II SA/Wr 797/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-09

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Władysław Kulon, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest uzasadnione, gdy zobowiązany twierdzi, że wykonał obowiązek, a organ egzekucyjny opiera się na dowodach wskazujących na jego niewykonanie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały grzywnę w celu przymuszenia, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym protokół oględzin, wskazywał na niewykonanie obowiązku wyłączenia budynku z użytkowania. Grzywna w celu przymuszenia została uznana za środek mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, a jej wysokość była uzasadniona potrzebą skutecznego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, niezależnie od jego sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 5000 zł. Obowiązek wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalno-gospodarczego został nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). Mimo upomnienia i propozycji przydzielenia lokalu zamiennego, skarżący nie wykonał obowiązku. PINB nałożył grzywnę, a DWINB utrzymał ją w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że obowiązek został wykonany.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał właścicielowi budynku mieszkalno-gospodarczego położonego w R. 98, 59-800 L. na działce o nr 385/2 – M.K. - wyłączyć z użytkowania ww. obiekt budowlany. W ustawowo przewidzianym terminie od tej decyzji odwołał się M.K.. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Pismem z dnia 21 czerwca 2016 r. Wójt Gminy L., obowiązany przepisami do zapewnienia lokalu zamiennego, poinformował, że właściciel obiektu nie wykonał nałożonych powołaną wyżej decyzją obowiązków. Pismem zaś z dnia 17 grudnia 2015 r. mając na uwadze, że dalsze korzystanie z tej nieruchomości stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia zamieszkujących w niej osób, powiadomił właściciela o możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy L.. M.K. stawił się w urzędzie w dniu 5 stycznia 2016 r. i oświadczył, że nie wyraża zgody na przeprowadzkę do wskazanego lokalu mieszkalnego i nadal będzie mieszkał w przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. ponownie zaproponowano przydzielenie lokalu gminnego socjalnego i załączono wniosek o jego przydział w celu wypełnienia. Skarżący nie złożył stosownego wniosku ani nie wykazał zainteresowania w sprawie przydział lokalu. Z uwagi na fakt, że nakaz określony w decyzji z dnia 28 kwietnia 2014 r. nie został wykonany przez zobowiązanego, organ pierwszej instancji upomnieniem z dnia 22 czerwca 2016 r. Nr [...] wezwał do wykonania określonych czynności - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. M.K. mimo upomnienia nie wykonał nałożonego obowiązku. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] nałożył – na podstawie art. 64a, art. 119, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej "u.p.e.a.") - na M.K. środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 7 lipca 2016 r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że wyznaczając grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł kierował się przede wszystkim zapewnieniem skuteczności środka egzekucyjnego oraz charakterem nałożonego obowiązku jak również występowaniem realnego zagrożenia z uwagi na zły stan budynku mieszkalno-gospodarczego. Na to rozstrzygnięcie M.K. wniósł zażalenie, po rozpatrzeniu którego postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23 ze zm.; dalej "k.p.a."), D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. przewiduje zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, zwaną też zasadą najłagodniejszego środka. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego. Pozostawia się to ocenie organów egzekucyjnych. W ocenie organu drugiej instancji grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto, na mocy art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte, mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości, za zgodą organu wyższego stopnia. W przypadku natomiast wykonania zastępczego obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo, co oznacza, że zobowiązany ponosi nie tylko koszty wykonania zastępczego, ale również w określonych okolicznościach organ egzekucyjny i wykonawca nie ponoszą odpowiedzialności cywilnej. W konsekwencji koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, która samodzielnie wykonałaby obowiązek. Powyższe okoliczności wskazują, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, gdyż zobowiązany może uchylić się od poniesienia kosztów zastosowania tego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego. Odnosząc się do podnoszonego w zażaleniu twierdzenia, że nałożony obowiązek został wykonany, DWINB zaś wyjaśnił, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że obowiązek nie został wykonany w całości do chwili obecnej, co wynika z protokołu z oględzin z dnia 21 lipca 2016 r., podczas których stwierdzono, że na słupku ogrodzeniowym przy wejściu na teren nieruchomości została przymocowana kartka w formacie ok. A5, z informacją "Decyzją PINB budynek wyłączono z użytkowania. Wstęp wzbroniony. Uwaga teren posesji monitorowany". W ocenie organu sam fakt umieszczenia kartki z powyższą informacją nie stanowi o wyłączeniu przedmiotowego obiektu z użytkowania. Ponadto, wejście do obiektu oraz otwory okienne nie były w sposób trwały zabezpieczone przed dostępem osób postronnych. Na ostateczne postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu złożył M.K., podnosząc że zażalenie dotyczy postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia [...] r., zaś oględziny – stanowiące dowód niewykonania obowiązku wyłączenia budynku z użytkowania - były przeprowadzone w dniu 21 lipca 2016 r. DWINB powinien ustalić prawidłowość podjęcia tego postanowienia, a więc, czy na dzień podjęcia postanowienia PINB miał wystarczający i wiarygodny materiał dowodowy i czy podjął rozstrzygnięcie zgodnie z prawem. Nie może zaś usprawiedliwiać postanowienia organu pierwszej instancji żadnymi wydarzeniami z przyszłości. PINB w dniu podjęcia postanowienia o nałożeniu grzywny dysponował jedynie aktualnym materiałem dowodowym, którym było tylko i wyłącznie zawiadomienie z Urzędu Gminy. Skarżący podniósł również, że z protokołu oględzin wynika, iż inspekcja nadzoru budowlanego pomimo zamiaru nie zdołała wejść do budynku, nie mogła stwierdzić w sposób pewny, czy budynek jest użytkowany, czy nie. PINB swoje domniemanie przyjął za pewnik, tymczasem powinien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny (art. 7 k.p.a.). Organ pierwszej instancji stwierdzając w protokole (wytworzony jednostronnie, bez udziału skarżącego, podpisu - złamanie art. 10 § 1 k.p.a., art. 79 § 2 K.p.c. oraz art. 81a ust. 2 P.b.), że była możliwość swobodnego wejścia do budynku, wyciąga nielogiczny wniosek. Niemożność wejścia PINB do budynku świadczy raczej o braku swobodnego dostępu, tym bardziej dla osób postronnych, które nie zdołałyby wejść nawet na teren podwórza. Ponadto, niezabezpieczone otwory okienne jak i otwarte na oścież drzwi mogłyby świadczyć co najwyżej o niecałkowitym wykonaniu nałożonego obowiązku, a mianowicie o niedostatecznym zabezpieczeniu przed dostępem osób trzecich - mogłyby, gdyby istniały szczegółowe przepisy dotyczące budynku wyłączonego z użytkowania, w tym możliwości wchodzenia właściciela (np. w celu bieżących napraw) do wewnątrz, zabezpieczenia okien oraz szczegółowe przepisy co do sposobu ostrzegania osób postronnych, lub chociażby dostępne w internecie. Tymczasem, nie znając takich przepisów skarżący kieruję się skutecznością oraz zdrowym rozsądkiem. Jego zdaniem, skutecznie ostrzegł oraz uniemożliwił dostęp osób postronnych. Podwórze jest ogrodzone, brama i furtka są zamknięte, niemożliwe do otworzenia. Wszystkie te szczegóły zostały niezauważone lub bezkrytycznie przyjęte na korzyść PINB przez organ drugiej instancji, który jest zobowiązany do ustalenia stanu faktycznego (niedopełnienie obowiązków). Ponadto, w protokole znalazła się informacja, że ojciec skarżącego odmówił podpisania protokołu. Jest to informacja całkowicie nieprawdziwa, bowiem nie proponowano mu podpisania, nawet nie sporządzano protokołu na terenie posesji. Taka jest relacja ojca, który jest człowiekiem prawdomównym (poświadczenie nieprawdy oraz złamanie art. 8 k.p.a. przez PINB). DWINB zupełnie pominął zarzuty skarżącego naruszenia przepisów prawa przez organ pierwszej instancji przy zastosowaniu zawiadomienia z Urzędu Gminy jako dowodu na niewykonanie obowiązku wyłączenia budynku z użytkowania. Nadal więc te zarzuty skarżący uważa za zasadne i w całości podtrzymuję. Ponadto, wskazał na wątpliwości samego PINB co do wiarygodności zawiadomienia z Urzędu Gminy. Rozumowanie jest następujące: w dniu wystawienia upomnienia z dnia 22 czerwca 2016 r. oraz w dniu nałożenia grzywny 7 lipca 2016 r. PINB powinien mieć pewność co do prawdziwości zawiadomienia przez UG z dnia 21 czerwca 2016 r. o niewykonaniu zobowiązania. PINB nie podjął kontroli u skarżącego przed wydaniem upomnienia i postanowieniem o grzywnie - potwierdzałoby to, że taką pewność miał. Dlaczego więc ta pewność została zachwiana zawiadomieniem skarżącego, że wykonał zobowiązanie od dnia 15 czerwca 2016 r.? - przecież PINB ustalił z całą pewnością, iż w dniu 21 czerwca 2016 r. zobowiązanie jest niewykonane, więc zawiadomienie skarżącego mające datę wcześniejszą nie powinno mieć znaczenia - co innego gdyby skarżący zawiadomił o wykonaniu po 21 czerwca. Przybycie inspekcji na kontrolę potwierdza więc, że PINB podjął decyzje sam mając wątpliwości. Nie może być też dowodem powołanie się na oświadczenie skarżącego, że będzie nadal mieszkał w rzeczonym budynku, nie oznacza ono bowiem, że skarżący będzie bez przerwy lub do końca tam zamieszkiwał. Oświadczenie to zostało wybiórczo wyjęte z szerszego kontekstu, znane są bowiem, zarówno PINB jak i UG, oświadczenia skarżącego deklarujące remont, który wymaga zorganizowania pomieszczenia mieszkalnego zastępczego. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a., co powoduje, że skarga nie została uwzględniona. Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.). Przedmiotem zaś prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest wykonanie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. Nr [...], wydanej na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej "Pr.bud."), którą nakazano skarżącemu wyłączyć z użytkowania budynek mieszkalno-gospodarczy położony w R., [...] L. na działce o nr 385/2. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji (decyzja DWINB we W. z dnia [...] r. Nr [...]). Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.a.). Czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, w tym m.in. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia, podejmuje się w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku (art. 6 § 1 u.p.e.a.). Akta sprawy wskazują, że nałożony na skarżącego obowiązek nie został wykonany. Wynika to z przeprowadzonych w dniu 21 lipca 2016 r. oględziny budynku. Jak wynika z protokołu tych czynności na terenie nieruchomości zastano A.K. (ojca M.K.), który wykonywał prace naprawcze przy studni. Wpuścił pracowników organu na teren posesji, jednakże nie chciał pod nieobecność syna uczestniczyć w kontroli i nie podpisał protokołu. Nie zezwolił również pracownikom organu na wejście do budynku. Podczas oględzin stwierdzono, że na słupku ogrodzeniowym przy wejściu na teren nieruchomości została przymocowana kartka w formacie ok. A5 o treści "Decyzją PINB budynek wyłączono z użytkowania. Wstęp wzbroniony. Uwaga teren posesji monitorowany". Zarówno wejść do budynku jak również otwory okienne nie były w sposób trwały zabezpieczone przed dostępem osób postronnych a do budynku była możliwość swobodnego wejścia (otwarte na oścież drzwi wejściowe). Tym samym zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 (pkt 1) oraz postanowienie o nałożeniu grzywny (pkt 2). Jak wynika także z doręczonych sądowi akt administracyjnych organ egzekucyjny upomnieniem doręczonym zobowiązanemu, zgodnie z wymogami procedury, wezwał go do wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Wraz z tym samym pismem przewodnim doręczono skarżącemu także odpis upomnienia, kopię dowodu doręczenia upomnienia i odpis tytułu wykonawczego. Reasumując, organ egzekucyjny dopełnił ciążących na nim w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym obowiązków. Ponadto należy zwrócić uwagę na przepis art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z powyższej zasady wynika obowiązek badania, który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Z zasady wyrażonej w art. 7 § 3 u.p.e.a. wynika natomiast, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Z powołanych przepisów wynika dla organu obowiązek zastosowania wobec zobowiązanego dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tejże dolegliwości w takim momencie, kiedy obowiązek zostanie wypełniony. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jak też niewadliwie określiły wysokość nałożonej grzywny. Jak słusznie wskazał organ drugiej instancji, grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym, zgodnie bowiem z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto, na mocy art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. W przypadku natomiast wykonania zastępczego obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo, co oznacza, że zobowiązany ponosi nie tylko koszty wykonania zastępczego, ale również w określonych okolicznościach organ egzekucyjny i wykonawca nie ponoszą odpowiedzialności cywilnej. W konsekwencji koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, która samodzielnie wykonałaby obowiązek. Powyższe okoliczności wskazują, zdaniem Sądu, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, gdyż zobowiązany może uchylić się od poniesienia kosztów zastosowania tego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego. To od skarżącego zależy ostatecznie, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji - czy będzie musiał uiścić nałożoną grzywnę. Wykonanie zastępcze wiązałoby się natomiast ze znacznie większą dolegliwością dla skarżącego. Polega ono bowiem na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inną osobę na zlecenie organu egzekucyjnego na koszt zobowiązanego. Skarżący zostałby zatem obciążony kosztami przeprowadzenia przetargu w celu wyłonienia wykonawcy, a następnie kosztami wynagrodzenia wykonawcy. Jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, skoro grzywna nakładana w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest świadczeniem bezzwrotnym, nie jest ona karą pieniężną w ścisłym sensie, a jedynie środkiem zmierzającym do wywarcia presji na zobowiązanego. Szerokie możliwości uniknięcia jej zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego, które to ma charakter bezwzględnie obciążający zobowiązanego. Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny, należy wskazać, że obowiązek, którym obciążono skarżącego wynika z przepisów Pr.bud. Przepisy u.p.e.a. w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Zgodnie z art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (art. 121 § 4 u.p.e.a.). Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50000 zł (art. 121 § 2 u.p.e.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna i aby zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nałożonego obowiązku. Jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, żeby środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia nabrał charakteru dyscyplinującego, grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Wymierzając zatem tę grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Oceniając pod tym względem wysokość nałożonej na skarżącego grzywny, Sąd doszedł do przekonania, że zarówno organ drugiej jak i pierwszej instancji z obowiązku tego wywiązały się w sposób należyty, stosując się do wyrażonych w art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego: praworządności (stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie), celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku) i najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego (spośród dostępnych). W świetle okoliczności sprawy, organy prawidłowo dokonały wyboru tego środka i należycie umotywowały swoje stanowisko co do jego zastosowania i wysokości wymierzonej grzywny. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem pełnomocnika skarżącego, zawartymi w piśmie z dnia 2 maja 2017 r., że nałożona grzywna jest rażąco wysoka w stosunku do okoliczności sprawy. Z okoliczności sprawy (istniejący od bardzo wielu lat zły stan techniczny budynku i podejmowane prace remontowe) wynika raczej, że skarżący jak i jego ojciec nie mają zamiaru wykonać nałożonego obowiązku. Zresztą deklarują wyraźnie – jak wskazał pełnomocnik - chęć pozostania w przedmiotowym budynku, pomimo istniejącego ryzyka. Wobec powyższego grzywna w niższej wysokości – zdaniem Sądu - stanowiłaby środek nieskuteczny i nie doprowadziłaby do realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku. Żądanie obniżenia wysokości nałożonej grzywny nie można również tłumaczyć faktem, że na zagrożenie zawalenia się budynku narażeni są wyłącznie skarżący i jego ojciec. Jak wynika z akt sprawy w budynku przebywają zwierzęta. Ponadto, odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika, a dotyczących złej sytuacji materialnej skarżącego, powtórzyć wypada za organem drugiej instancji, że przy wymierzaniu grzywny w celu przymuszenia nie ma znaczenia sytuacja materialna zobowiązanego. Środek egzekucyjny w postaci grzywny odniesie skutek dopiero wówczas, gdy będzie odczuwalny dla zobowiązanego. Z treści art. 121 u.p.e.a. nie można wywodzić obowiązku uzasadnienia wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego, bowiem może się on uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek (wyroki NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1148/04 oraz z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 443/11, publ. CBOSA). Z uwagi na powyższe, wobec braku uzasadnionych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło