II SA/Wr 795/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-01-10
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest możliwe, jeśli strona uiściła już wpis sądowy od skargi przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Jednakże, sąd może zwolnić stronę jedynie od kosztów, które jeszcze nie zostały przez nią opłacone. W sytuacji, gdy wpis sądowy został już uiszczony przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwolnienie dotyczy jedynie potencjalnych, przyszłych kosztów. Zwrot już uiszczonego wpisu może nastąpić w orzeczeniu końcowym, jeśli skarga zostanie uwzględniona.Stan faktyczny
Skarżące złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazały na trudną sytuację materialną, niskie dochody, wysokie koszty utrzymania domu i leczenia. Wnioski zostały złożone po tym, jak skarżące uiściły wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. Sąd rozpoznał wnioski na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków D. K. i D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu zadaszenia nad wejściem do budynku mieszkalnego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie solidarnie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżące złożyły w dniu 13 grudnia 2012 r. na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżąca D. K. wskazała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, ma 64 lata, utrzymuje się z emerytury w wysokości 995 zł i zobowiązana jest ponosić wysokie koszty utrzymania (remontu) wybudowanego w 1895 roku domu o pow. 134, 80 m2, których to kosztów nie była w stanie pokryć, gdyby nie pomoc finansowa współskarżącej (która w wyniku spadkobrania jest współwłaścicielką domu). Dodała, że na remont domu zmuszone one były zaciągać kredyty (jej rata do spłaty wynosi 300 zł). Swoje wydatki zaś określiła następująco: opłaty za media- 340 zł; partycypacja w kosztach opału- 400 zł; koszty leczenia. Wyjaśniła, że opłaciła w dniu 11 grudnia 2012 r. wpis od skargi, bowiem była nieświadoma, że wpis ten stanowi koszty sądowe. Poinformowała, że na powyższy cel zapożyczyły się u znajomych i odbyło się to kosztem zakupu opału.
Skarżąca D.W. w swoim wniosku oświadczyła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, ma 73 lata, aktualnie otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1593, 21 zł ale przez wiele lat musiała utrzymywać się ze świadczenia rentowego (uszkodzenie narządu ruchu w następstwie wypadku samochodowego). Dodała, że pomaga siostrze (współskarżącej) w remontach oraz w utrzymaniu ww. domu i z tego powodu ponosi następujące wydatki: koszt opału – 400 zł; rata kredytu zaciągniętego na remont- 805 zł. Ponadto ponosi koszty związane leczeniem swoich schorzeń, wydatki na utrzymanie swojego mieszkania o pow. 47 m2 oraz koszty utrzymania 12- letniego samochodu (250 zł), dzięki któremu może się przemieszczać.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270)).
Uwzględniając sytuację materialną skarżących uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Na marginesie wskazać należy, iż pomimo przyznania niniejszym postanowieniem skarżącym prawa pomocy nie ma aktualnie możliwości zwrotu im uiszczonego przez nich w dniu 11 grudnia 2012 r. wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł albowiem najpierw została przez nich uiszczona ww. opłata sądowa, a dopiero później (13 grudnia 2012 r.) skarżące złożyły stosowny wniosek. Skarżące jeśli planowały złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, to nie musiały uiszczać wpisu. Powinny były wówczas złożyć stosowny wniosek, a przynajmniej jeśli z jakiś względów uważały, że muszą uiścić wpis od skargi, to wniosek o przyznanie prawa pomocy powinny były złożyć najpóźniej w tym samym dniu co uiszczenie opłaty. Sąd może bowiem tylko zwolnić stronę z kosztów sądowych, które jeszcze nie zostały przez stronę opłacone, np. do których uiszczenia strona została właśnie wezwana lub do których opłacenia strona potencjalnie będzie dopiero obowiązana. Niniejsze przyznane skarżącym zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy właśnie takich potencjalnych, przyszłych kosztów sądowych albowiem jedyny i konieczny na obecnym etapie postępowania wpis sądowy od skargi został już przez skarżące zapłacony w dniu 11 grudnia 2012 r. Dodać należy, iż w przypadku uwzględnienia przez Sąd skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 13 września 2012 r. Nr 1174/2012 Sąd na wniosek skarżących zwróci im w orzeczeniu końcowym poniesione przez nie koszty postępowania (m.in. uiszczony wpis od skargi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło