 1169/98, LEX nr 41822/. W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...], a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o którym stanowi art.145 & 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi A. K. i wobec tego oddalił ją w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.