II SA/Wr 805/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-01-17

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Ireneusz Dukiel, Halina Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych jest dopuszczalne w sytuacji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, a następnie nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, organy nadzoru budowlanego mają obowiązek przeprowadzić postępowanie legalizacyjne zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego. Jeśli inwestor przedstawi projekt budowlany zamienny spełniający wymogi prawne, organ ma obowiązek go zatwierdzić, udzielić pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w działaniach organów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, po tym jak inwestorzy istotnie odstąpili od pierwotnego pozwolenia na budowę, m.in. poprzez rozbiórkę starego budynku i budowę nowego o większej kubaturze oraz podwyższenie terenu działki. Skarżąca K. C. kwestionowała legalność tych działań oraz sposób prowadzenia postępowania administracyjnego. Organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego, zatwierdziły projekt zamienny i zezwoliły na wznowienie robót budowlanych, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Halina Kremis - sprawozdawca Protokolant: Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 51 ust. 4, w zw. z ust. 1 p. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 kpa zatwierdzono E. i M. W. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem w miejscowości S. [...], działka nr 30, obręb [...] Gmina Ż., udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożono na nich obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Od decyzji tej K. C. wniosła odwołanie. Decyzją Nr [...] z dnia [...]2011 r. (prawdopodobnie chodzi o rok 2012), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. C. od opisanej decyzji Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 20 maja 2010 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. wpłynął wniosek K. C. "o bezzwłoczne przeprowadzenie kontroli na działce nr 30 w miejscowości S., gmina Ż. i sprawdzenie zgodności prowadzonych tam prac z ustawą Prawo budowlane oraz decyzją Starosty G. Nr [...] z dnia [...] roku". W związku z tym organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę udzielonego E. i M. W. decyzją Starosty G. nr [...] z dnia [...] r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] r., oraz zatwierdzonego tym pozwoleniem projektu budowlanego obejmującego rozbudowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z dobudową garażu realizowaną w miejscowości S. nr [...] na działce nr 30, obr. [...], gmina Ż.. W dniu 16 czerwca 2010 r. organ przeprowadził na dowód z oględzin, w toku których ustalono, że realizowany na działce nr 30 budynek mieszkalny (o wymiarach: 13,13 x 8,86 m) oddalony jest od posadowionego na działce sąsiedniej budynku gospodarczego o 1,0 m, przylegający zaś do budynku mieszkalnego garaż znajduje się w odległości 0,65 m od granicy działki. Od strony głównego wejścia do budynku mieszkalnego wykonano ganek w kształcie półokręgu o średnicy 5,05 m. Fundamenty budynku wykonane zostały w całości na nowo. Obecny na oględzinach inwestor wyjaśnił, że o rozbiórce fundamentów, a także ścian, zadecydował z powodu złego stanu technicznego kierownik budowy (w porozumieniu z inwestorem), niektóre fragmenty fundamentów zostały jednak zachowane. Z kolei skarżąca oświadczyła, że budynek rozebrano w całości i wybudowano od nowa, a ponadto obecny budynek został usytuowany dużo wyżej niż poprzedni. Stwierdziwszy na podstawie dokonanych ustaleń, że inwestycja realizowana jest z istotnymi odstępstwami do zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, co wypełnia dyspozycję art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ pierwszej instancji wstrzymał w drodze postanowienia prowadzone na terenie działki nr 30 roboty budowlane oraz zobowiązał inwestorów do przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót wraz z ich oceną techniczną. Po analizie zaś przedłożonej przez stronę dokumentacji decyzją nr [...] z dnia [...] r. nałożył na uczestników obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W konsekwencji, działając w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta G. wyeliminował z obrotu prawnego decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r., zaś decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. Wypełniając nałożony decyzją obowiązek, inwestorzy zwrócili się do organu stopnia powiatowego o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i pozwolenie na wznowienie robót, po rozpatrzeniu którego decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji zatwierdził przedłożony projekt zamienny i zezwolił na wznowienie robót budowlanych, zobowiązując ich jednocześnie do uzyskania pozwolenia na użytkowanie realizowanego obiektu. W konsekwencji skorzystania przez K. C. z przysługującego jej środka zaskarżenia rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało wyeliminowane z obrotu prawnego w drodze decyzji nr [...] z dnia [...] r., w której organ odwoławczy wskazał na naruszenie w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przepisów art. 7 i 77 Kpa, zarzucając że nie wykazano ponad wszelką wątpliwość dopuszczalności zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Wobec konieczności usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonej dokumentacji, organ pierwszej instancji nałożył na inwestorów postanowieniem obowiązek przedstawienia dotyczącej spornych robót ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionej z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. W następstwie analizy dostarczonych dokumentów decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. zatwierdził przedłożony projekt budowlany zamienny i zezwolił na wznowienie robót budowlanych, zobowiązując stronę do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W konsekwencji postępowania odwoławczego zainicjowanego przez skarżącą decyzją nr [...] z dnia [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił orzeczenie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazano m.in. na uchybienia w zakresie formy przedłożonego projektu zamiennego. W ramach ponowionego postępowania po przedłożeniu przez inwestora poprawionego projektu zamiennego, decyzją nr [...] z dnia [...] r., organ nadzoru budowlanego w G., zatwierdził inwestorom projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem w miejscowości S. [...], działka nr 30, obręb [...], Gmina Ż. udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożył na nich obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu budowlanego. Na to rozstrzygnięcie kolejne odwołanie złożyła skarżąca. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną do sądu decyzją, szczegółowo opisaną wcześniej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ zaznaczył, że kwestią rozstrzyganą niniejszą decyzją, jak i decyzją organu pierwszej instancji, jest zasadność zatwierdzenia przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego, będącego wywiązaniem się przez inwestorów z obowiązku, którego treść została ostatecznie określona, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] r. nakazującą E. i M. W. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego, obejmującego roboty budowlane związane z budynkiem jednorodzinnym wolnostojącym z garażem w miejscowości S. [...], działka nr 30, obręb [...], Gmina Ż.. W przypadku, z którym mamy do czynienia, inwestorzy wykonali bowiem nałożony na nich obowiązek tj. przedłożyli projekt budowlany zamienny dla inwestycji, a w takiej sytuacji zgodnie ust. 4 art. 51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego winien wydać decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, tj. zatwierdzić projekt budowlany zamienny, udzielić pozwolenia na wznowienie robót (chyba, że są one zakończone) i zobowiązać inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu lub odmówić zatwierdzenia projektu zamiennego. Stan faktyczny sprawy, w ocenie organu odwoławczego, w pełni potwierdza zasadność rozstrzygnięcia podjętego przez organ nadzoru budowlanego w G., tj. zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem w miejscowości S. [...], działka nr 30 i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Rozwiązania przyjęte w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym nie naruszają ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - decyzji Wójta Gminny Ż. nr [...] z dnia [...] r. zmienionej przez ten organ decyzją nr [...] z dnia [...] r., oraz są zgodne z przepisami, w tym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2002.75.690 z późno zm.). Przedłożony projekt jest kompletny, sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane legitymującą się na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, a inwestor uzyskał wszelkie wymagane prawem opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Roboty budowlane, co niezbicie wynika z materiału dowodowego, nie zostały zakończone, stąd też oprócz zatwierdzenia projektu i nałożenia na inwestorów obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, należało w niniejszym przypadku zezwolić na ich wznowienie. Odnosząc się do argumentacji odwołania organ odwoławczy wyjaśnia, iż w przepisie paragrafu 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., przewidziano możliwość spełnienia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, w sposób inny niż określony w tym rozporządzeniu stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej, albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym zamiennym dotyczącym odtworzenia i modernizacji istniejącej zabudowy, spełniają te warunki. Opracowano je bowiem przy uwzględnieniu wskazań zawartych w "Ekspertyzie technicznej pożarowo - budowlanej" sporządzonej przez mgr inż. B. P. będącego rzeczoznawcą budowlanym do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Została ona uzgodniona z D. Wojewódzkim Komendantem Straży Pożarnej (postanowienie DKWSP nr [...] z dnia [...] r.). Bezzasadnym jest zatem twierdzenie, iż rozwiązania przyjęte w projekcie naruszają § 12 rozporządzenia wykonawczego. Są one bowiem z nim, w świetle paragrafu 2 ust. 1 rozporządzenia, równoważne - spełniają wymagania w zakresie usytuowania obiektu na działce inaczej niż to przewiduje rozporządzenie (tak jak to wskazano w uzgodnionym przez właściwy organ opracowaniu technicznym sporządzonym przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną w zakresie budownictwa i pożarnictwa oraz znaczący dorobek praktyczny, co jest potwierdzone nadaniem tytułu rzeczoznawcy budowlanego i rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, która za efekt swojej pracy ponosi odpowiedzialność karną, dyscyplinarną i cywilną). Fakt, iż w ekspertyzie i postanowieniu ich autorzy posługują się terminami remontu i rozbudowy nie ma tu żadnego znaczenia. Z ich treści wprost bowiem wynika, że traktują one o konkretnym budynku, usytuowanym w konkretnym miejscu na działce, tj. o tym, czy budynek w takim kształcie jak obecnie może istnieć (ewentualnie jakie są konieczne czynności dodatkowe). Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnia, iż fakt, że rozwiązania projektu spełniają wszelkie wymagania jest równoznaczny z tym, że usytuowanie obiektu nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym skarżącej. Nawet gdyby przyjąć inaczej i stwierdzić, że spełnienie wymagań nie przesądza o tym czy uzasadnione interesy osób trzecich nie ·zostały naruszone, to i tak usytuowanie obiektu nie może zostać uznane za godzące w słuszny interes skarżącej. Zauważyć bowiem należy, iż ściany obiektu są dokładnym odwzorowaniem usytuowania pierwotnego budynku mieszkalnego, w tym od strony działki skarżącej. Stan taki jak obecnie, w tym zakresie, istniał zatem od wielu lat i nie był przez nikogo kwestionowany. W ścianie od strony działki skarżącej nie są przewidziane otwory okienne. Penetracja wzrokowa z wnętrza budynku nieruchomości skarżącej jest zatem niemożliwa. Ponadto K. C. na takie usytuowanie nowych ścian (zastępujących stare w tym samym miejscu) wyraziła zgodę oświadczeniem z dnia [...] r. Co więcej w myśl przepisów rozporządzenia dopuszczalne jest usytuowanie obiektu w odległości mniejszej niż te z jakim mamy do czynienia, bo na granicy działek. Skarżąca musi sobie z tego zdawać sprawę, sama jest przecież właścicielem obiektów usytuowanych w granicy z działką należącą do inwestorów. Naruszenia przepisu prawa i uzasadnionego interesu osób trzecich, w tym skarżącej, nie stanowi również wysokość obiektu ani podwyższony poziom terenu działki objętej inwestycją. Podwyższenie terenu działki na której wykonany jest obiekt przed wejściem do budynku średnio o 40 cm w pasie szerokości 5,0 m przed budynkiem od strony podwórza, nie powoduje bowiem zagrożenia zalewania terenu sąsiedniego przez wody opadowe (znajduje to potwierdzenie w opinii rzeczoznawcy budowlanego mgr G. B. wyrażonej w projekcie budowlanym zamiennym). Tego zagrożenia nie ma m.in. dzięki temu, że w projekcie zamiennym przewidziano wybudowanie koryta spływowego w pasie wewnętrznym pomiędzy budynkiem, a ogrodzeniem nieruchomości należącej do skarżącej. Ma ono nie tylko zapobiegać podmywaniu ścian budynku, ale również może odprowadzać wodę spływającą z działki skarżącej (fakt, iż przewidziane w projekcie odwodnienie ulepszy regulację stosunków wodnych w obszarze działki inwestorów i działki należącej do skarżącej znajduje natomiast potwierdzenie w "Opinii dotyczącej odprowadzania wód opadowych i stosunków wodnych na obszarze działek nr 30, 30/1 i 31/2 w związku z prowadzoną budową domu jednorodzinnego położnego we wsi S. nr [...], Gmina Ż." autorstwa rzeczoznawcy specjalisty Ochrony Środowiska, Melioracji Wodnych, Hydrogeologii Operatów Wodnoprawnych, Oczyszczalni Biologicznych i Wysypisk Komunalnych inż. J. G.). Jeżeli natomiast chodzi o wysokość obiektu, to nie wiąże się z nią niedopuszczalne uniemożliwienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji warunek nieprzesłaniania (niezacieniania) jest spełniony ponieważ odległość budowanego budynku od budynku mieszkalnego skarżącej wynosi L=9,50 m i jest większa od wysokości wykonanego budynku H=8,17 m. Zgodnie z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w ·wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m; b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. Wysokość przesłaniania, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. W tym wypadku wysokość przesłaniania wynosi 7,27 m, (wysokość budynku 8,17 m pomniejszona o poziom posadowienia parapetu okna zacienianego 0,90 m), i jest znacznie mniejsza niż odległość budynku do przesłanianego najbliższego okna w ścianie budynku mieszkalnego skarżącej. Na ostateczną w toku instancji administracyjnej decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła K. C.. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane oraz wniosła o uchylenie jej w całości. Na uzasadnienie skarga wskazuje, że w roku 2008 E. i M. W., zwrócili się do skarżącej, jako właścicielki sąsiadującej bezpośrednio z ich działką działki, o wyrażenie zgody na dobudowę garażu do budynku mieszkalnego, którego remont planowali przeprowadzić, znajdującego się na działce nr 30, obręb S., gm. Ż.. Z planów inwestycji jakie jej przedstawiono nie wynikało aby dobudowa garażu dokonana w trakcie remontu budynku w jakikolwiek sposób mogła być kiedykolwiek dla strony uciążliwa, w dobrej wierze zatem zgody udzieliła. Podejrzenie co do tego, że wprowadzono skarżącą w błąd powzięła ona w roku 2009 kiedy to zamiast remontu, o którym mówiły plany inwestycji na działce inwestorów, zobaczyła całkowitą rozbiórkę stojącego tam, poniemieckiego budynku mieszkalnego i w jego miejscu budowanie od podstaw, nowego, o znacznie większej kubaturze. Utwierdzając się, wraz z postępem inwestycji, w swych wątpliwościach co do legalności prac budowlanych prowadzonych na sąsiedniej działce, w dniu 20.05.2010 roku strona wystosowała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. pismo z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli opisanej inwestycji budowlanej. Dnia 16 czerwca 2010 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., przeprowadził oględziny na działce, efektem czego w postanowieniu nakazał między innymi: wstrzymać prowadzenie robót budowlanych prowadzonych niezgodnie z projektem budowlanym i przepisami techniczno-budowlanymi." W uzasadnieniu swego postanowienia PINB w G. napisał m.in.: ustalono, że rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dobudową garażu jest na etapie stanu surowego otwartego. Na terenie działki wykonano w całości nowe fundamenty betonowe. Ściany fundamentowe wykonano z bloczków betonowych grubości 0, 25 m, wysokości 0, 66 m. Długość budynku 13,13 m, szerokość 8,86 m. Ściana kolankowa poddasza wysokość 0,70 m. Garaż o wymiarach szer 4,0 m dł 7,05 m. Budynek usytuowany jest w odległości 1,0 m od budynku gospodarczego wybudowanego na działce sąsiedniej K. C. (ściana szczytowa północna budynku) i 0,65 m od granicy działki (ściana garażu)." Inwestor łamiąc prawo prowadził nadal prace budowlane, czego efektem było to, iż dobudowano dach do budynku, a zatem nie jest to obecnie stan surowy otwarty". Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji podejrzenia strony co do zgodności z prawem prac budowlanych prowadzonych na działce inwestorów znalazły potwierdzenie w faktach. Nie dosyć, że remont budynku zamienił się w budowę od podstaw nowego to jeszcze, budowany obiekt był znacznie większy niż poprzedni - zatem wprowadzono skarżącą w błąd. Potem nastąpił szereg zdarzeń, których z perspektywy czasu nie można traktować inaczej niż próbę zalegalizowania, za wszelką cenę czegoś co jest typową "samowolą budowlaną". Za wszelką cenę i nie bacząc na obowiązujące przepisy. Dalej skarżąca przestała być traktowana jako "strona" w całej tej sprawie. Zaczęły zapadać decyzje urzędnicze, których efekty były dla skarżącej niekorzystne i dotykały jej jak najbardziej, a od których odwołania się pozbawiono ją szansy w bardzo prosty sposób - nie informując o nich. Jaskrawym przykładem jest tu decyzja Wójta gminy Ż. o zmianie decyzji o warunkach zabudowy. Cztery miesiące po kontroli z PINB w G., uczestnicy zwrócili się do Wójta o zmianę decyzji o warunkach zabudowy, która to zmiana miała na celu usankcjonowanie bezprawnych przedsięwzięć jakich dopuścili się w trakcie budowy. Wójt przychylił się do prośby Państwa W. i postanowił za zgoda stron (?) zmienić decyzję Wójta Gminy Ż. o warunkach zabudowy, ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na remoncie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dobudową garażu w miejscowości S. na działce nr 30, obręb S., gmina Ż.. Decyzja zostaje zmieniona i obowiązujący zapis brzmi: "wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsów lub attyki: dopuszcza się zmianę wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej o 20 % w stosunku do istniejącej" zastępuje się zapisem "wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsów lub attyki: dopuszcza się zmianę wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej o 30% w stosunku do istniejącej". Dodaje się na stronie pierwszej pkt 2.1.1. ppkt.7) "dopuszcza się podwyższenie terenu wokół budynku o 40 cm w celu ochrony budynku przed wodami opadowymi". Zdaniem strony skarżącej, skoro pozbawiono ją udziału w postępowaniu nie mogło być mowy o zgodzie skarżącej. Efektem było pismo strony, skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ż. gdzie powołałam się na Art.156 §1 kodeksu postępowania administracyjnego. Po wznowieniu Wójt Gminy Ż. odmówił uchylenia swej decyzji odnośnie zmiany decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...]roku. W międzyczasie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przez inwestora. Po uchyleniu kolejnej decyzji, w wyniku odwołania skarżącej do organu drugiej instancji, inwestor dostarczył wymagane ekspertyzy do PINB w G. i ten decyzją zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych powołując się na § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002; wymogi zostały spełnione w sposób inny, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej (pożarowo-budowlana) z października 2011 opracowanej przez mgr o lnż. B. P. - rzeczoznawcy budowlanego i rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionej z D. Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej we W." Skarga zarzuca, że rzeczoznawca niezbyt dokładnie przeprowadził chyba oględziny obiektu budowlanego, który opisywał. Jak inaczej bowiem mogło dojść do tego, że nie wspomina w ekspertyzie nic o tym, iż okap dachu (dachu dobudowanego już po wstrzymaniu robót czyli bezprawnie) znajduje się obecnie na granicy działki, nad ogrodzeniem, co rodzi pytanie w jaki sposób Inwestor w przyszłości zamierza umieścić np. orynnowanie, kiedy po pokryciu dachu dachówką czy innym materiałem de facto instalacja odprowadzające wodę z dachu znajdowała będzie się poza terenem działki Inwestora, a na należącej do skarżącej działce. Dalej skarga zarzuca, że odległość budynków od siebie wynosi 9 m 5 cm , a po ociepleniu budynku będzie mniejsza o co najmniej 12 cm, a wysokość, którą tu podano zaniżono, gdyż pomiaru dokonano po stronie obiektu gdzie o 40 cm podniesiono uprzednio teren oraz "nie zauważono", że dach garażu, którego wysokość mierzono, jest o ok 0,5 m niższy jak pozostałej części budynku inwestorów. Wskazując na dostrzeżone uchybienia skarżąca wnosi o uchylenie w całości decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. jako krzywdzącej ją, gdyż po jej analizie dojść można do wniosku, że w Polsce, która jest państwem prawa nie ma przeszkód, aby stawiać urzędy oraz innych obywateli w obliczu faktów dokonanych, nie kłopocząc się o przestrzeganie przepisów prawa, a dopiero post factum starać się o legitymizacje swych poczynań naginając przy tym prawo co jest w jawnej sprzeczności kanonami państwa demokratycznego. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i została oddalona. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W konsekwencji należy podkreślić, że kontrolując zakwestionowane rozstrzygnięcia sąd administracyjny nie może posiłkować się takimi kryteriami jak np. sprawiedliwość lub wzgląd na zasady współżycia społecznego. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w rozpoznawanej sprawie jest zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą zatwierdzono inwestorom projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem w miejscowości S. [...], działka nr 30, obręb [...] Gmina Ż., udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożono na nich obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu budowlanego. Podstawę materialno-prawną zakwestionowanych orzeczeń stanowi art. 51ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga także fakt, że w razie stwierdzenia (jak w toku niniejszego postępowania) odstępstwa ze strony inwestora) od zatwierdzonego projektu budowlanego kompetentny organ nadzoru budowlanego ma ustawowy obowiązek w pierwszym rzędzie prowadzić postępowanie legalizacyjne, którego celem jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, a dopiero gdy nie ma prawnej i faktycznej możliwości uzyskać zamierzony cel, organ musi orzec o rozbiórce tegoż obiektu. W niewadliwy i (ostatecznie), po uzupełnieniu postępowania przez organ pierwszej instancji, legalny sposób, organy przeprowadziły tzw. postępowanie legalizacyjne. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został przez orzekające w sprawie organu ustalony prawidłowo, zatem stanowi podstawę wyrokowania. Wynika z niego, że przedmiotem postępowania przed właściwymi organami było zagadnienie istotnego odstąpienia przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestorzy (niesporne) dokonali rozbiórki "starego" budynku mieszkalnego, co należy uznać za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i następstwem czego była konieczność sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego. Zmienili oni także sposób zagospodarowania terenu przez podniesienie jego poziomu średnio o około 40 cm, w pasie szerokości 5,0 m przed budynkiem od strony podwórza. Zgodnie z przepisem art. 29 prawa budowlanego roboty budowlane można zasadniczo rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 36a ust. 1 tejże ustawy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Jedynie nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 36a ust. 5 prawa budowlanego takie nieistotne odstępstwo jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie może również łączyć się z obowiązkiem uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. W przypadku takim jak w rozpoznawanej sprawie (prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę) właściwy organ obowiązany jest na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego wstrzymać je postanowieniem i takie orzeczenie zostało w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego wydane. Stosownie do brzmienia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Po upływie zakreślonego terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dodać trzeba - w związku ze skargą strony, że tylko w wypadku niewykonania w terminie nałożonych obowiązków kompetentny organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych i rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Na marginesie dotychczasowych rozważań można także dodać, że jak wskazują dołączone do odpowiedzi na skargę akta administracyjne, również organ architektoniczno-budowlany postąpił prawidłowo uchylając dotychczasową decyzję o pozwoleniu na budowę, z uwagi na dyspozycję przepisu art. 36a ust. 2 prawa budowlanego. Reasumując, należy uznać, że w uwarunkowaniach tej sprawy organy nadzoru budowlanego w granicach ustawowych kompetencji przeprowadziły właściwe postępowanie i zastosowały odpowiednie przepisy prawa. Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, że skoro inwestor posiadał ostateczne pozwolenie na budowę, a odstąpił od jego warunków w sposób istotny, to organy nadzoru budowlanego obowiązane były do wdrożenia w pierwszej kolejności postępowania naprawczego w trybie art. 51 i n. prawa budowlanego. Akta administracyjne wskazują jednoznacznie, że inwestorzy złożyli wymagany projekt budowlany zamienny, a w konsekwencji i działając w zgodzie z prawem kompetentny organ nadzoru budowlanego zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Przechodząc do analizy zarzutów skargi należy wskazać, że niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie doszło do samowolnego, istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Okoliczność ta nie jest przez strony kwestionowana. Polegało ono na zmianie ukształtowania terenu przez podwyższenie terenu działki na której wykonany jest obiekt przed wejściem do budynku średnio o 40 cm w pasie szerokości 5,0 m przed budynkiem od strony podwórza. Jednakże ten fakt, jak również jego ewentualny wpływ na naruszenie interesu osoby trzeciej (w tym wypadku skarżącej) szczegółowo uzasadniły w zaskarżonych decyzjach organy nadzoru budowlanego. Organ omówił kwestię zabezpieczenia zalewania nieruchomości sąsiedniej, a także zacienienia budynku skarżącej w wyniku podwyższenia planowanego budynku. Podkreślić przy tym należy, ze inwestorzy wykonali wszystkie nałożone na nią przez PINB obowiązki, przedkładając projekt budowlany zamienny. W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie skarżącej z dnia 6 czerwca 2008 r. z którego wynika, że nie wnosi ona sprzeciwu do rozbudowy domu mieszkalnego nr [...], na działce ewid. 30 w S., w odległosci mniejszej niż 3,0 m od granicy działki nr 31/1. Kontrola przedłożonego projektu budowlanego przez kompetentne organy w toku instancji nie wykazała, aby projekt budowlany zamienny zawierał wady i nie spełniał wymogów określonych w ustawie – Prawo budowlane oraz aktach wykonawczych. Co szczególnie istotne w warunkach niniejszej sprawy, w opinii uprawnionego rzeczoznawcy opisano rozwiązania dotyczące stosunków wodnych na terenie planowanej inwestycji. W granicach obowiązujących przepisów prawa rozplanowano zagadnienia gospodarki wodą i wskazano jakie zabezpieczenia winien zastosować inwestor, aby nie doszło do zalewania sąsiedniej nieruchomości skarżącej. Rzeczoznawca pisze wręcz, że zaprojektowane rozwiązania (wykonie których organ będzie badał przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie) polepsza stosunki wodne w terenie, w tym także na działce strony skarżącej. Należy także podnieść, że skarżąca nie wskazała w skardze żadnego przepisu ani prawa materialnego, ani prawa procesowego, który skarżone decyzje miały by naruszać. Również analizując kontrolowane postępowanie pod względem legalności sąd nie dopatrzył się naruszenia żadnego przepisu, który organy miały by naruszyć. Zarzuty skargi zawierają w istocie polemikę z motywami, zwartymi w uzasadnieniach orzeczeń obu instancji. Wobec zaś szczegółowego odniesienia się przez sąd w poprzednich wywodach do całości postępowania, nie ma konieczności powtarzać dotychczasowych argumentów. Dodać tylko można, że obecnie nie jest przedmiotem badania przez sąd administracyjny prawidłowość wydania decyzji lokalizacyjnej, przy czym trzeba dodać, że nie wynika z akt administracyjnych, aby skarżąca odwoływała się od decyzji z [...] r. Podkreślenia wymaga, że w razie spełnienia wymagań określonych w przepisach prawa organy nie mogą odmówić wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Zgodnie z art. 6 K.p.a. działają bowiem na podstawie i w granicach prawa. Stosownie zaś do dyspozycji art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Natomiast sądy administracyjne kontrolują wyłącznie zgodność aktów administracyjnych z prawem. Nie mogą więc, ingerować w merytoryczną treść kontrolowanych orzeczeń, jeżeli są one zgodne w przepisami prawa. Z tych względów na podstawie art. 151 Ppsa Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło