II SA/Wr 778/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M., J. M.i M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M., J. M. i M. M. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy trzech linii napowietrznych wysokiego napięcia postanawia: I. przywrócić M.M. termin do wniesienia skargi; II. odrzucić wniosek J. M. i M. M. o przywrócenia terminu do wniesienia skargi . Zaskarżona decyzja została doręczona stronom skarżącym M. M., J. M. i M.M. w dniu 6 sierpnia 2018r. Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi - w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi upływał w dniu 5 sierpnia 2018r. Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 7 sierpnia 2018 r. Postanowieniem z dnia (...) listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu. W dniu 6 listopada 2018 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi( nadany w urzędzie pocztowym w dniu 13 września 2018 r.), przekazany za pośrednictwem (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Do wniosku dołączone zostały zaświadczenie lekarskie i skierowanie do szpitala, oba wystawione dla M. M.. Z uzasadnienia wniosku wynika, że M. M. przebywała u rodziny na kilkunastodniowym wypoczynku, w dniu 3 września 2018r. u skarżącej M. M., wystąpiły niespodziewane komplikacje zdrowotne(kobiece), które się nasilały. W dniu 4 września skarżąca zgłosiła się do ginekologa mającego siedzibę we W.. Lekarz stwierdził krwawienie pomenopauzalne i zalecił leżenie oraz zgłoszenie się do szpitala w przypadku nasilenia krwawienia. Z wyjaśnień wynika, że korzystając z pomocy siostry, u której strona przebywała, po trzech dniach stan zdrowia poprawił się na tyle, że mogła wrócić 7 września do swojego domu w O. i dokończyć wcześniej w znacznej części przygotowane odwołanie. Odwołanie to zostało w tym samym dniu wysłane pocztą. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu , ze względu na złe ogólnie samopoczucie (osłabienie) został sporządzony w okresie późniejszym. Pismem z dnia 24 października 2018 r. strony skarżące, w uzupełnieniu braków formalnych wniosku wyjaśniły organowi, że pismo z dnia 12 września (nadane w dniu 13 września 2018 r.) jest wnioskiem skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem (...)WINB – o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję (...)WINB nr (...) z dnia (...) lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozważeniu argumentacji wniosku i analizie załączonych dokumentów stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "§1 Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. §2 W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. §3 Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. §4 Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. §5 Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych". Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Należy przyjąć, że trudności, przeszkody uniemożliwiające stronie dochowanie czynności nie muszą mieć charakteru zdarzeń nadzwyczajnych. Przy stosowaniu przepisów procesowych regulujących instytucję przywrócenia terminu należy mieć na uwadze ich funkcję ochronną. Zaznaczyć również należy, że zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym wobec dowodu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Instytucja uprawdopodobnienia jest dalece mniej rygorystyczna niż udowodnienie danej okoliczności i w ujęciu praktycznym oznacza, że podmiot zobowiązany powinien jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017, str. 515-516 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego argumenty skarżącej M.M. powołane we wniosku oraz przedstawiona dokumentacja pozwalały przyjąć, że uprawdopodobniony został brak winy strony w uchybieniu terminu przewidzianego na złożenie skargi. Należy jednocześnie wskazać, że do wniosku o przywrócenie terminu dołączono zaświadczenie lekarskie z którego wynika, że skarżąca M. M. w dniu 4 września była u lekarza, który stwierdził wystąpienie krwawienia pomenopauzalnego i zalecił leżenie. Sąd zauważa przy tym, mając na uwadze obiektywne okoliczności w sprawie, że wniosek o przywrócenie terminu mógł być sporządzony i wniesiony równocześnie ze skargą w dniu 7 września 2018 r., bowiem w tym dniu pozostali skarżący J. i M. M. skoro byli obecni i podpisali skargę, to równie dobrze mogli sporządzić wspólnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi i dołączyć do niego zaświadczenie lekarskie z dnia 4 .09.2018r. M. M.. Jednakże przyjmując datę 7 września za uprawdopodobnioną przez M. M., że dopiero wówczas ustąpiły dolegliwości chorobowe i nastąpił jej powrót do miejsca zamieszkania, to data nadania wniosku 13 września w placówce pocztowej wskazuje, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku liczony od ustania przyczyny w uchybieniu czynności procesowej został przez skarżącą M. M. dochowany. W konsekwencji należało dojść do wniosku, iż został uprawdopodobniony brak winy skarżącej M. M.w nieterminowym dokonaniu czynności związanej z wniesieniem skargi. Zaznaczyć należy, że zbyt formalistyczne stosowanie przepisów w zakresie przywrócenia terminu stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie możliwości dochodzenia przez stronę skarżącą swych praw na drodze sądowej. W odniesieniu do pozostałych skarżących, we wniosku nie przedstawiono żadnego argumentu i nie wskazano żadnej przeszkody, dlaczego nie mogli z zachowaniem terminu wnieść skargi i nie wskazali daty ustania ewentualnej przyczyny niedochowania terminu. Termin dla skarżących J. i M. M. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upłynął w dniu 12 września 2018 r., zaś wspólny wniosek został złożony w placówce pocztowej w dniu 13 września 2018 r., a więc poi upływie terminu ustawowego. Zgodnie z art. 88 spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny, w stosunku do skarżących J. M. i M. M., postanowił na podstawie art. 88 p.p.s.a. o odrzuceniu wniosku do przywrócenia terminu do wniesienia skargi.