II SA/Wr 791/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant: Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. R.(...)we W. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i sporządzenia ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku oddala skargę w całości. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2018r. nr (...) na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Z 2017 r. poz. 1257) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. (...) we W.: - przeprowadzenie kontroli przedmiotowego budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (przegląd 5 letni) – polegającej na sprawdzeniu stanu faktycznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia i sporządzenia z przeprowadzonej czynności stosownego protokołu, -sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. M.R.(...) we W. – w szczególności odnoszącej się do stanu technicznego elementów konstrukcyjnych obiektu: "poziom posadowienia", ścian zewnętrznych i wewnętrznych, stropów (nad piwnicami, międzypiętrowych), dachu i kominów, elewacji budynku (balkonów), obróbek blacharskich, odwodnienia obiektu, zawilgocenia i wentylacji piwnic, biegów schodowych. Ekspertyza powinna wskazywać przyczyny powstawania nieprawidłowości, ocenić ich wpływ na stan techniczny obiektu (bezpieczeństwo użytkowania i konstrukcje obiektu) oraz wskazać zakres i sposób usunięcia występujących nieprawidłowości, poprzez wskazanie konkretnych czynności (robót budowlanych) jakie należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowy obiekt do odpowiedniego stanu technicznego. Jednocześnie organ podkreślił, że ekspertyza techniczna powinna być sporządzona przez osobę/osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno – budowlanej bez ograniczeń, mogące sprawować samodzielnie funkcje techniczne w budownictwie. Do ww. opracowania należy załączyć dokumenty, potwierdzające posiadanie uprawnień oraz zaświadczenia, o przynależności osób sporządzających powyższe opracowanie do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Z przeprowadzonej kontroli należy sporządzić stosowny protokół, do którego należy dołączyć uprawnienia osób przeprowadzających ww. kontrolę (oryginały, bądź uwierzytelnione kopie) oraz zaświadczenia o przynależności do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, a następnie przedłożyć go wraz z ekspertyzą techniczną do tutejszego organu nadzoru budowlanego niezwłocznie po ich sporządzeniu. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 26 marca 2018 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. przeprowadzili kontrolę w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. R. (...) we W., podczas której wykryto następujące nieprawidłowości: balkony frontowe w złym stanie technicznym – płyty balkonowe z ubytkami szpałdowania ( widoczne odsłonięte, skorodowane elementy konstrukcyjne balkonów), ubytki tynków od spodu płyt balkonowych, zawilgocenia elementów płyt, zniszczone obróbki blacharskie, korozja metalowych balustrad. Elewacja frontowa ze śladami zużycia eksploatacyjnego ( zabrudzenia, złuszczenia powłok malarskich), uszkodzony gzyms nad ostatnią kondygnacją, obróbki blacharskie skorodowane, zniszczone. Elewacja podwórzowa ze znacznymi ubytkami tynków ( wykruszenia cegieł, ubytki spoinowania), ubytki parapetów ceramicznych, uszkodzony gzyms wieńczący (ubytki materiału tworzącego). Biegi schodowe ze śladami zużycia technicznego. Piwnice zawilgocone, ubytki tynków na ścianach, zniszczona posadzka betonowa. Znaczna korozja stalowych belek stropowych w piwnicy. Konstrukcja drewniana dachu ze śladami napraw ( miejscowo nowe deskowanie, widoczne ślady po zaciekach). Pokrycie papowe bez oznak nadmiernie pogorszonego stanu technicznego. Na kominach ponad dachem widoczne spękania, ubytki tynków. Złuszczenia powłok malarskich w obrębie klatki schodowej . Na podstawie poczynionych ustaleń organ nadzoru budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowości o stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. R. (...) we W.. Jako dowód w postepowaniu do akt sprawy został włączony protokół z kontroli budynku, przeprowadzonej dnia (...) marca 2018 r. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że stopień zużycia poszczególnych elementów obiektu, świadczy o wieloletnich zaniedbaniach jego współwłaścicieli, polegających przede wszystkim na braku wykonywania remontów, bieżących napraw ( w zakresie elementów o nadmiernie pogorszonym stanie technicznym), mających na celu utrzymanie użytkowanie budynku w należytym stanie technicznym i estetycznym zgodnie z art. 61 Prawa budowalnego, a także braku realizacji zaleceń zawartych w protokołach z okresowej kontroli obiektu, przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego ( przegląd roczny i 5 – letni). Organ krytycznie ocenił protokół z przeglądu rocznego budynku nr (...) z 2017 r. , sporządzony przez mgr inż. S. T., z uwagi na jego lakoniczną zawartość, ogólnikowe zapisy i sformułowania. Podkreślić należy, że w protokole brak jest określenia: rozmiarów zużycia lub uszkodzenia elementów budynku objętych kontrolą, zakresu robót remontowych i kolejności ich wykonywania, metod i środków użytkowania elementów budynku narażonych na szkodliwe działanie wpływów atmosferycznych i niszczące działanie innych czynników, zakresu nie wykonanych robót remontowych zaleconych do realizacji w protokołach z poprzednich kontroli okresowych (elementy które winien zawierać protokół wskazano w § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowanie budynków mieszkalnych). Zdaniem organu nadzoru budowlanego, obecny stan techniczny prawie całkowicie zniszczonej elewacji podwórzowej (gzymsu, ceramicznych parapetów okiennych, przyziemia), kominów ponad dachem, balkonów frontowych, piwnic (znaczne zawilgocenie, korozja stalowych belek stopowych) – narażonych na postępujący destrukcyjny wpływ czynników atmosferycznych – może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia. A w konsekwencji braku działań naprawczych zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Wobec czego niniejszą decyzją wydaną na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przedmiotowego budynku przeprowadzenie kontroli obiektu w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej w zakresie wskazanym w sentencji decyzji. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wspólnota Mieszkaniowa wniosła odwołanie, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie stan techniczny nieruchomości położonej przy ul. M. R. (...) we W. może spowodować stan zagrożenia dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż stan techniczny ww. nieruchomości nie tworzy nawet potencjalnie sytuacji zagrożenia dla dóbr w postaci bezpieczeństwa mienia, a w konsekwencji dla życia i zdrowia ludzi. 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się błędnym przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie – w ocenie organu - z uwagi na wystąpienie stanu technicznego obiektu budowlanego mogącego spowodować zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz bezpieczeństw mienia niezbędnym jest przedstawienie przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. M.R. (...) ekspertyzy stanu technicznego obiektu podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że bezzasadnym jest nakładanie fakultatywnego obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej ww. budynku bowiem organ administracji publicznej dysponuje dowodowo relewantnymi dokumentami. ewentualnie: 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 62 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym objawiającym się w ocenie przedłożonych protokołów z przeglądu rocznego budynku nr (...) z 2017 r. oraz protokołu z września 2014 r. Odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji PINB z dnia 26 kwietnia 2018 r. w całości i oraz umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu strona podniosła, że organ nie wskazał w jaki sposób stwierdzone nieprawidłowości mogą spowodować potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. Kolejno strona podkreśliła, że przedstawione protokoły nie utraciły swojej ważności, jednocześnie pozostając w pełni aktualnymi protokołami obrazującymi rzeczywisty stan przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) (...)Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej: (...)WINB) utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję PINB. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz analizie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, organ stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że część budynku tj. elewacja od strony podwórza (w tym gzymsy, tynki, parapety przy oknach) są w nieodpowiednim stanie technicznym i mogą spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Powyższe zagrożenie, wynika z możliwości odpadania tynku, części gzymsów i z podciągania wilgoci ze ściany w piwnicy ma zagrożenie, co prowadzi zazwyczaj do zagrzybienia takich ścian, mającego niekorzystny wpływ na zdrowie ludzi. Zdaniem organu obowiązek przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane oraz nakaz sporządzenia ekspertyzy technicznej obejmujący stan techniczny przedmiotowego budynku, w związku z realną możliwością występowania zagrożeń poszczególnych części budynku przy ul. M. R. (...) we W. nie budzi wątpliwości, podkreślić należy, że przedmiotowy obiekt , a w szczególności jego poszczególne elementy nie były remontowane, naprawiane ani konserwowa Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. M. R. (...) we W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię objawiającą się przyjęciem, iż dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli budynku w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego oraz nałożenia fakultatywnego obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części – nie musi istnieć stan zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie stan techniczny nieruchomości położonej przy ul. P. (...) we W.może spowodować stan zagrożenia dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż stan techniczny ww. nieruchomości nie tworzy nawet potencjalnej sytuacji zagrożenia dla dóbr w postaci zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia; 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się błędnym przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie – w ocenie organu - z uwagi na wystąpienie stanu technicznego obiektu budowlanego mogącego spowodować zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz bezpieczeństw mienia niezbędnym jest przedstawienie przez Wspólnotę Mieszkaniową ekspertyzy stanu technicznego obiektu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że bezzasadnym jest nakładanie fakultatywnego obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku przy ulicy M. R. (...) bowiem organ administracji publicznej dysponuje dowodowo relewantnymi dokumentami. 4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że przedłożony przez stronę protokół z przeglądu rocznego budynku nr (...) z 2017 r. sporządzony został w sposób ogólnikowy z pominięciem zachowania należytej staranności pozostając nieaktualnym, z kolei protokół z okresowej kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, jego estetyki oraz otoczenia z września 2014 r. nie odzwierciedla aktualnego stanu faktycznego , co w ocenie organu pierwszej instancji uniemożliwia dokładne wyjaśnienie stanu technicznego przedmiotowego budynku, podczas gdy ww. dokumenty stanowią relewantny materiał dowodowy, który winien stanowić podstawę formułowania przez organ administracji publicznej ustaleń faktycznych. Zarzucając powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania a w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17,00 zł uiszczonej tytułem opłaty od udzielonego pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi przedstawiono obszerną argumentację na poparcie przedstawionych wyżej zarzutów. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) - dalej "ppsa", uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa procesowego lub materialnego jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływa wynik sprawy. Niestwierdzenie zaś takiego wpływu oznacza, że mimo uchybień po stronie organu administracji, skargę na decyzję należy oddalić. Jak wynika z art. 62 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2018 r., poz. 1202, ze zm.), właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli stanu technicznego, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia prawa materialnego tj. art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, a ściślej sformułowania "w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska", zdaniem Sądu już stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego stanowi zatem wystarczającą podstawę do zastosowania środka przewidzianego w dyspozycji powołanego przepisu. Wypada podkreślić, że nakaz przeprowadzenia kontroli i przedstawienia stosownej ekspertyzy jest środkiem nadzoru prewencyjnego, służącego zasadniczo przeciwdziałaniu sytuacjom zagrożenia bezpośredniego, kiedy to na prewencję jest już za późno. Dlatego też zastosowanie nakazu z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego powinno mieć miejsce już w sytuacji potencjalnego zagrożenia wskazanych dóbr, co ustawodawca dobitnie podkreśla wskazując w hipotezie normy na stan "mogący" spowodować zagrożenie. Sąd popiera stanowisko organu dotyczące złego stanu technicznego budynku "mogącego" spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz mienia. Nie ulega wątpliwości, że ustalone w postępowaniu usterki techniczne budynku w postaci prawie całkowicie zniszczonej elewacji podwórzowej (gzymsu, ceramicznych parapetów okiennych, przyziemia), kominów ponad dachem, balkonów frontowych, piwnic (znaczne zawilgocenie, korozja stalowych belek stropowych) – narażonych na postępujący destrukcyjny wpływ czynników atmosferycznych – może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia, a w konsekwencji braku działań naprawczych zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W przedmiotowej sprawie należy zgodzić się ze skarżącą, że decyzja organu jest lakoniczna i pozbawiona szerszych rozważań odnoszących się do zarzutów odwołania, czym narusza art. 11 kpa, to jednak dokonaną przez organ ocenę materiału dowodowego jak i wykładnię zastosowanego przepisu uznać należało za trafną. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki umożliwiające nałożenie obowiązku wynikającego z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Stwierdzony stan faktyczny w protokole z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) oraz fotografie załączone do protokołu z okresowej kontroli 5-cio letniej stanu technicznego budynku z 2014 r. potwierdzają występujące zagrożenia, które stwarzają części przedmiotowego obiektu budowlanego. Za zasadne należy uznać również konieczność przedstawienia ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku, gdyż materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie odzwierciedla w pełni aktualnego stanu przedmiotowego obiektu budowlanego, a równocześnie sporządzenie takiej ekspertyzy było zalecane przez osoby sporządzające protokół z okresowej 5 – cio letniej kontroli stanu technicznego budynku, określając to jako sprawę bardzo pilną. Podkreślić należy, że przedmiotowy obiekt, a w szczególności jego poszczególne elementy nie były na bieżąco naprawiane, remontowane, konserwowane. Na gruncie analizowanej sprawy, nie można czynności organu postrzegać również w kategoriach przerzucania na stronę własnych obowiązków dowodowych. Mieści się ona bowiem w zakresie obciążających właściciela budynku obowiązków dotyczących utrzymania budynku w należytym stanie technicznym (zob. art. 61 – 65 i art. 81c Prawa budowlanego). Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 ppsa.