II SA/Wr 789/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-12-19

Skład orzekający: Michał Kazek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, jest bezprzedmiotowy, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, jest bezprzedmiotowy, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego i uprawnienie do korzystania z tego prawa jest nadal aktualne. W takiej sytuacji postępowanie zainicjowane nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3) w zw. z art. 258 § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wcześniej, postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r., referendarz sądowy przyznał mu prawo pomocy w tym zakresie. Skarżący formułował zarzuty wobec czynności podjętych przez wyznaczonego radcę prawnego. Sąd uznał, że nowy wniosek jest bezprzedmiotowy, ponieważ prawo pomocy zostało już przyznane i jest nadal aktualne.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem A.B. o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.B., C.D., E.F., G.H., I.J. K.L. o nakazanie Prezydentowi M. przesłania wymienionych w skardze operatów szacunkowych i dowodów przedstawionych przez skarżących do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych postanawia umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. |W sprawie postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu A.B.| |prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym odpowiednio zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie radcy prawnego. | |Na skutek wystąpienia przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu wyznaczono jako pełnomocnika dla strony skarżącej z urzędu radcę| |prawnego N.O., który reprezentuje skarżącego w sprawie przed Sądem i wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 24 lipca 2014 r. | |odrzucającego skargę oraz sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 7 grudnia 2015 r. | |W dniu 5 grudnia 2016 r. do Sądu wpłynął wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od | |kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. | |W toku postępowania A.B. formułował zarzuty w stosunku do czynności podejmowanych w sprawie przez wyznaczonego w sprawie radcę prawnego. | | | |W sprawie zważono, co następuje. | |Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z | |2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – | |zgodnie z § 2 art. 245 powołanej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy | |podatkowego lub rzecznika patentowego. | |Z wyżej powołanego unormowania wynika, że prawo pomocy przyznane zostało A. B. postanowieniem referendarskim w zakresie maksymalnym, jaki | |przewiduje uregulowanie wynikające z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. | |Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4) ustawy procesowej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano zostało prawo pomocy w | |postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W | |konsekwencji stwierdzić należy, że A.B. w obecnie toczącym się postępowaniu korzysta z prawa pomocy przyznanego temu skarżącemu na | |wcześniejszym etapie postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. | |Kolejno wskazać należy, że A.B. w obecnie toczącym się postępowaniu korzysta z prawa pomocy również w zakresie ustanowienia profesjonalnego | |pełnomocnika procesowego (radcy prawnego) ustanowionego na podstawie wyżej wskazanego postanowienia z dnia 16 marca 2015 r. Powtórzyć winno się| |w tym miejscu, że aktualnie toczące się postępowanie jest procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego środkiem prawnym | |(skargą) strony. | |Podsumowując, stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie A.B. korzysta z przyznanego mu prawa pomocy. Zostały zatem zachowane, przysługujące | |stronie skarżącej w jej sytuacji rodzinnej i materialnej, gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy rozpoznaniu aktualnego wniosku o | |przyznanie prawa pomocy jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia | |profesjonalnego pełnomocnika procesowego) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r. i uprawnienie do | |korzystania z tego prawa jest nadal aktualne. | |W świetle powyższego postępowanie zainicjowane wnioskiem A.B. o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu w dniu 5 grudnia 2016 r., uznać | |należało za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) ustawy w zw. z art. 258 § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed | |sądami administracyjnym, referendarz sądowy postanowił to postępowanie umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w sentencji | |postanowienia. | | | |Odnosząc się na marginesie do wywodów A.B. w zakresie oceny czynności podjętych w sprawie przez radcę prawnego wyznaczonego w sprawie z urzędu,| |przypomnieć należy, że ani referendarz sądowy ani Sąd nie ma kompetencji do zmiany osoby wyznaczonego z urzędu pełnomocnika lub przyznawania | |kolejnego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, w sytuacji gdy dotychczasowe prawo pomocy w tym zakresie obowiązuje. Rola | |referendarza sądowego i Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się bowiem jedynie do jego przyznania (tj. np. ustanowienia radcy prawnego (ale | |bez oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika)) lub odmowy przyznania tego prawa. Ani referendarz sądowy ani Sąd nie ma wpływu na to, jaką osobę| |organ samorządu właściwej korporacji wyznaczy na pełnomocnika stronie. Podejmowanie decyzji w tym zakresie (w tym ewentualne wyznaczenie innego| |pełnomocnika) należy do suwerennej prerogatywy danego organu samorządu zawodowego. W konsekwencji tylko ten organ (a nie referendarz sądowy lub| |Sąd) może być adresatem uwag kierowanych przez stronę pod adresem wyznaczonego pełnomocnika. Tylko do tego organu (Dziekana Okręgowej Izby | |Radców Prawnych we Wrocławiu) można kierować ewentualne wnioski (należycie umotywowane) o zmianę osoby pełnomocnika. Przy tym zaznaczyć trzeba,| |że decyzja w przedmiocie takiej zmiany zależy jedynie od oceny wyżej wskazanego organu samorządu zawodowego radców prawnych. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło