II SA/Wr 792/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kłodzku Patrycji Jajkiewicz sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa nieodpłatnie z mocy prawa mienia po przedsiębiorcy oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta K., działając na podstawie art. 9 ust.2b i ust.2j w zw. z art. 9 ust. 2a, 21 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym – stwierdził nabycie z dniem [...] r. przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Stołecznego W. nieodpłatnie z mocy prawa mienia pozostałego po przedsiębiorcy o firmie "A." Sp. z o.o. z/s w W. (ul. W.nr [...]), uznanego za wykreślony z rejestru sądowego (zamkniętego0 prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. W., XIII Wydział Gospodarczy o numerze [...], tj. 1) prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem, który wpisany został do rejestru zabytków pod nr [...], położonej na terenie Gminy K., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] (AM-[...]) obręb Sz. D. o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...], 2) prawo własności nieruchomości niezabudowanej, na której znajduje się park, który został wpisany do rejestru zabytków pod nr [...], położonej na terenie Gminy K., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] (AM-[...]) obręb Sz. D. o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu I instancji, od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. M. F. – Prezes Zarządu "A." Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wnioskiem o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji. Jednocześnie pełnomocnik zakwestionowała prawidłowość doręczeń jakichkolwiek pism, decyzji czy postanowień zainteresowanej A.M.F. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu powyższego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 1 i art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego – umorzyło postępowanie odwoławcze. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy zawsze podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem przepisów prawa. Kolegium stwierdziło, że z ustaleń organu I instancji jak i jego ustaleń wynika, że "A." Sp. z o.o. była wpisana do rejestru handlowego. Ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym utworzony został Krajowy Rejestr Sądowy (zwany dalej: KRS) składający się z rejestru przedsiębiorców, rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz rejestru dłużników niewypłacalnych. Ustawa o KRS weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Wymienioną ustawą uregulowano sytuację prawną podmiotów podlegających obowiązkowi wpisu do KRS. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, podmiot podlegający zgodnie z przepisami ustawy obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, wpisany do ewidencji działalności gospodarczej lub do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jest obowiązany do złożenia wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców. Kolegium oceniło, iż bezspornym jest, że "A." Sp. z o.o. nie jest i nigdy nie była wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 9 ust. 2a ww. ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r., podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do KRS, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W tych okolicznościach z dniem 1 stycznia 2016 r. A. F. – Prezes Zarządu utraciła prawo reprezentowania wykreślonej z rejestru Spółki, gdyż Spółka ta z dniem 1 stycznia 2016 r. utraciła swój byt prawny – przestała istnieć. Zatem A. F. jako były Prezes Zarządu spółki "A." Sp. z o.o. nie jest uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. z dnia [...] r. Nr [...], w imieniu nieistniejącej osoby prawnej "A." Sp. z o.o. Pełnomocniczka A.F., wezwana przez organ odwoławczy do wykazania interesu prawnego swojej mocodawczyni w niniejszym postępowaniu wskazała, że A. F. opiera swój interes prawny na fakcie powołania jej do zarządu spółki i jako jej prezes w dniu [...] r. dokonała zakupu opisanych na wstępie nieruchomości położonych we wsi Sz. D., a zakup i prace remontowe dokonane na nieruchomościach były finansowane w dużej mierze z wkładów wniesionych do "A." Sp. z o.o. przez A. F. Podstawę prawną, z której wynika interes prawny A.F. jest art. 140 oraz art. 64 K.c. oraz art. 21 Konstytucji RP o prawie własności i jego ochronie, ponadto pełnomocnik powołała się na art. 286 k.s.h., zgodnie z którym w przypadku likwidacji sp. z o.o. pozostały majątek po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli jest dzielony pomiędzy wspólników spółki. W ocenie SKO, A.F. odwołuje się od decyzji jako wspólnik Spółki, który finansował zakup i remonty nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, formalnej, zgodniej z przepisami kodeksu spółek handlowych likwidacji firmy "A." sp. z o.o. nie przeprowadzono, a Spółka ta nie została wykreślona z rejestru po przeprowadzeniu formalnej likwidacji lecz na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Kolegium także wskazało, że to czy dana osoba ma przymiot strony w danym postępowaniu administracyjnym, należy ustalić posługując się kategorią interesu prawnego określoną w akt 28 k.p.a. wskazującą na materialnoprawną podstawę jego istnienia. Decyduje o tym istnienie konkretnej normy prawnej w przepisach materialnego prawa publicznego, a w szczególności przepisach prawa administracyjnego. Według organu, jeżeli akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć odwołująca się A. F. w uchyleniu określonej decyzji. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Powołane przez pełnomocnika odwołującej przepisy art. 140 praz art. 64 K.c. jak i art. 21 Konstytucji RP wskazują co najwyżej na interes faktyczny A. F., która nigdy nie była właścicielką nieruchomości stanowiących własność Spółki "A." Sp. z o.o., tj. osoby prawnej a nie jej osobistą własność. Ponadto, skoro nie było likwidacji Spółki, w oparciu o przepisy kodeksu spółek handlowych, to nie może mieć w stosunku do A.F. jako wspólnika Spółki "A." Sp. z o.o. zastosowania art. 286 k.s.h. Skargę na powyższą decyzję złożyła w imieniu A.F. – prezesa zarządu "A." Sp. z o.o. jej profesjonalna pełnomocniczka, zarzucając: - naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a.- poprzez niedokonanie przez organy obu instancji czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza wyjaśnienia kwestii wykreślenia "A."sp. z o.o. z rejestru handlowego [...], - naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a.- poprzez oparcie swojej decyzji na ustaleniach dokonanych przez organ I instancji i braku rozpoznania przez organ odwoławczy ponownie całej sprawy, - naruszenie art. 9 k.p.a. w zw. z art. 7b k.p.a., poprzez brak udzielenia odpowiedzi organu na pismo pełnomocnika z dnia [...]r. skierowane do Starosty K., związane z wyjaśnieniem rozbieżności co do podanego w decyzji Starosty nr[...] Spółki, - naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niedostarczenie stronie pisma Sądu Rejonowego dla m.st. W. z dnia [...] r. pozwalającego na zapoznanie się z jego treścią., które to pismo organy uznały za podstawę swojego działania zmierzającego do przjęcia majątku Spółki "A." sp. z o.o., - naruszenie art. 12 k.p.a. wynikającego z błędnego oznaczenia organu odwoławczego, przez co doprowadzono do zwłoki i przedłużenia postępowania odwoławczego, - naruszenie interesu prawnego A.F., ze względu na brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego (brak dowodów potwierdzających wykreślenie spółki z [...] oraz informowania strony skarżącej o wskazanym fakcie, a zwłaszcza brak wskazania przez organy odpowiedniego [...] dla akt spółki), a tym samym A. F. jako prezes zarządu została pozbawiona prawa do ochrony mienia spółki. Wobec wskazanych zarzutów, pełnomocniczka skarżącej wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto skarga zawiera wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - przepisy wprowadzające ustawę o KRS z Konstytucją RP, gdyż w obecnym brzmieniu przepis ten stanowi pogwałcenie art. 21 Konstytucji RP, a także jest niezgodny z art. 2, 20 oraz 64 Konstytucji, poprzez jawne zawłaszczenie mienia prywatnego przez Skarb Państwa, a wspólnikom spółki odmawia się podstawowych praw do majątku pozostałego po spółce. W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację zgłoszonych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 21 grudnia 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. zgłosił swój udział do toczącego się postępowania. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę i zawarte w niej wnioski. Pełnomocnik Prezydenta m.st. W. jako reprezentanta Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i przedłożył na tę okoliczność do akt sprawy pismo Sądu Rejonowego dla m.st. W.Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] r. (znak [...], dotyczące [...], informujące że akta rejestrowe podmiotu "A." Sp.z o.o. – [...] wpłynęły do Sądu Rejonowego dla m.st. W. w dniu [...] r. i dla powyższej spółki nadano nowy numer – [...]. Akta rejestrowe tego podmiotu znajdują się w archiwach Sądu. Obecna na rozprawie Prokurator wniosła o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz.1368 ze zm.). Zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy i dokonane przez organ odwoławczy na tej podstawie ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości, a podjęte rozstrzygnięcie nie stoi w sprzeczności z prawem. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje wyłącznie stronie, co oznacza że brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania odwołania, w przypadku gdy odwołanie wniesie podmiot, któremu przymiot strony nie przysługuje. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może przejąć rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji na żądanie podmiotu, któremu przymiot strony nie przysługuje, nawet w sytuacji, gdy brał on udział w postępowaniu przed organem stopnia podstawowego i doręczona została mu decyzja tego organu. Organ odwoławczy obowiązany jest bowiem każdorazowo dokonać oceny, czy jednostka żądająca ponownego rozstrzygnięcia w postępowaniu drugoinstancyjnym ma status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W przypadku też konieczności badania i oceny interesu prawnego stwierdzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W badanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 2016 r., przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta m. st. W., prawa własności nieruchomości (opisanych na wstępie) przysługujących uprzednio Spółce "A." sp. z o.o. z/s w W., która utraciła swój byt prawny z dniem 1 stycznia 2016 r. poprzez uznanie za wykreśloną z Krajowego Rejestru Sądowego. Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowiły przepisy art. 9 ust. 2b i ust. 2j w zw. z art. 9 ust. 2a, 2i ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Ne 121, poz. 770 ze zm.). Zgodnie z art. 9 ust. 2a powołanej ustawy podmioty podlegające podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. Na mocy art. 9 ust. 2b z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a, zaś prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru. W myśl art. 9 ust. 2i ustawy, nabycie przez Skarb Państwa zgodnie z ust. 2b własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W postępowaniach dotyczących mienia i zobowiązań, o których mowa w ust. 2b, oraz w innych sprawach dotyczących gospodarowania tym mieniem Skarb Państwa jest reprezentowany przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, właściwego ze względu na ostatnią siedzibę podmiotu, o którym mowa w ust. 2a. W trakcie trwania postępowania administracyjnego Starosta K. wystąpił do Sądu Rejonowego dla m. st. W. o informację, czy "A." sp. z o.o. z/s w W. przy ul. W.[...] wpisana dotychczas do rejestru sądowego prawdopodobnie pod nr [...] złożyła wniosek o wpis do KRS przed dniem 31 grudnia 2015 r. i czy uzyskała taki wpis. Pismem z dnia 28 marca 2017 r. Sąd Rejonowy dla m. st. W. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego udzielił odpowiedzi, że A. sp. z o.o. z/s w W., [...], nie złożyła wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, co oznacza, że z dniem [...] r. takie podmioty uznaje się za wykreślone. Na tej podstawie oraz z pozostałych materiałów sprawy, w ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że "A." sp. z o.o. z/s w W. z dniem [...] r. utraciła swój byt prawny poprzez uznanie jej za wykreśloną z KRS. Dodatkowo fakt ten potwierdza pismo Sądu Rejonowego dla m. st. W.z dnia [...] r. skierowane do Urzędu Miasta st. W., w którym informuje się, że akta rejestrowe podmiotu A. sp. z o.o. – [...], wpłynęły do tamtejszego Sądu w dniu [...] r., i dla powyższej spółki nadano nowy nr rejestrowy – [...], zaś akta rejestrowe tej spółki znajdują się w zasobach archiwalnych sądu. W świetle powyższego, skoro Spółka "A." sp. z o.o. została uznana za wykreśloną z rejestru z dniem [...] r., to oznacza, że wygasły także wszelkie prawa wspólników w majątku likwidacyjnym Spółki, a jedynym podmiotem będącym stroną postępowania stał się Skarb Państwa reprezentowany przez starostę (art. 9 ust. 2j Przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym). Zdanie drugie tego przepisu wyraźnie wykluczyło istnienie interesu prawnego wspólników do udziału w majątku likwidacyjnym wskazując, że prawa ich wygasły z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru, tj. z dniem [...] r. Zatem po stronie byłych wspólników istnieje tylko i wyłącznie interes faktyczny, który nie jest tożsamy z interesem prawnym – mającym źródło w istnieniu normy prawa materialnego, która stanowiłaby podstawę roszczenia. Istnienie natomiast przepisu art. 9 ust. 2b zdanie drugie powołanej ustawy, jednoznacznie pozbawia tego prawa wspólników takiej spółki. W ocenie Sądu, rozwiązanie takie nie jest niekonstytucyjne, jak podnosi to skarżąca, zważywszy na fakt że ustawodawca stworzył dotychczasowym spółkom możliwość przerejestrowania się do KRS w okresie od 2001 r. do 31 grudnia 2015 r. Kilkunastoletni okres na przerejestrowanie był wystarczający na uporządkowanie sytuacji prawnej spółki, co w konsekwencji przełożyłoby się także na interesy jej wspólników. W druku sejmowym nr 2816 do wskazanej ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2014 r, poz. 1924) zaznaczono, że okres ponad 13 lat – liczony od wejścia w życie ustawy o KRS stwarzał dostateczne możliwości złożenia wniosku o wpis podmiotu do KRS przy zachowaniu minimum staranności ze strony zainteresowanych podmiotów. Nie są słuszne zarzuty naruszenia prawa własności, którego ochronę przewidują art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, ponieważ ochrona ta doznaje ograniczeń, które mogą być usprawiedliwione przepisami prawa. Tak właśnie jest w badanej sprawie. Wprowadzenie takich uregulowań jest zgodne także z przepisami unijnymi w zakresie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek dla ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich w zakresie tworzenia, funkcjonowania a także zmiany jej kapitału. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zachodzi brak legitymacji odwoławczej skarżącej i brak było podstaw do prowadzenia postępowania odwoławczego w pełnym zakresie. Wobec tego prawidłowo organ odwoławczy stwierdził bezprzedmiotowość postępowania z przyczyn podmiotowych i umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Z tego też względu na podstawie art. 151 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości.