II SA/Wr 796/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-12-02

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca (właściciel pojazdu) ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu międzynarodowego bez wymaganej licencji przez kierowcę, nawet jeśli kierowca podjął taką decyzję bez wiedzy przedsiębiorcy?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, w tym wypis z licencji, co wynika z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Odpowiedzialność ta nie wymaga stwierdzenia winy umyślnej przedsiębiorcy ani jego wiedzy o przewozie towaru bez licencji. Skoro kierowca nie posiadał wymaganej licencji, a przedsiębiorca nie przedstawił dowodu posiadania takiej licencji, kara pieniężna została nałożona prawidłowo.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili, że kierowca pojazdu należącego do firmy skarżącego wykonywał transport międzynarodowy bez wymaganej licencji. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na firmę skarżącą karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom brak postępowania wyjaśniającego i brak uzasadnienia decyzji, twierdząc, że kierowca podjął decyzję o przewozie bez jego wiedzy. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu międzynarodowego bez wymaganej licencji oddala skargę W dniu [...]r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w S. przeprowadzili kontrolę dokumentów samochodu marki Mercedes typ 508D o numerze rej. [...]należącego do firmy A J. C. stwierdzając, iż kierujący pojazdem - Pan M. G. przewożąc towar należący do firmy PPH B P. J. z Z. Ś. nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego. Z powyższej czynności sporządzono protokół kontroli. Na podstawie ustaleń kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w Z. decyzją z dnia [...]r. nr [...]nałożył karę pieniężną w wysokości [...]zł na "A" J. C. za wykonywanie transportu międzynarodowego bez wymaganej licencji. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Celnej we W. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podał, iż M. G. - kierowca samochodu wracając z Niemiec podjął decyzję bez jego wiedzy o transporcie rzeczy należących do P. J.. Dalej zarzucił organowi I instancji, iż wydając zaskarżoną decyzję nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego polegającego na tym, że nie odebrał oświadczenia od M. G., P. J. i właściciela samochodu J. C.. Skarżący nie miał żadnego wpływu na fakt przypadkowego przewozu towaru przez zleceniobiorcę M. G.. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazując, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dn. 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125 poz 1371 ze zm./ podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać , na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy (....). Art. 89 ust. 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż organem uprawnionym do kontroli wymienionych dokumentów jest m.in. organ celny, który ma prawo nałożyć na kontrolowanego karę pieniężną wymierzaną w drodze decyzji administracyjnej ( art. 93 ustawy ), zaś podstawę podjętego rozstrzygnięcia określa art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który wymienia przypadki naruszenia przepisów prawnych skutkujące nałożeniem kary pieniężnej. Art. 92 ust. 2 ustawy zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego ds. transportu do wydania - w porozumieniu z ministrem właściwym ds. wewnętrznych oraz ministrem właściwym ds. finansów publicznych - rozporządzenia ustalającego wysokość kar pieniężnych m.in. za brak w/w wypisu z licencji. Rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, które zostało wydane przez Ministra Infrastruktury w dn. 03.07.2002r. ( Dz. U. nr 115, poz. 999) na podstawie delegacji art. 92 ust 2 ustawy stanowi , iż wykonywanie transportu drogowego bez licencji podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł ( pkt 1 załącznika do rozporządzenia). Osobą odpowiedzialną za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane prawem dokumenty ( m.in. wypis z licencji) jest przedsiębiorca o czym stanowi art. 87 ust. 3 ustawy. W świetle powyższego nie można zatem uznać za zasadne powoływanie się przez skarżącego na okoliczność samodzielnej, podjętej bez wiedzy właściciela samochodu decyzji kierowcy o przewozie towarów. Jednocześnie nie można zgodzić się z twierdzeniami firmy "A" J. C., iż ustawa o transporcie drogowym wymaga stwierdzenia winy umyślnej właściciela pojazdu tj. jego wiedzy w zakresie przewozu towaru bez licencji. Z treści art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji, zaś jak wykazano obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego przewóz w wypis z licencji spoczywa na przedsiębiorcy ( art. 87 ust. 3 powołanej ustawy). W aktach sprawy znajduje się