II SA/Wr 799/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia postepowania administracyjnego w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę postanawia: oddalić wniosek skarżącego o wyłącznie od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego oraz Sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej; I. wyłączyć od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziego WSA Władysława Kulona. Pismem z dnia 23 października 2012 r. J. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia postepowania administracyjnego w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2013 r. Przewodniczący Wydziału II tutejszego Sądu wyznaczył w niniejszej sprawie rozprawę na dzień 14 lutego 2013 r. Zgodnie z zarządzeniem do rozpoznania sprawy wyznaczony został następujący skład sędziowski: sędzia WSA Władysław Kulon (Przewodniczący, sprawozdawca), sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski. Pismem z dnia 8 lutego 2013 r. skarżący złożył wniosek o zobowiązanie DWINB we W. do złożenia do niniejszej sprawy: 1. akt sprawy zarejestrowanej w PINB w O. pod nr [...], 2. akt sprawy zarejestrowanej w PINB w O. pod nr [...], 3. orzeczeń administracyjnych wskazanych w skardze z dnia 23 października 2012 r. k.2-6 akt. Skarżący wniósł także o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 14 lutego 2013 r. Na rozprawie w 14 lutego 2013 r. Sąd postanowił oddalić wniosek skarżącego w zakresie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z o odczytania dokumentów i odmówił z tego tytułu odroczenia rozprawy. W związku z powyższym skarżący złożył ustny wniosek o wyłączenie całego składu orzekającego, składając w dniu 27 lutego 2013 r. pisemne uzasadnienie do przedmiotowego wniosku. Uzasadniając swój wniosek skarżący m.in. podniósł, iż zgodnie z art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., skoro zatem skład orzekający w niniejszej sprawie oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, dział on na korzyść DWINB we W. i PINB w O. przy jednoczesnym pominięciu interesów skarżącego. Wskazani we wniosku Sędziowie Alojzy Wyszkowski oraz Lidia Serwiniowska złożyli oświadczenia, z których wynika, że nie znają skarżącego, oraz nie istnieją w niniejszej sprawie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego oraz, że nie zachodzą w stosunku do nich żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., które dawałyby podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Z kolei Sędzia WSA Władysław Kulon złożył w dniu 12 marca 2013 r. oświadczenie w którym wskazał, że jako przewodniczący składu orzekającego w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego nie miał wiedzy w zakresie zaistnienia jakichkolwiek przesłanek warunkujących złożenie wniosku o wyłączenie go ze składu w trybie art. 21 p.p.s.a. Po złożeniu przez skarżącego wniosku o wyłączenie całego składu dokonał wnikliwej analizy sprawy i po zapoznaniu się z aktami archiwalnymi stwierdził, że występował przed WSA we Wrocławiu jako pełnomocnik D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie ze skargi J. K. (sygn. akt II SA/Wr 629/03). Wobec powyższego, jakkolwiek z wniosku skarżącego nie wynikają okoliczności przemawiające za jego zasadnością, niniejszym wnosi o wyłączenie go ze składu w trybie art. 21 p.p.s.a. z powodów wyżej opisanych. Akta sprawy zostały przekazane Wydziałowi IV tutejszego Sądu celem rozpoznania przez orzekających w nim sędziów wniosku skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie Sędziego Alojzego Wyszkowskiego i Sędziego Lidii Serwiniowskiej nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia zaś, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi, natomiast sędzia, który orzekał w postępowaniu sądowym w sprawie skargi na decyzję, nie może orzekać w postępowaniu sądowym dotyczącym tej samej sprawy po wznowieniu postępowania administracyjnego (§ 3 i § 4 art. 18 p.p.s.a.). Z kolei, zgodnie z przepisem art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Po myśli art. 21 p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Niezaprzeczalnym jest, że każdy ma prawo do bezstronnego sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), a urzeczywistnienie tego prawa następuje poprzez liczne gwarancje ustawowe. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, uznawana za "główny mechanizm gwarancyjny do realizacji zasady bezstronności sądu" (por. wyrok TK z dnia 11 grudnia 2004 r., sygn. akt SK 27/01, OTK-A 2002, nr 7, poz. 93, s. 1245). Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy, wymienione w art. 18 p.p.s.a., tworzą zamknięty katalog. Wyłączenie sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż w nim wymienione nie może mieć miejsca. Z uzasadnienia złożonego w sprawie wniosku o wyłączenie wskazanych w nim sędziów od rozpoznania sprawy oraz z treści oświadczeń złożonych przez tych sędziów nie wynika, aby zaistniały okoliczności uzasadniające tego rodzaju wyłączenie. Niewątpliwie brak jest przesłanek, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., stanowiących podstawę wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Jeśli natomiast chodzi o przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony, to zostały one przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym, konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Składająca w tym przedmiocie wniosek strona, obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. To na stronie spoczywa obowiązek podania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających jej istnienie. Do Sądu należy zaś zbadanie, czy powołane okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Po zapoznaniu się z wnioskiem W. K. i towarzyszącymi mu okolicznościami Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia określonych w art. 19 p.p.s.a. przesłanek do wyłączenia od rozpoznania sprawy wskazanych we wniosku sędziów, to jest okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Przy czym ponownie podkreślić należy, że w złożonych oświadczeniach sędziowie wyjaśnili, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy. Jako przyczynę wyłączenia sędziów skarżący podał nie uwzględnienie jego wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. W opinii skarżącego w związku z powyższym działali oni na korzyść organów przy jednoczesnym pominięciu interesów skarżącego. Powyższe zarzuty, w żaden sposób nie uprawdopodabniają twierdzeń o istnieniu okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wymienionych we wniosku sędziów. Mając zatem na względzie brak oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziów, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzec jak w pkt I sentencji postanowienia. Zgodnie z przepisem art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Stosownie zaś do art. 21 p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Z oświadczenia złożonego przez Sędziego Władysława Kulona wynika, że zaistniała okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Zatem, w tej sytuacji, wobec ziszczenia się przesłanek z przepisu art. 19 p.p.s.a., orzeczono pkt II w sentencji postanowienia.