II SA/Wr 810/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/, Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi D. i F. M. oraz K. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie w. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126/ nakazał D. i F. M. oraz K. A. M., będącym właścicielami działki [...], rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy granicy z działką nr [...]. Powyższa decyzja została wydana po przeprowadzeniu na żądanie L. P. w dniu [...] przez organ I instancji oględzin w Ż. W. na działce nr [...],w wyniku, których stwierdzono, iż na granicy działek [...]i [...]wybudowano w miejsce drewnianej szopy spalonej w 1999r. budynek gospodarczy, usytuowany w odległości 0,5 m od granicy z działką nr [...]oraz, że roboty wykonano bez pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. M. motywując swoje stanowisko tym, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany na miejscu dotychczas zajmowanym przez szopę, która uległa zniszczeniu w trakcie pożaru w 1999r., z zachowaniem jej pierwotnych wymiarów. Decyzją z dnia [...]nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na generalną zasadę zawartą w art. 28 ustawy – Prawo budowlane, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przez roboty budowlane należy rozumieć natomiast budowę obiektu budowlanego, którą w rozumieniu prawa budowlanego stanowi m.in. odbudowa, rozbudowa, nadbudowa oraz przebudowa obiektu budowlanego. Natomiast w przedmiotowej sprawie wybudowanie obiektu gospodarczego w miejscu gdzie istniał poprzednio inny obiekt jest budową, która nie została na mocy art. 29 bądź art. 30 cytowanej ustawy, wyłączona spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Stąd też organ odwoławczy przyjął, iż odbudowa obiektu gospodarczego dokonana przez odwołującego się wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż skoro inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, w powyższym przypadku zachodzą wszelkie przesłanki zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K., F. i D. M. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, iż skoro L. P. stał się właścicielem sąsiedniej działki nr [...]od 1998r. to nie ma uzasadnionego prawa wnoszenia zażalenia w sprawie budynku stojącego od 1975r., który wcześniej nie kolidował we współżyciu sąsiednim. Ponownie podkreślono w skardze, że po pożarze w 1999r. z przyczyn niezależnych skarżący byli zmuszeni dostawić w miejsce starego obiektu trzy ściany aby przechowywać zebrane zioła. Skarżący również wyjaśnili, że to L. P. widząc, że odbudowywany jest w miejsce starego obiektu, tożsamy winien był zaprotestować to wówczas można było dojść do porozumienia a tak działanie sąsiada skarżący uznali za złośliwość. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do zapisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego pozostają w szczególności decyzje administracyjne, których badanie legalności odbywa się według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i na podstawie materiału dowodowego zebranego do chwili jej wydania. Zmiana stanu prawnego powstała po wydaniu zaskarżonej decyzji nie może mieć wpływu na wynik sądowej kontroli decyzji. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. Nr 106 z 2000r. poz. 1126/ zwanej w dalszej części tego uzasadnienia ustawą. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane budowa obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącego siedliska do [...] nie wymaga wprawdzie pozwolenia na budowę, jednakże w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy konieczne jest zgłoszenie organowi administracji zamiaru budowy takiego obiektu. Gdyby zatem przyjąć, że skarżący nie musiał uzyskać pozwolenia na budowę, to niezbędne było przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych zgłoszenie zamiaru budowy. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenie zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ww. ustawy – Prawo budowlane, z którego treści wynika, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stwierdzenie zatem "samowoli budowlanej" obliguje bezwzględnie właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki budowanego bądź już wzniesionego obiektu budowlanego. Do takiego rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest ustawowo zobligowany. Jedyną i konieczną przesłanką wydania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia lub zgłoszenia jest stwierdzenie niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, lub nie dokonania stosownego zgłoszenia. Tym samym ustawa nie uzależnia nakazu rozbiórki od przyczyn rozpoczęcia budowy bez pozwolenia lub zgłoszenia stanu zaawansowania budowy, ani od spełnienia materialnoprawnych przesłanek warunkujących uzyskanie pozwolenia na budowę. Rozwiązanie to cechuje z jednej strony pewien automatyzm, z drugiej zaś – daleko idącą bezwzględność wobec sprawcy "samowoli budowlanej". W rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niesporną, że skarżący w 1999r. samowolnie bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zrealizowali budynek gospodarczy przy granicy z działką nr [...]albowiem jak wywodzono w toku całego postępowania poprzedni obiekt gospodarczy /drewniany/ spłonął w wyniku pożaru a niezbędny był taki obiekt do przechowywania ziół stąd też postawili nowy w ciągu 3 dni o takich samych wymiarach. Te okoliczności którym skarżący nie zaprzeczają same w sobie uzasadniają wydanie nakazu rozbiórki w trybie art. 48 cyt. ustawy co też uczyniono w tej sprawie prawidłowo. Zaskarżone decyzje zatem odpowiadają prawu. Przepis art. 48 Prawa budowlanego jak wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999r. jest zgodny z Konstytucją Rz.P. Okoliczności podnoszone przez skarżących a dotyczące dopuszczenia się samowoli budowlanej nie mają żadnego znaczenia dla podjęcia przez organy nadzoru budowlanego przedmiotowej decyzji o rozbiórce. Również aspekty społeczne na które powołują się strony w skardze nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie legalności kwestionowanych decyzji. Z tych powodów należało tak wniesioną skargę jako niezasadną oddalić a uczyniono to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.