II SA/Wr 804/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) sędzia WSA Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015r. sprawy ze skargi M.M.i J.G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia .... w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie korzystania ze stawów z naruszeniem prawa oddala skargę. Decyzją z dnia 22 września 1983 r. Wojewoda L.udzielił Zakładowi Produkcji Rybackiej w P. pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wód rzeki S. przy pomocy jazu oraz na ich pobór i doprowadzenie do określonych stawów rybnych. Decyzją z dnia 10 października 2011 r. Starosta P. na podstawie art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087) i art. 138 ust. 1, art. 140 ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie powyższej decyzji z dnia 22 września 1983 r. W uzasadnieniu organ ten przytoczył ustalenia, że następcą prawnym Zakładu Produkcji Rybackiej jest Agencja Nieruchomości Rolnych. Agencja oddała stawy w dzierżawę skarżącym. W ocenie Starosty dzierżawcy stawów nie są stronami postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. Starosta na wniosek skarżących wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia 10 października 2011 r., na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzją z dnia 7 marca 2014 r. organ ten odmówił uchylenia decyzji z dnia 10 października 2011 r. podtrzymując stanowisko, że skarżący dzierżawcy stawów rybnych nie są stronami w postępowaniu dotychczasowym. Skarżący w dniu 25 lipca 2013 r. uzyskali pozwolenie wodnoprawne na swoją rzecz, natomiast uprzednio jedynie dzierżawili stawy na podstawie umowy z 2003 r. Organ zaznaczył jeszcze, że pozwolenie wodnoprawne z 1983 r. wygasło z mocy art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. i nawet w przypadku uznania skarżących za strony dotychczasowego postępowania, nie mogła być wydana decyzja odmienna od dotychczasowej. Zaskarżoną decyzją organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 2 k.p.a. i art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145) uchylił powyższą decyzję i stwierdził, że decyzja Staroty P. z dnia 10 października 2011 r. została wydana z naruszeniem prawa. Organ wyjaśnił, że krąg stron postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego wyznacza art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, który wymienia m.in. władających powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Skarżący jako dzierżawcy stawów, a więc posiadacze zależni byli niewątpliwie stronami dotychczasowego postępowania i zostali bezpodstawnie w nim pominięci, co wyczerpuje podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ wskazał, że wygaśnięcie pozwolenia z 1983 r. po upływie 20 lat od dnia, w którym stało się ostateczne, nastąpiło wprawdzie z mocy prawa (art. 11 powołanej ustawy), to jednak okoliczność ta uzasadnia właśnie wydanie decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej to wygaśnięcie, nie zaś, jak twierdzą skarżący bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wygaśnięcia. Pomimo zaistnienia podstawy wznowieniowej należało jednak orzec w nawiązaniu do art. 146 § 2 k.p.a. skoro nie było przesłanek do wydania decyzji w postępowaniu wznowieniowym odmiennej od decyzji dotychczasowej z dnia 10 października 2011 r. W skardze do sądu administracyjnego skarżący twierdzili, że skoro decyzja dotychczasowa zapadła z naruszeniem prawa, to należało ją uchylić oraz zarzucili naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 k.p.a. Wskutek nieuznania skarżących za strony i uniemożliwienia im udziału w postępowaniu, a także z uwagi na nieorzeczenie co do istoty sprawy, ponadto naruszenie art. 146 § 2 i art. 151 § 2 k.p.a. przez arbitralne uznanie, że mogła jedynie zapaść decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Na tej podstawie wnieśli o uchylenie decyzji z dnia 10 października 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Organ podkreślił, że w postępowaniu wznowieniowym skarżący korzystali w pełni z uprawnień stron, zaś rozstrzygnięcie w postępowaniu dotychczasowym nie mogło być odmienne z uwagi na treść art. 11 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący zaskarżyli korzystną dla siebie decyzję z niejasnych powodów, być może wskutek niepełnego odczytania jej podstaw i skutków prawnych. Skarżący zaskarżyli decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z 1983 r. podaniem o wznowienie postępowania na tej podstawie, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji (art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.). W decyzji zaskarżonej organ uznał powołaną podstawę wznowienia za wykazaną. Inaczej mówiąc organ potwierdził, że skarżący zostali niesłusznie pozbawieni przymiotu stron w postępowaniu dotychczasowym zakończonym wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z 1983 r. Wywód skargi dotyczący bezpodstawnego pozbawienia skarżących uprawnień stron był zatem prawidłowy, ale nie odnosił się do decyzji zaskarżonej w nin. sprawie, w której organ właśnie w tym zakresie przyznał rację. Niewątpliwie już w postępowaniu wznowieniowym zapewniony był w pełni udział skarżących jako stron. Skarżący nie muszą oczywiście znać lub rozumieć przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe. Uzupełniając zatem trafny wywód prawny organu należy im wyjaśnić, że po stwierdzeniu zaistnienia podstawy wznowieniowej organ albo uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo ustala istnienie prawnej przeszkody do uchylenia decyzji dotychczasowej. Nie jest zatem tak, że wykazanie podstawy wznowienia zawsze wywołuje uchylenie decyzji dotychczasowej. Przeszkody o których mowa wymienia art. 146 k.p.a. w §1 przedawnienie, zaś w § 2 przypadek "jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej". Jest to rozwiązanie racjonalne, gdyż wydawanie ponowne takiej samej decyzji z tego jedynie powodu, że przed wydaniem decyzji dotychczasowej miały miejsce pewne uchybienia procesowe, byłoby zbędne i właśnie niezrozumiałe. Mają rację skarżący, że organ stosując art. 146 § 2 k.p.a. powinien w sposób jednoznaczny wykazać, że w postępowaniu dotychczasowym nawet uwzględniając ustaloną przyczynę wznowienia mogła zapaść jedynie taka decyzja, jaka została wydana. Czy zatem, gdyby skarżący brali udział w postępowaniu dotychczasowym mogła zapaść decyzja inna, niż stwierdzająca wygaśnięcie decyzji z 1983 r. Odpowiedź przecząca wynika z treści art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. gdzie pisze się, że pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy Prawo wodne, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. W nawiązaniu do przytoczeń skarżących można dodać, że przepis ten nie upoważnia do określenia w decyzji terminu wygaśnięcia tych pozwoleń, jak też nie określa szczególnego organu do orzekania w tych sprawach, jak to nastąpiło w art. 205 ustawy. Nie było zatem wątpliwości co do właściwości organów w tej sprawie i prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia o wygaśnięciu decyzji. Twierdząc, że udział w postępowaniu skarżących mógł wywołać wydanie odmiennej decyzji, skarżący zapewne nie mają na myśli ich wpływu na sposób stosowania art. 11 cyt. ustawy, lecz powstanie okoliczności uzasadniających odstąpienie od stosowania tego przepisu. Skarżący nie twierdzą jednak, że pozwolenie z 1983 r. było inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy i nie zostało wydane na okres dłuższy niż 20 lat, jak też, że nie upłynęło 20 lat od dnia, w którym stało się ostateczne. Okoliczności te nie wynikają z akt dotychczasowego postępowania. Skarżący nie kwestionują również mocy prawej art. 11 ustawy (np. jako przepisu niekonstytucyjnego). Nie wiadomo więc, dlaczego skarżący twierdzą, że ich udział w dotychczasowym postępowaniu mógł wywołać niestosowanie art. 11 ustawy. Wymaga jeszcze zapewne wyjaśnienia, że formuła "stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa" jest równoznaczna ze stwierdzeniem zaistnienia podstawy wznowieniowej, czyli określonego uchybienia procesowego organu w postępowaniu dotychczasowym. Stwierdzenie to stanowi jedną z przesłanek powództwa o odszkodowanie przed sądem powszechnym, o ile wydanie decyzji z naruszeniem prawa wywołało szkodę w majątku skarżących. Zagadnienia tego nie ma potrzeby szerzej omawiać. W podsumowaniu wskazać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi okazały się nieuzasadnione. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. PM 06.02.2015 r.