II SA/Wr 778/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie nakazania przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego istotne odstępstwa przy realizacji rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego i umorzenia postępowania w sprawie postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 300 zł (trzysta złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, iż strona skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej i jedyny jej dochodem stanowi czynsz płacony przez właścicieli lokali. Z uwagi jednak na fakt, że część właścicieli od lat nie wywiązuje się z ww. obowiązku sytuacja finansowa strony skarżącej jest trudna i środki wystarczają na opłacenie księgowej, drobne remonty konserwacyjne i ubezpieczenie budynku. Dodano, że uzyskany w poprzedni roku zysk wyniósł 1.487, 65 zł, a aktualnie na koncie bankowym strona posiada środki pieniężne w wysokości 362, 71 zł. W piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 28 listopada 2011 r. strona skarżąca oświadczyła, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości do 300 zł. Dodała, że w stosunku do właścicieli zalegających z płatnościami strona prowadzi postępowanie sądowe, a nagła sytuacja wymusiła konieczność pokrycia kosztów (ponad 1.700 zł) remontu komina. Stronę czeka również wydatek na wynagrodzenie księgowej za 2011 r. w wysokości 1.200 zł. Dodała, że zadłużeni właściciele nie wyrażają zgody na zaciągnięciem kredytu czy pożyczki przez stronę, jak również na dokonywanie dodatkowych wpłat środków na rzecz W.. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy strona wnioskująca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 u.p.s.a.)., gdy zaś wykaże tylko, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 u.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała, że w stosunku do niej zachodzi przesłanka uzasadniająca całkowite przyznanie jej prawa pomocy. Co więcej strona skarżąca sama oświadczyła, że jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi do kwoty 300 zł. Należy zaznaczyć, że na obecnym etapie postępowania strona skarżąca nie jest zobowiązana do ponoszenia innych kosztów sądowych oprócz wpisu sądowego od skargi. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania. Celem tej instytucji jest zapewnie prawa dostępu do sądu, a nie ochrona posiadanych przez stronę wnioskującą środków finansowych czy "zaoszczędzenie" Wspólnocie "kłopotów" związanych z koniecznością zgromadzenia odpowiednich środków na koszty sądowe. W. to ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. To na właścicielach lokali ciąży obowiązek realizowania zobowiązań, jakie W. na siebie przyjmie lub które staną się jej udziałem i de facto to możliwości finansowe tych właścicieli decydują o tym czy to zobowiązanie zostanie zrealizowane. Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca winna była mieć świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania kosztów sadowych i na ten cel zagospodarować środki. Z treści wniosku i z okoliczności sprawy (zapłata wpisu sądowego) wynika, że W. stać na pokrycie kosztów sądowych. Zauważyć bowiem należy, że strona skarżąca na bieżąco realizuje swoje inne zobowiązania finansowe i posiada środki na rachunku bankowy. Niczym nieuzasadnione byłoby przekonanie strony, że preferencyjnie może traktować wydatki związane ze swoim bieżącym funkcjonowaniem, a koszty procesu powinien pokryć jej budżet Państwa. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (strona skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.