II SA/Wr 811/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z [...] ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej jako "organ"), po rozpoznaniu wniosku T. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] (nr [...]) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. z [...] (znak: [...]) ustalającej na rzecz A Sp. z o.o. z siedzibą we W. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "[...]" realizowanego na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...], obręb R., gmina W. W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 61a kpa, bowiem żądanie T. K. (dalej jako "skarżący") pochodzi od osoby nie będącej stroną. Organ zaznaczył, że skarżący nie był stroną postępowania zakończonego decyzją środowiskową, natomiast ani we wniosku o stwierdzenie nieważności, ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wykazał interesu prawnego. Zdaniem organu obszar oddziaływania przedsięwzięcia nie obejmuje działek nr [...] i [...], obręb W., których właścicielem jest skarżący. Podnoszone przez skarżącego uciążliwości (odór, niekontrolowany wypływ wód, plaga: gryzoni, komarów i mew, wzmożony ruch ciężarowy, zaśmiecenie okolic torbami plastikowymi) należą do dopuszczalnych immisji pośrednich. W ocenie organu na interes prawny skarżącego nie wskazują również włączone do akt sprawy opracowania sporządzone w 2018 r., tj.: "Badania zapachowej jakości powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R." i "Monitoring mikrobiologiczny powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R.". Wymienione dokumenty mogą być co najwyżej pomocne dla właściwego organu ochrony środowiska, kontrolującego przestrzeganie decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska. W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 61a § 1 kpa. Skarżący podniósł i obszernie umotywował, że organ dokonał niewłaściwej oceny jego legitymacji procesowej. W ocenie skarżącego jego interes prawny oparty jest na uprawnieniach wynikających z prawa własności (art. 140 kc), na którego wykonywanie wpływa inwestycja w postaci składowiska odpadów. Skarżący powołał się przy tym na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (nr [...]) z [...] opiniujące negatywnie projekt decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z postanowienia tego wynika, że zakres oddziaływania takiego składowiska może wynieść nawet 1000 m od strefy czynnej składowiska, bowiem taki jest zasięg występowania w powietrzu chorobotwórczych mikroorganizmów (gronkowce α i β – hemolizujące), a nie 100-300 m, jak to błędnie przyjęto w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko. Skarżący powołał się także na załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ekspertyzy (monitoring mikrobiologicznym powietrza i badania zapachowej jakości powietrza), które potwierdzają istnienie jego interesu prawnego w sprawie, a które organ w istocie pominął w swej ocenie. Zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienie należało uznać za bezpodstawne także z tego powodu, że zastosowanie art. 61a § 1 kpa należy ograniczyć wyłącznie do tych przypadków, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest niewątpliwy. W niniejszym przypadku brak interesu prawnego skarżącego na pewno nie jest niewątpliwy. Organ powinien w konsekwencji wszcząć postępowanie celem dokonania stosownych ustaleń na okoliczność istnienia interesu prawnego. W ostateczności – według skarżącego – organ powinien wszcząć postępowanie z urzędu, bowiem decyzja w sprawie środowiskowych uwarunkowań obciążona jest istotnymi naruszeniami prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy postanowienia zakwestionowanego skargą. Dodał przy tym, ze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej zostało przeprowadzone i zakończyło się ostateczną decyzją organu z [...] ([...]) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, zaskarżoną następnie do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 134 i art. 141 § 2 w zw. z art. 144 kpa, bowiem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie ustawowego terminu. Jak wynika z akt administracyjnych, pierwsze postanowienie organu z 5 VII 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania zostało skarżącemu doręczone w dniu 9 VII 2018 r. Tymczasem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez skarżącego nadany w dniu 18 VII 2018 r za pośrednictwem operatora wyznaczonego. Powyższe oznacza, że administracyjny środek zaskarżenia złożono po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 kpa. Z powołanych przepisów wynika bowiem, że wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy od postanowienia składa się w terminie siedmiu dni od doręczenia lub ustnego ogłoszenia kwestionowanego postanowienia. Stosownie zaś do art. 134 w zw. z art. 144 kpa, w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie ustawowego terminu organ zobligowany jest stwierdzić uchybienie terminu do złożenia wniosku. W konsekwencji zaskarżone postanowienie narusza w sposób istotny art. 134 i art. 141 § 2 w zw. z art. 144 kpa, bowiem rozpatruje merytorycznie administracyjny środek zaskarżenia wniesiony z uchybieniem terminu. Tym samym należało zaskarżone postanowienie uchylić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302). Ponieważ zaskarżone postanowienie narusza istotnie przepisy procesowe niedopuszczalne jest odnoszenie się przez Sąd do kwestii materialnoprawnych dotyczących legitymacji procesowej skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Wszelkie oceny organu w tym zakresie były przedwczesne, a więc i niedopuszczalne. Rozpatrując sprawę ponownie organ rozpozna wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem regulacji z art. 141 § 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 kpa.