II SA/Wr 778/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku uczestnika postępowania J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A. w S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia przyznać uczestnikowi postępowania J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego J. K. wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 maja 2012 r. (sygn. akt II SA/Wr 778/11) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że wydatkowanie kwoty 300 zł tytułem wpisu sadowego od złożonego środka odwoławczego przekracza zdolności finansowej jej gospodarstwa domowego prowadzonego wraz z mężem. Wskazała nadto na choroby swoje i męża, jedyny majątek, "który może przedstawiać jakąś wartość" – samochód marki Peugeot 307. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni 119,30 m², którego utrzymanie pochłania kwotę 409 zł miesięcznie. Jako miesięczny dochód swojego gospodarstwa domowego skarżąca wskazała swoją rentę w kwocie 809 zł oraz wynagrodzenie jej męża z tytułu prac dorywczych w kwocie 200 zł. Z przedstawionych na wezwanie do akt sprawy dokumentów wynika, ponad wcześniej podane fakty, że w roku 2011 skarżąca uzyskała z tytułu renty dochód w kwocie 9.959,20 zł (brutto), jej mąż pozostaje bez pracy i nie korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego żony. Reprezentujący skarżącą radca prawny oświadczył, że skarżąca nie opłaciła dotychczas jego usług. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Wskazać należy także, iż prawo pomocy ma w swojej istocie stanowić zabezpieczenie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ma umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej osobom nie posiadającym ani dostatecznych środków ani możliwości pozyskiwania dostatecznych środków na ponoszenie kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. pozbawionych ze względu na okoliczności życiowe majątku ponad wartości (kwoty) niezbędne dla zapewnienia koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku J. K. zaistniała ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uczestnik postępowania wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i jej męża. W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna i życiowa J. K., w tym fakt utrzymywania jej dwuosobowego gospodarstwa domowego z dochodu w kwocie 1.009 zł miesięcznie oraz kwota opłat za samo utrzymanie jej domu, w ramach którego realizuje wnioskodawca potrzeby mieszkaniowe swojej rodziny, świadczą o wystąpieniu aktualnie w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez J. K. kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny i, w konsekwencji, przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.