również upoważnienie z dn. [...]r., w którym to przedsiębiorca - firma "A" J. C. upoważnił kierowcę skontrolowanego pojazdu - Pana M. G. do reprezentowania jego firmy w charakterze pełnomocnika. Ponadto w ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, iż "nowe przepisy obowiązują od bardzo niedawna i trudno wymagać, aby kierowca działający na zlecenie miał świadomość , iż dopuszcza się naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym". W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący J. C., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej kosztów postępowania, zwolnienie skarżącego od kosztów postępowania administracyjnego w całości. Zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisu art. 5 ust 1 , art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dn. 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a także § 2 oraz pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3.07.2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. W uzasadnieniu pełnomocnik Spółki podniósł, że z ustaleń przeprowadzonego postępowania wynika niewątpliwie, że skarżący J. C. posiadał licencję na wykonywanie transportu międzynarodowego, co nie budzi żadnej wątpliwości. Zarówno organ I i II instancji w żaden sposób nie uzasadnił, że J. C. nie miał licencji. Podnosząc dalej iż, przewozu towaru dokonywał jego kierowca M. G., zaś usługa , którą wykonywał nie odbywała się na potrzeby Pana J. C.. Wskazał, że organy obu instancji w żaden sposób nie potrafiły przedstawić w uzasadnieniu swoich decyzji stanu faktycznego oraz podstawy prawnej wynikającej z tych ustaleń. Na podstawie decyzji obu instancji nie można ustalić z jakich powodów i na podstawie jakich przepisów wymierzono J. C. tak wysoką karę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę nie można uznać za zasadną. Kontrola dokumentów samochodu marki Mercedes typ 508D o numerze rej. [...]należącego do firmy "A" J. C. przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w S. stwierdziła, że kierujący pojazdem Pan M. G. przewożąc towar należący do firmy PPH "B" P. J. z Z. Ś. nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego /protokół kontroli z dnia [...]r./. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, (.....). Uznając tym samym naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. z 2001 r. Nr 125 poz. 1371 ze zm./ przez wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganej licencji oraz wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych stanowiącego załącznik do tej licencji lub bez wymaganego zaświadczenia nałożono karę pieniężną w wysokości [...]zł zgodnie z pkt 1 załącznika rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3.07.2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz. U. Nr 115 poz. 999 ze zm./ cyt. "wykonywanie transportu drogowego bez licencji, z wyłączeniem taksówek". Twierdzenie pełnomocnika skarżącego, iż przewozu towaru dokonywał jego kierowca M. G., zaś usługa, którą wykonywał nie odbywała się na potrzeby Pana J. C. nie wyłącza odpowiedzialności skarżącego, ponieważ osobą odpowiedzialną za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane prawem dokumenty ( m.in. wypis z licencji) jest przedsiębiorca o czym stanowi art. 87 ust. 3 ustawy, który nie wymaga w tym zakresie stwierdzenia winy umyślnej właściciela pojazdu (tj. wiedzy o przewozie towaru bez licencji). Ponadto w aktach sprawy znajduje się również upoważnienie z dnia [...]r., którym to przedsiębiorca – Pan J. C. upoważnił kierowcę skontrolowanego pojazdu - Pana M. G. do reprezentowania jego firmy w charakterze pełnomocnika. Sąd nie podziela tezy pełnomocnik skarżącego, że z ustaleń przeprowadzonego postępowania wynika niewątpliwie, że skarżący J. C. posiadał licencję na wykonywanie transportu międzynarodowego co nie budzi żadnej wątpliwości, a organ I i II instancji w żaden sposób nie uzasadnił, że J. C. nie miał licencji. Kontrola dokumentów samochodu należącego do firmy "A" J. C. przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w S. wykazała, że kierujący pojazdem Pan M. G. nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego, co zostało udokumentowane protokołem kontroli z dnia [...]r., do którego oświadczenie złożył kontrolowany "bez uwag". Twierdzenie pełnomocnika, że "skarżący J. C. posiadał licencję na wykonywanie transportu międzynarodowego" nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym, ponieważ nie przedstawił jej organowi I jak i II instancji. Strona jeżeli wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne powinna na potwierdzenie tego przedstawić dowody. A w powyższej sprawie skarżący ograniczył się tylko do twierdzenia, że "posiadał licencję na wykonywanie transportu międzynarodowego" W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło