II SA/Wr 792/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-11

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Anna Moskała, Barbara Adamiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy miała kompetencję do przyznania Prezydentowi Miasta dodatku specjalnego na podstawie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych, obowiązującego przed nowelizacją z dnia 3 grudnia 2002 r.?
Ratio decidendi
Rada gminy nie miała kompetencji do przyznania Prezydentowi Miasta dodatku specjalnego na podstawie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 3 grudnia 2002 r. Przepisy tego rozporządzenia, w szczególności § 7 ust. 1, przewidywały możliwość przyznania dodatku specjalnego przez kierownika urzędu, a nie przez radę gminy, która jest organem stanowiącym. Prezydent miasta, będący kierownikiem urzędu, nie mógł sam sobie przyznać takiego dodatku, a rada gminy, ustalając wynagrodzenie, nie miała prawnych kompetencji do przyznania dodatku specjalnego przewodniczącemu zarządu.
Stan faktyczny
Wojewoda D. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej W. w sprawie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla Prezydenta Miasta W., kwestionując § 1 pkt 3 dotyczący przyznania dodatku specjalnego. Organ nadzoru uznał, że dodatek ten został przyznany z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r., ponieważ nie zaistniały przesłanki do jego przyznania, a ponadto rada gminy nie miała kompetencji do jego przyznania. Gmina W. wniosła o oddalenie skargi, argumentując naruszenie zasady równości wobec prawa i równego traktowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały w zakresie § 1 pkt 3.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryka Łysikowska, Sędzia NSA - Anna Moskała, Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Protokolant - Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla Prezydenta Miasta W. w zakresie stwierdzenia nieważności § 1 pkt 3 stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały w zakresie § 1 pkt 3. Rada Miejska W. podjęła w dniu [...] uchwałę Nr [...] w sprawie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla Prezydenta Miasta W. uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku Nr 142 poz. 1591) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 roku w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 61, poz. 707 ze zmianami) Rada Miejska W. uchwaliła: § 1. Z dniem [...] ustala się miesięczne wynagrodzenie dla S. K. - Prezydenta Miasta W. w sposób następujący: |1) |wynagrodzenie zasadnicze według XXII | | | |kategorii zaszeregowania |- [...] | |2) |dodatek funkcyjny 250 % najniższego wynagrodzenia | | | |pracowników samorządowych |- [...] | |3) |dodatek specjalny w wysokości 40 % od sumy | | | |wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego (na okres od 1 lutego 2002 roku do 31 stycznia | | | |2003 roku) |- [...] | |4) |dodatek stażowy w wysokości 19% od wynagrodzenia zasadniczego | | | | |- [...] | | |Ogółem wynagrodzenie: | | | | |- [...] | § 2. Traci moc uchwała Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] w sprawie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla Prezydenta Miasta W. § 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązującą od [...]. Wojewoda D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę w zakresie § 1 pkt 3, żądając stwierdzenia jego nieważności. W uzasadnieniu wywodził, że w dniu [...] Rada Miejska W. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla Prezydenta Miasta W. W § 1 pkt 3 uchwały Rada Miejska postanowiła o przyznaniu Prezydentowi Miasta W. dodatku specjalnego w wysokości 40% od sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego (na okres od [...] roku do dnia [...]) - [...]. Uchwała została doręczona organowi nadzoru w dniu [...]. Pismem z dnia [...] organ nadzoru wystąpił do Przewodniczącego Rady Miejskiej W. z wnioskiem o przedstawienie dokładnego uzasadnienia dotyczącego okoliczności uzasadniających przyznanie Prezydentowi Miasta dodatku specjalnego w maksymalnej wysokości oraz uzasadnienia, dlaczego dodatek ten został przyznany drugi raz z rzędu na maksymalny dopuszczalny okres czasu. Pismem z dnia [...] Przewodniczący Rady Miejskiej W. wyjaśnił, że uzasadnieniem dla przyznania Prezydentowi dodatku specjalnego jest zwiększony zakres obowiązków wynikających ze statusu Miasta W. jako miasta na prawach powiatu. Oznacza to, iż Miasto realizuje zadania wynikające nie tylko z ustawy o samorządzie gminnym lecz także z ustawy o samorządzie powiatowym, złożoność charakteru jego pracy, wielkość miasta i konieczność rozwiązywania problemów wynikających z wysokiego poziomu bezrobocia. W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego organ nadzoru stwierdził, że § 2 uchwały w sposób istotny narusza § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. nr 61, poz. 707 z późn. zm.). Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności kierownik urzędu może przyznać pracownikowi na czas określony, nie dłuższy niż rok, dodatek specjalny. Dodatek specjalny może być przyznawany na czas określony, nie dłuższy niż rok, również ze względu na zakres wykonywanych zadań i charakter pracy. W cytowanym § 7 ust. 1 rozporządzenia wymieniono okoliczności, w razie zaistnienia których pracownikowi samorządowemu, zatrudnionemu w urzędzie gminy (starostwie powiatowym, urzędzie marszałkowskim) kierownik urzędu może przyznać dodatek specjalny. Są to: 1) okresowe zwiększenie obowiązków służbowych, 2) powierzenie dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności, 3) powierzenie dodatkowych zadań o wysokim stopniu odpowiedzialności 4) zakres wykonywanych zadań i charakter pracy. Przyjęta konstrukcja przepisu wskazuje, iż brak wymienionych przesłanek oznacza zakaz przyznania dodatku specjalnego. W założeniu dodatek specjalny jest nadzwyczajnym składnikiem wynagrodzenia związanym z nadzwyczajnymi okolicznościami dotyczącymi zakresu pracy pracownika samorządowego. Dlatego też organ nadzoru badając legalność uchwały w sprawie ustalenia wynagrodzenia przewodniczącemu zarządu gminy jest zobowiązany zbadać zaistnienie przesłanek przyznania przewodniczącemu zarządu dodatku specjalnego, przy czym nie chodzi tu o badanie abstrakcyjnego upoważnienie rady gminy do przyznawania dodatku specjalnego, lecz kompetencji rady gminy do podjęcia uchwały określonej treści w konkretnym stanie faktycznym. Organ nadzoru wystąpił do Przewodniczącego Rady Miejskiej W. o przedstawienie okoliczności uzasadniających przyznanie dodatku specjalnego, a także o uzasadnienie, dlaczego dodatek ten jest przyznawany dwa razy z rzędu w maksymalnej wysokości. Wśród okoliczności powołanych w piśmie Przewodniczącego Rady jako mające uzasadniać przyznanie wójtowi dodatku specjalnego nie było takich, które świadczyły by o okresowym zwiększeniu obowiązków służbowych Prezydenta, powierzeniu mu dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności lub dodatkowych zadań o wysokim stopniu odpowiedzialności. Organ nadzoru nie neguje faktu, iż zakres obowiązków służbowych Prezydenta jest szeroki, ani tego, iż wykonuje on zadania o wysokim stopniu złożoności i odpowiedzialności. Rzecz w tym, iż ustawodawca przewidział, iż podstawą do przyznania dodatku specjalnego może być jedynie powierzenie zadań dodatkowych, jak również zwiększenie zakresu obowiązków służbowych, a więc dodanie nowych obowiązków. § 7 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że dodatek specjalny może być przyznawany również ze względu na zakres wykonywanych zadań i charakter pracy. W przepisie tym nie operuje się wymogiem, by w zakresie zadań lub obowiązków pracownika zachodziły istotne zmiany, co jednak nie oznacza, że chodzi tu o każdy zakres i charakter pracy. Zakres i charakter pracy o jakim mowa w tym przepisie powinien w wyraźny sposób odbiegać od zwykłego, typowego zakresu i charakteru pracy pracownika zatrudnionego na identycznym lub podobnym stanowisku lub w takim samym lub podobnym charakterze. W przeciwnym bowiem razie bezprzedmiotowe byłoby przyznawanie pracownikowi dodatku specjalnego. Za wykonywaną na co dzień pracę o zwykłym, typowym charakterze pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze. Jeżeli zwykły, typowy zakres zadań pracownika na określonym stanowisku jest szeroki lub charakter jego zwykłej pracy cechuje się wysokim stopniem złożoności lub odpowiedzialności, znajduje to odzwierciedlenie w przyznaniu pracownikowi odpowiednio wysokiej kategorii zaszeregowania. "Zwykły" zakres pracy Prezydenta został określony w art. 31 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z treścią tego przepisu prezydent organizuje pracę zarządu, kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Wskazane w wyjaśnieniach Przewodniczącego Rady Miejskiej okoliczności nie wskazują, aby zadania Prezydenta wykraczały poza "zwykły zakres" o jakim mowa powyżej. Co więcej okoliczności wymienione w wyjaśnieniach Przewodniczącego Rady Miejskiej zostały już uwzględnione w rozporządzeniu. W jego załączniku nr 3: I Tabeli stanowisk, zaszeregowań i wymagań kwalifikacyjnych pracowników urzędów gmin, miast (miast na prawach powiatu) uwzględniono wielkość gmin oraz łączenie funkcji gminy z funkcją powiatu (miasta na prawach powiatu), np. 1) prezydentowi miasta (miasta na prawach powiatu), powyżej 300 tyś mieszkańców przypisano XX-XXII kategorię zaszeregowania i 10 kategorię stawki dodatku funkcyjnego, 2) prezydentowi miasta (miasta na prawach powiatu) przypisano XX-XXII kategorię zaszeregowania i 9 kategorię stawki dodatku funkcyjnego, 3) wójtowi, burmistrzowi w gminie powyżej 100 tys. mieszkańców przypisano XX-XXII kategorię zaszeregowania i 9 kategorię stawki dodatku funkcyjnego, 4) wójtowi, burmistrzowi w gminie powyżej 15 tys. do 100 tys. mieszkańców przypisano XIX-XXI kategorię zaszeregowania i 9 kategorię stawki dodatku funkcyjnego, 5) wójtowi, burmistrzowi w gminie powyżej do 15 tys. mieszkańców przypisano XVIII-XX kategorię zaszeregowania i 8 kategorię stawki dodatku funkcyjnego. Ani wielkość gminy, ani pełnienie jednocześnie funkcji powiatu nie są okolicznościami wskazanymi w § 7 dopuszczającymi przyznanie dodatku specjalnego. Przewodniczący rady nie wyjaśnił również dlaczego prezydentowi przyznaje się dodatek specjalny na okres 1 roku (maksymalny dopuszczalny okres przysługiwania dodatku specjalnego) dwa razy z rzędu, czyniąc tym samym z dodatku specjalnego zwykły dodatkowy składnik wynagrodzenia Prezydenta. Istnieją ponadto wątpliwości, czy przepisy rozporządzenia w ogóle mogą być podstawą do przyznania przewodniczącemu zarządu gminy dodatku specjalnego. Zakres wykonywanych przez przewodniczącego zarządu zadań został przez ustawodawcę ukształtowany bardzo szeroko ("organizuje pracę zarządu, kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz"). Tak szeroko, że właściwie nie sposób wskazać możliwości jego rozszerzenia. Ustawodawca chciał jednak, by był to "zwykły" zakres pracy każdego przewodniczącego zarządu. W zamian za to, iż praca każdego z nich wiąże się z wielką odpowiedzialnością, a jego zadania cechują się wysokim stopniem złożoności, ustawodawca umożliwił wynagradzanie go za pomocą wynagrodzenia zasadniczego o odpowiednio wysokiej kategorii zaszeregowania oraz za pomocą wysokiej stawki dodatku funkcyjnego. Ustawodawca ukształtował zakres zadań wójta w taki sposób, że niemożliwa jest taka jego modyfikacja, by dawała ona podstawę do przyznania wójtowi dodatku specjalnego na podstawie § 7 rozporządzenia. Rozstrzygające znaczenie dla takiej interpretacji przepisów rozporządzenia ma sformułowanie § 7 ust. 1 rozporządzenia: "kierownik urzędu może przyznać pracownikowi" (dodatek specjalny). Skoro, zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, ustalanie wynagrodzenia wójta należy do rady gminy, wykładnia obu tych przepisów, w zw. z treścią § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania wójtowi dodatku specjalnego na postawie przepisów rozporządzenia. Gmina W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wniesiona skarga narusza w istotny sposób art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000r, w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 61 poz. 707 z późniejszymi zmianami). Wskazane wyżej postanowienia Konstytucji statuują Rzeczypospolitą jako "demokratyczne państwo prawa" oraz ustanawiają konstytucyjną zasadę równości wobec prawa oraz prawo do "równego traktowania przez władze publiczne" Stanowisko Wojewody Dolnośląskiego jako organu nadzoru zasadom tym uchybia. Jest powszechną praktyką, że w dużych ośrodkach miejskich, spełniającą funkcję ponadregionalną ich prezydenci otrzymują dodatek specjalny o którym mowa w § 7 cytowanego na wstępie rozporządzenia. Praktyka ta znana być musi Wojewodzie D. gdyż stosowana jest w przypadku Prezydentów Miast zlokalizowanych na D.Ś. i wobec żadnego z nich nie była i nadal nie jest kwestionowana mimo, że już po wniesieniu skargi przez Wojewodę na uchwałę Rady Miejskiej W. w innych miastach województwa podobnie ustalono wynagrodzenie Prezydenta. Oczywiście takie wybiórcze traktowanie uprawnień Prezydentów do godziwego zarobku i kwestionowanie ich w przypadku Prezydenta W. przy równoczesnej aprobacie wobec Prezydentów innych miast stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa i równego traktowania w takiej samej sytuacji. Nie powinno ono mieć miejsca w praktyce reprezentującego Rząd RP Wojewody i Gmina W. liczy, że Wojewoda D. stanowisko swoje zmieni i cofnie skargę na uchwalę Rady Miejskiej W. określającą wysokość zarobków Prezydenta Miasta W. Skarga w swym uzasadnieniu odnosi się do treści § 7 rozporządzenia wedle, którego dodatek specjalny przyznać można w przypadku okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności. Jest sprawą notoryjną i nie wymagającą dodatkowego dowodzenia złożoność spraw związanych z kierowaniem takim miastem jak Wałbrzych, którego problemy znane są w skali kraju, a które zostały wyczerpująco wyjaśnione przez Przewodniczącego Rady Miejskiej w piśmie z dnia [...] znak: [...] dołączonego do skargi. Organ nadzoru złożoności zadań Prezydenta Miasta W. oraz Starosty Miejskiego nie dostrzega, dezawuując je przy tym. Prezydent W. społecznie pełni funkcje i reprezentuje Gminę W. w następujących organach: - Stowarzyszenie Związek Miast i Gmin K. - prezes zarządu, - Stowarzyszenie "D. Ś. w Unii Europejskiej" - wiceprzewodniczący, - P. Rada Zatrudnienia - przewodniczący, - A Sp. z o.o. - reprezentuje Zarząd Miasta W., - Fundacja Sportu W. - przewodniczący, - Konwent Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej - członek konwentu, - Forum Prezydentów Miast D. - członek Forum. Umiejętne dostrzeżenie tych wszystkich okoliczności i prawidłowa ich ocena musi prowadzić do wniosku, że w przypadku Prezydenta Miasta W. istnieją podstawy dla przyznania mu dodatku specjalnego, a stanowisko organu nadzoru zaprezentowane skargą nie jest trafne. Skarga zatem Wojewody D. w tej sprawie winna ulec oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lipca 2000r. w sprawie zasad wynagrodzenia i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. nr 61, poz. 707 ze zm.), który stanowi, iż z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań o wysokim stopniu złożoności lub odpowiedzialności kierownik urzędu może przyznać pracownikowi na czas określony, nie dłuższy niż rok, dodatek specjalny, z zastrzeżeniem ustępu 4. Ponadto zgodnie z ust. 2 dodatek specjalny może być przyznawany na czas określony, nie dłuższy niż rok, również ze względu na zakres wykonywanych zadań i charakter pracy. Ograniczenia co do wysokości tego dodatku zawarto w ust. 3 cytowanego przepisu. Zagadnienie, czy powołany § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26.07.2000r., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 27.10.2002r, mógł być podstawą przyznania wójtowi (burmistrzowi, Prezydentowi Miasta) przez radę gminy dodatku specjalnego było już niejednokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok NSA z dnia 28.05.2002r sygn. akt II SA/Wr 581/02, podobnie Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał kwestię dopuszczalności przyznania takiego dodatku staroście powiatowemu przez Radę Powiatu (z dnia 08.01.2003r. sygn. akt II SA/Wr 2371/02). W powyższych wyrokach wskazywano, że w/w rozporządzenie jest aktem wykonawczym do art. 20 ust. 2 i art. 21 ust. 2 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1593). W myśl art. 4 pkt 1 tej ustawy, czynności z zakresu prawa pracy wobec wójta gminy dokonuje organ stanowiący czyli rada, lub w zakresie ustalonym przez radę w odrębnej uchwale jej przewodniczący. Przy dokonywaniu tych czynności organ stanowiący powinien stosować się do wymogów, które ustanawia w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich. Zakres podmiotowy rozporządzenia określa § 1 w ustępie 1, w myśl którego rozporządzenie reguluje zasady wynagradzania i wymagania kwalifikacyjne pracowników samorządowych, zwanych dalej "pracownikami", zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych, urzędach marszałkowskich oraz biurach (odpowiednikach biur), o których mowa w art. 1 pkt 4 i 5 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Z powyższych rozważań wyprowadzić można, zdaniem Sądu, wniosek, iż wójt - a zatem także starosta powiatu - należy do pracowników samorządowych, do których ma zastosowanie omawiane rozporządzenie. Pracownikom zatrudnionym w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru, a także innym pracownikom samorządowym przysługuje wynagrodzenie określone według stawki wynagrodzenia zasadniczego właściwej dla danej kategorii zaszeregowania oraz dodatki - takie jak dodatek funkcyjny, służbowy, za wysługę lat - w wysokości właściwej dla danego stanowiska, określonej w załącznikach do omawianego rozporządzenia. Na wynagrodzenie wójta (starosty) składa się zatem: wynagrodzenie zasadnicze wraz z dodatkiem funkcyjnym, ustalonym zgodnie z kategorią zaszeregowania oraz stawką dodatku funkcyjnego, wynikającą z tabel stanowiących załączniki do rozporządzenia. Natomiast rozważenia wymaga kwestia, czy w przypadku określonym w § 7 rozporządzenia rada gminy może przyznać także, w razie zaistnienia przesłanek przewidzianych w tym przepisie, na czas określony, nie dłuższy niż rok, dodatek specjalny. Wykładnia systemowa i językowa omawianego przepisu wskazują, że możliwość przyznania dodatku specjalnego nie dotyczy pracowników samorządowych, dla których obowiązki pracodawcy spełnia rada gminy, a zatem w konsekwencji nie dotyczy wójtów gmin (starostów). Wskazać bowiem wypada, że w ustępie pierwszym § 7 rozporządzenie posługuje się wyrażeniem "kierownik urzędu może przyznać" (dodatek specjalny) przy zaistnieniu określonych w tym przepisie okoliczności. Ustęp drugi nie określa wprost podmiotu, który może przyznać omawiany dodatek, natomiast podaje inne niż w ustępie pierwszym okoliczności, które również uprawniają pracodawcę do przyznania dodatku specjalnego. Zdaniem Sądu, analiza tych dwóch przepisów jednoznacznie wskazuje, że dodatek specjalny został w rozporządzeniu ograniczony do tych pracowników, w stosunku do których obowiązki pracodawcy wykonuje wymieniony w ustępie pierwszym kierownik urzędu. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r. nr 142, poz.1 591), organem wykonawczym gminy był zarząd, zaś ustęp 2 tego przepisu wyjaśnia, że w skład zarządu wchodził: wójt, burmistrz (prezydent miasta) jako jego przewodniczący, ich zastępcy i pozostali członkowie. Zadania gminy wykonuje zarząd przy pomocy urzędu gminnego (miejskiego). Zgodnie z obowiązującym w dniu podjęcia uchwały art. 33 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, kierownikiem urzędu (jak i obecnie) był wójt lub burmistrz (prezydent miasta). Kierownik urzędu wykonuje uprawnienie zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych (art. 33 ust. 5 powołanej ustawy o samorządzie gminnym). Skoro zatem w myśl art. 18 ust. 2 powołanej ustawo o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy (m.in.) ustalanie wynagrodzeń przewodniczącego zarządu, to nie ma ona prawnych kompetencji do przyznawania przewodniczącemu zarządu (wójtowi, burmistrzowi) dodatku specjalnego. Identyczne sformułowanie zawiera wskazany wcześniej art. 4 ustawy o pracownikach samorządowych, który powiela to postanowienie, wskazując, iż czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za podmioty określone w art. 1, zwane dalej "pracodawcami samorządowymi", dokonuje za organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego lub w zakresie ustalonym przez ten organ w odrębnej uchwale jego przewodniczący - wobec przewodniczącego tej jednostki - w formie uchwały. Inaczej można powiedzieć, że Rada Ministrów ustalając w rozporządzeniu, stanowiącym podstawę materialnoprawną zakwestionowanej uchwały, składniki wynagrodzenia wielu pracowników samorządowych, nie przewidziała dodatku specjalnego dla przewodniczącego zarządu. Można jeszcze zwrócić uwagę na fakt, że omawiany przepis znajduje się w grupie przepisów, które wskazują także na inne kompetencje "kierownika urzędu" (§ 4 i § 5). Powyższe potwierdza więc wyłączną kompetencję do przyznawania wskazanego dodatku podmiotowi tam wymienionemu. Warto zauważyć, że na podstawie § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 03.12.2002r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 210, poz. 1784) omawiany § 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich zmienił brzmienie. Dodany został ust. 1a, stwierdzający, iż dodatek specjalny przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), staroście oraz marszałkowi województwa w kwocie wynoszącej co najmniej 20% i nieprzekraczającej 40% łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego, a w urzędach: miasta stołecznego Warszawy, miast (miast na prawach powiatu) powyżej 300 tys. mieszkańców - w kwocie nieprzekraczającej 50% łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego. Dodatek przyznaje właściwy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Nowelizacja weszła w życie z datą wsteczną, tj. z dniem 27.10.2002r, wraz z początkiem kadencji nowowybranych organów samorządu. Porównanie treści przepisu przed i po nowelizacji potwierdza dotychczasowe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymane również w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. , w kwestii dopuszczalności przyznania prezydentowi miasta dodatku specjalnego przez radę miejską. Po pierwsze, można uznać że dopiero dodając ust. la w brzmieniu przytoczonym wyżej, ustawodawca wyraził wolę przyznania dodatku specjalnego osobom na stanowiskach wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty i marszałka województwa - przez co należy rozumieć, że wcześniej regulacje § 7 osób tych nie dotyczyły. Po drugie, analiza treści znowelizowanego § 7 prowadzi do wniosków, że zasady przyznawania przedmiotowego składnika wynagrodzenia zostały zupełnie odmiennie sformułowane w stosunku do osób piastujących powyższe funkcje niż w odniesieniu do pozostałych. Przede wszystkim dodatek specjalny przyznawany na podstawie § 7 ust la nie ma charakteru uznaniowego, ale przysługuje on z mocy prawa, a jego przyznanie nie jest uzależnione od żadnych dodatkowych przesłanek. Wyraźnie zaznaczono też, że kompetencję do przyznania dodatku ma organ inny niż wymieniony w ust. 1 kierownik urzędu. Ponadto brak w tym przypadku ograniczenia czasowego pobierania dodatku, które znajduje się w pozostałych ustępach (nie dłużej niż rok), osobno określono też zasady ustalania wysokości tego dodatku. Powyższe przesądza, że problematyka dodatku specjalnego dla osób pełniących w samorządach naczelne funkcje została całościowo i odrębnie uregulowana w nowym ust. la, zaś ust. 1, 2. 3 i 4, składające się na całkowitą treść § 7 przed nowelizacją, dotyczą wyłącznie innych pracowników samorządowych, którym dodatek przyznaje kierownik urzędu. W tym stanie rzeczy, zaskarżona uchwała w części § 1 pkt 3 została wydana z naruszeniem przepisów prawa obowiązujących w dniu jej podjęcia. Z tego powodu na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 94 ust.1 i ust. 2 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło