II SA/Wr 807/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z (...) VIII 2018 r. ((...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej jako "organ"), po rozpoznaniu wniosku I. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z (...)VII 2018 r. (nr (...)) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. z (...) XII 2011 r., (znak: (...)) ustalającej na rzecz "A." Sp. z o.o. z siedzibą we W. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa kwatery nr (...) składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w Zakładzie Utylizacji Recyklingu Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemysłowych w R. W." realizowanego na działkach nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) i nr (...), obręb R. W., gmina W.. W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 61a kpa, bowiem żądanie I. C. (dalej jako "skarżąca") pochodzi od osoby nie będącej stroną. Organ zaznaczył, że skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego decyzją środowiskową, natomiast ani we wniosku o stwierdzenie nieważności, ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wykazała interesu prawnego. Zdaniem organu obszar oddziaływania przedsięwzięcia nie obejmuje działki nr (...), obręb W., której obecnym właścicielem jest skarżąca. Podnoszone przez skarżącą uciążliwości (odór, niekontrolowany wypływ wód, plaga: gryzoni, komarów i mew, wzmożony ruch ciężarowy, zaśmiecenie okolic torbami plastikowymi) należą do dopuszczalnych immisji pośrednich. W ocenie organu na interes prawny skarżącego nie wskazują również włączone do akt sprawy opracowania sporządzone w 2018 r., tj.: "Badania zapachowej jakości powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R. W." i "Monitoring mikrobiologiczny powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R. W.". Wymienione dokumenty mogą być co najwyżej pomocne dla właściwego organu ochrony środowiska, kontrolującego przestrzeganie decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 kpa. Skarżąca podniosła i obszernie umotywowała, że organ dokonał niewłaściwej oceny jej legitymacji procesowej. W ocenie skarżącej jej interes prawny oparty jest na uprawnieniach wynikających z prawa własności (art. 140 kc), na którego wykonywanie wpływa inwestycja w postaci składowiska odpadów. Skarżąca powołała się przy tym na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G.(nr (...)) z (...) XI 2011 r. opiniujące negatywnie projekt decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z postanowienia tego wynika, że zakres oddziaływania takiego składowiska może wynieść nawet 1000 m od strefy czynnej składowiska, bowiem taki jest zasięg występowania w powietrzu chorobotwórczych mikroorganizmów (gronkowce α i β – hemolizujące), a nie 100-300 m, jak to błędnie przyjęto w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko. Skarżąca powołała się także na załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ekspertyzy (monitoring mikrobiologicznym powietrza i badania zapachowej jakości powietrza), które potwierdzają istnienie jego interesu prawnego w sprawie, a które organ w istocie pominął w swej ocenie. Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie należało uznać za bezpodstawne także z tego powodu, że zastosowanie art. 61a § 1 kpa należy ograniczyć wyłącznie do tych przypadków, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest niewątpliwy. W niniejszym przypadku brak interesu prawnego skarżącej na pewno nie jest niewątpliwy. Organ powinien w konsekwencji wszcząć postępowanie celem dokonania stosownych ustaleń na okoliczność istnienia interesu prawnego. W ostateczności – według skarżącej – organ powinien wszcząć postępowanie z urzędu, bowiem decyzja w sprawie środowiskowych uwarunkowań obciążona jest istotnymi naruszeniami prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy postanowienia zakwestionowanego skargą. Dodał przy tym, ze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej zostało przeprowadzone i zakończyło się ostateczną decyzją organu z (...) VIII 2018 r. ((...)) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, zaskarżoną następnie do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą. Zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 134 i art. 141 § 2 w zw. z art. 144 kpa, bowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie ustawowego terminu. Jak wynika z akt administracyjnych, pierwsze postanowienie organu z (...) VII 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania zostało skarżącej doręczone w dniu 9 VII 2018 r. Tymczasem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez skarżącego nadany w dniu 17 VII 2018 r za pośrednictwem wyznaczonego operatora. Powyższe oznacza, że administracyjny środek zaskarżenia złożono po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 kpa. Z powołanych przepisów wynika bowiem, że wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy od postanowienia składa się w terminie siedmiu dni od doręczenia lub ustnego ogłoszenia kwestionowanego postanowienia. Stosownie zaś do art. 134 w zw. z art. 144 kpa, w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie ustawowego terminu organ zobligowany jest stwierdzić uchybienie terminu do złożenia wniosku. W konsekwencji zaskarżone postanowienie narusza w sposób istotny art. 134 i art. 141 § 2 w zw. z art. 144 kpa, bowiem rozpatruje merytorycznie administracyjny środek zaskarżenia wniesiony z uchybieniem terminu. Tym samym należało zaskarżone postanowienie uchylić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302). Ponieważ zaskarżone postanowienie narusza istotnie przepisy procesowe niedopuszczalne jest odnoszenie się przez Sąd do kwestii materialnoprawnych dotyczących legitymacji procesowej skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Wszelkie oceny organu w tym zakresie były niedopuszczalne. Rozpatrując sprawę ponownie organ rozpozna wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem regulacji z art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 kpa.