II SA/Wr 814/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant: apl. prok. Dariusz Brodzisz po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej na rozprawie sprawy ze skargi K. N. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do odbycia służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowa Komisja Lekarska we W. uznała skarżącego K. N. za zdolnego do służby wojskowej - kategoria A. Od powyższego orzeczenia K. N. złożył odwołanie, wnosząc o "czasowe wstrzymanie decyzji" o jego zdolności do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Podał, iż od [...] r. do [...] r. był pod opieką Poradni Kardiologicznej dla Dzieci we W., ponieważ stwierdzono, że ma zwężenie aorty serca. Oświadczył, iż jest aktualnie w trakcie badań kręgosłupa "i robienia wyników", gdyż odczuwa bóle w plecach. Orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie i uznała poborowego za zdolnego do czynnej służby wojskowej - kategoria A. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że po zapoznaniu się z przedłożonymi dokumentami i przeprowadzeniu dodatkowych badań specjalistycznych uznała poborowego za zdolnego do pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Stwierdzone schorzenia: § 38 pkt 1, § 34 pkt 1, choroby mięśnia sercowego nie upośledzające sprawności ustroju. Na powyższe orzeczenie K. N. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podał, że zaskarżoną decyzję uważa za niesłuszną, a skutki jej wydania za stanowiące zagrożenie dla jego zdrowia. Podniósł, iż od wczesnego dzieciństwa cierpi na chorobę serca oraz że zdiagnozowano u niego także schorzenie kręgosłupa. Dlatego uważa, że orzeczenie o zdolności do odbycia czynnej służby wojskowej jest błędne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Organ II instancji podał w szczególności, iż rozpoznane u skarżącego schorzenia zakwalifikowano do § 38 pkt 1 (choroby mięśnia sercowego oraz (albo) zaburzenia rytmu nawracające lub trwałe, nie upośledzające sprawności ustroju) i § 34 pkt 1 (skrzywienia i wady kręgosłupa, wrodzone lub nabyte, nie upośledzające sprawności ustroju). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły obowiązujące w czasie wydawania zaskarżonego orzeczenia przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.) wraz z załącznikiem nr 1 określającym wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia orzeczenia o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Właściwa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była mowa wyżej oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną, o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej (§ 18 ust. 1 i 2 omawianego rozporządzenia). Komisja lekarska rozpatrując odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja odwoławcza może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie (§ 32 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia). Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia orzeczenia komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie, jak i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad i przepisów procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy obu instancji nie wykazały, jakie konkretnie choroby mięśnia sercowego stwierdzono u skarżącego oraz dlaczego rozpoznane schorzenia nie upośledzają sprawności ustroju. Organ II instancji nie wyjaśnił ponadto, dlaczego uznał, że stwierdzone skrzywienia i wady kręgosłupa również nie upośledzają sprawności ustroju, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w ogóle nie ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu schorzeń kręgosłupa, kwitując ten problem jedynie rozpoznaniem: "§ 34 pkt 1". Co kryje się pod tym zapisem wyjaśnił dopiero w odpowiedzi na skargę i to bardzo lakonicznie. W odniesieniu do rozstrzygnięcia podjętego w I instancji zauważyć wypada, iż z kserokopii zapisów dokonanych pod poz. 171 wynika, że u skarżącego rozpoznano: "§ 38 p. 1". "Blok dwuwiązkowy pęczka Hisa" i można domniemywać, że K. N. był poddany badaniom kardiologicznym (zapis: "W.S.S.-Porad.Kardiolog." uzupełniający rozpoznanie) oraz okulistycznym (zapis: "OP 0.1", "OL 0.1"). Nie ma natomiast dowodów wskazujących na przeprowadzenie przez organ I instancji innych badań. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż w sprawie tej nie wyjaśniono w należyty sposób i nie uzasadniono prawidłowo, czy stan zdrowia skarżącego rzeczywiście kwalifikuje go do kategorii A, co stanowi istotne naruszenie przywołanych wyżej przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji - z uwagi na powyższe - należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz z art. 200 tej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji. Odnosząc się do wynikającego z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku, stwierdzić trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ zaskarżone orzeczenie nie dawało skarżącemu żadnych praw, ani nie nakładało na niego żadnych obowiązków. Nie miało zatem cech wykonalności.