II SA/Wr 778/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-25
Skład orzekający: Anna Moskała, Krystyna Anna Stec, Jerzy Strzebińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego może zostać wydana, jeśli osoba ta opuściła lokal, ale nie utraciła do niego uprawnień, a nowe miejsce pobytu jest znane?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek utraty uprawnień do lokalu oraz opuszczenia go bez wymeldowania. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 20/01, który orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 tej ustawy z Konstytucją, kwestia uprawnień do lokalu straciła na znaczeniu. Jednakże, jeśli osoba dobrowolnie opuściła lokal i nie przebywa w nim od co najmniej 6 miesięcy, a jej nowe miejsce pobytu jest znane, organ odwoławczy nie powinien uchylać decyzji organu I instancji o wymeldowaniu, jeśli nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego z lokalu mieszkalnego. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący podniósł, że decyzja oparta jest na kłamstwach i zmierza do jego wymeldowania bez finansowego rozliczenia z byłą żoną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, wskazując na braki w ustaleniach faktycznych dotyczące skuteczności wypowiedzenia umowy najmu i opróżnienia lokalu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt 3 II SA/Wr 778/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA Protokolant Anna Moskała (sprawozdawca) Krystyna Anna Stec Jerzy Strzebińczyk Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III.
sygn. akt 3 II SA/Wr 778/2001
2
Uzasadnienie
Decyzją nr SKO [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 1984 r. Dz.U. 32, poz. 174 ze zm.) uchyliło decyzję organu I instancji, którą orzeczono o wymeldowaniu R. G. z lokalu położonego w B. przy ul. K. [...].
W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta B. orzekł o wymeldowaniu skarżącego z lokalu położonego przy ul. K. [...] w B., jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazując przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że przedmiotowa decyzja oparta jest na kłamstwach. Przyznał, że zamieszkuje czasowo w D. w lokalu odziedziczonym po rodzicach. Obecne działania pełnomocnika jego byłej żony zmierzają do wymeldowania go ze spornego lokalu bez finansowego rozliczenia się.
Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ administracji publicznej wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2, to jest uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym jest zameldowana i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, bądź też osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić
Nie podlega wątpliwości, że obecne miejsce pobytu R. G. jest organom znane, trafnie więc przedmiotowa sprawa rozpatrywana była w kontekście hipotezy pierwszej art. 15 ust. 2 ww. ustawy.
Koniecznym więc było rozważenie, czy w sprawie spełnione zostały kumulatywnie przesłanki pierwszego stanu faktycznego uzasadniające podjęcie decyzji o wymeldowaniu skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu.
Z akt sprawy wynika, że Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w B. pismem z dnia [...] wypowiedział R. i M. G. umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. K. w B. z miesięcznym okresem wypowiedzenia. Z akt nie wynika jednak czy to wypowiedzenie było skuteczne. Brak także ustaleń na okoliczność opróżnienia tego lokalu i wydania go Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych. Ustalenie tych okoliczności jest niezbędne celem ustalenia czy skarżący faktycznie utracił uprawnienie do spornego lokalu mieszkalnego i czy opuszczenie ma charakter trwały. Powyższe braki w ustaleniach faktycznych powodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
sygn. akt 3 II SA/Wr 778/2001 3
W skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia, skarżący podniósł, że została ona wydana z naruszeniem art. 138 K.p.a. Wskazał, że jeżeli organ odwoławczy ustalił, że nie wiadoma czy wypowiedzenie stosunku najmu jest skuteczne winien orzec co do meritum, tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i odmówić wymeldowania skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji administracyjnej jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który stanowi "organ gminy wydając na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić". Podstawą rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy była pierwsza norma prawna zawarta w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wymeldowanie na tej podstawie jest uzależnione od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, przesłanki utraty uprawnienia do przebywania w lokalu, przy czym w aktualnie obowiązującym stanie prawnym należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r. sygn. K 20/01, w którym orzeczono, że "art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 2001 Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) jest niezgodny z art. 52 ust. 1, art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", - po drugie, przesłanki bez wymeldowania się opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Przy ustalaniu wystąpienia tej przesłanki organ związany jest przepisami prawa procesowego, a zwłaszcza zasadą ogólną prawdy obiektywnej, ustanowioną w
sygn. akt 3 II SA/Wr 778/2001 4
art. 7 K.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).
Stosownie do art. 145a § 1 K.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Konsekwencją zaistnienia podstawy wznowienia postępowania jest możliwość uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie pozostawało poza sporem, iż R. G. wyprowadził się ze spornego lokalu i nie przebywa w nim ponad sześć miesięcy. Jak wynika z jego wyjaśnień zamieszkuje w lokalu odziedziczonym po rodzicach, położonym w D. Opuszczając lokal położony przy ul. K. [...] nie wymeldował się jednak z niego, gdyż oczekuje na finansowe rozliczenie się z byłą żoną.
W związku z treścią powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestia posiadania uprawnień do lokalu lub ich utraty nie ma znaczenia dla oceny prawnej zameldowania lub wymeldowania, o której mowa w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decydujące jest natomiast, iż R. G. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal i nie przebywa w nim ponad sześć miesięcy.
W tym stanie rzeczy uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i nie jest uzasadnione.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło