II SA/Wr 818/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-07
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Władysław Kulon, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna organu w sprawie zmiany użytku gruntowego w operacie ewidencji gruntów i budynków, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza prawo materialne i uniemożliwia kontrolę legalności decyzji przez sąd administracyjny, co skutkuje koniecznością uchylenia takiej decyzji. Organ powinien w uzasadnieniu przedstawić własne ustalenia faktyczne wraz z argumentacją odrzucającą ustalenia odmienne oraz wyjaśnić podstawy prawne rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący wniósł wniosek o zmianę użytku gruntowego w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczący działki będącej jego własnością, polegającej na przywróceniu pierwotnych oznaczeń sprzed 20.04.2004 r. Organ odmówił dokonania zmiany, wskazując na niezgodność z aktualnym stanem faktycznym i prawnym, a także na brak podstaw do zmiany wpisu z 2004 r. Skarżący podtrzymał wniosek i wniósł o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych. Organ utrzymał decyzję odmowną w mocy, nie przedstawiając jednak uzasadnienia faktycznego decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2017r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję.
W dniu 19.12.2012 r. skarżący wniósł o zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącą działki stanowiącej jego własność "polegającej na wykreśleniu dotychczasowych użytków: Bi o powierzchni 0,5128 ha oznaczającego inne tereny zabudowane i wpisaniu (tak jak przed 20.04.2004 r.) B-R IIIb grunty rolne zabudowane o powierzchni 0,3956 ha i B-R IVa grunty rolne zabudowane o powierzchni 0,1172 ha".
Wniosek nie zawierał uzasadnienia i załączników.
Pismem z dnia 22.01.2013 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego, że jego wniosek o przywrócenie użytków gruntowych i klas gleboznawczych o pierwotnym oznaczeniu, nie może zostać uwzględniony. Poprzednie symbole odnosiły się do gruntów rolnych zabudowanych. Według rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, grunty takie powinny być zajęte pod budynek lub urządzenia służące produkcji rolniczej. Tymczasem działka skarżącego według informacji w rejestrze ewidencji zabudowana jest budynkami o funkcji handlowo-usługowej, transportu i łączności i innym niemieszkalnym.
Skarżący zwrócił się o wyjaśnienie, jakie warunki musiałby spełnić, aby grunt mógłby być sklasyfikowany tak jak przed 20.04.2004 r.
W odpowiedzi poinformowano go, że działka powinna stanowić siedlisko wchodzące w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.
W kolejnym piśmie skarżący oświadczył, że kupił działkę jako grunty rolne zabudowane. Działka została nieprawidłowo przekwalifikowana z urzędu zawiadomieniem z dnia 20.04.2004 r., ponieważ od początku do chwili obecnej jest na niej prowadzona działalność rolnicza, a jedynie na części gruntu działalność gospodarcza. Podtrzymał wniosek o przywrócenie prawidłowych oznaczeń gruntu.
W odpowiedzi z dnia 27.09.2013 r. organ ten powtórzył dotychczasowe stanowisko.
W dniu 8.07.2014 r. skarżący nadal podtrzymał wniosek.
Decyzją z dnia [...] r. organ ten odmówił dokonania zmiany w operacie. W uzasadnieniu podał, że w 2004 r. na wniosek prezydenta miasta wykreślono dotychczasowe użytki gruntowe i wpisano w ich miejsce użytek Bi, co nastąpiło zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z wejściem z dniem 1 stycznia 2003 r. w życie ustaw podatkowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz.1680, 1682 i 1683). W 2005 r. założono ewidencję budynków. Rodzaj i charakter zabudowy działki oraz sposób jej zagospodarowania nie pozwala na zaliczenie jej do gruntów rolnych zabudowanych.
Decyzją z dnia [...] r. organ uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ stwierdził szereg uchybień procesowych pierwszej instancji. Następnie organ omówił zasady aktualizacji informacji zawartych w ewidencji. O przynależności gruntów do gruntów rolnych zabudowanych decyduje przeznaczenie budynków znajdujących się na działce siedliskowej. Określenia kategorii budynków dokonuje organ administracji budowlanej (wyroki I OSK 275/12, II SA/Bk 52/12). Organ zalecił ustalenie pierwotnej funkcji budynków oraz udokumentowanie zmian sposobu ich użytkowania a ponadto dokonanie oględzin działki.
W dniu 4.12.2014 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. zawiadomił o wszczęciu postępowania dotyczącego zmiany użytku gruntowego Bi na symbol B/R IIIb i B/ R IVa, co nastąpiło na podstawie decyzji odwoławczej. W dniu 3.02.2015 r. organ ten wydał kolejną decyzję odmowną. W uzupełnieniu dotychczasowych ustaleń podał, że skarżący jest ponadto właścicielem niezabudowanego gruntu rolnego o powierzchni 1,88 ha w H..
Nie oznacza to, że działka objęta postępowaniem stanowi siedlisko, gdyż obie nieruchomości dzieli odległość 119-142 km.
Decyzją z dnia [...] r. organ uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż w pierwszej instancji nie dokonano zalecanego uzupełnienia materiału dowodowego.
W dniu 16.11.2015 r. organ pierwszej instancji ponownie zawiadomił o wszczęciu postępowania, tym razem na wniosek skarżącego z dnia 19.12.2012 r. wskazujący jako podstawę rozpatrzenia stan sprzed 20.04.2004 r.
Takie samo zawiadomienie sporządził w dniu 04.04.2016 r.
Decyzją z dnia [...] r. organ ten powołując art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (p.g. i k.) ponownie odmówił dokonania wnioskowanej zmiany, polegającej na wpisaniu użytków istniejących przed dniem 20.04.2004 r. i wykreśleniu użytku Bi.
W uzasadnieniu przedstawił treść zaświadczenia o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków z dnia 20.04.2004 r., polegającej na wykreśleniu dotychczasowych użytków gruntowych B/R IIIb i B/R IVa oraz wpisaniu w to miejsce użytku gruntownego Bi. Podstawą prawną zmiany było rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. ustaw podatkowych. Przytoczył dalsze dotychczasowe ustalenia (założenie ewidencji budynków w 2005 r. i treść Arkusza danych ewidencyjnych budynków, budynki oznaczone kodami funkcji użytkowej t, h oraz i, czyli nie g- budynki dla rolnictwa). Według dołączonej dokumentacji, działka stanowiąca teren niezabudowany o użytkach rolnych została w 1974 r. oddana w użytkowanie przedsiębiorstwa państwowego pod budowę zaplecza dla kierownictwa grupy robót w W..
Zabudowa została zrealizowana w latach 1977-1988. Przedsiębiorstwo w 1992 r. zostało uwłaszczone i przekształcone w spółkę akcyjną. Po dokonaniu podziału powstała działka w użytkowaniu wieczystym zabudowana wiatą magazynową, budynkiem administracyjno-socjalnym, portiernią, magazynami i rampą. Przedsiębiorstwo nie prowadziło działalności rolniczej. Skarżący nabył działkę w 2002 r. Prowadził wówczas działalność gospodarczą. W wyniku oględzin w 2016 r. ustalono, że działka zabudowana jest domem jednorodzinnym, trzema budynkami handlowo-usługowymi, dwoma garażami i budynkiem niemieszkalnymi. Posiada ciąg komunikacyjny w formie pętli o nawierzchni asfaltowej. W środku pętli rosną drzewa owocowe, tak samo na terenie działki. Urządzony jest na niej ogródek warzywny. Według skarżącego jedynie trzy działki służą działalności gospodarczej. Jest to młode gospodarstwo w fazie rozwoju. Organ powołał treść § 68 ust. 6 rozporządzenia i art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz.617). Działka ma powierzchnię poniżej 1 ha i nie może stanowić gospodarstwa rolnego. Nie stanowi gruntu rolnego zabudowanego mogącego tworzyć gospodarstwo rolne wraz z nieruchomością rolną w H.. Nie stanowią one zorganizowanej całości gospodarczej (art. 553 k.c.). Działka nigdy nie powinna być oznaczona symbolem działki siedliskowej, więc wniosek o przywrócenie pierwotnych użytków gruntowych był bezzasadny.
W odwołaniu skarżący twierdził, że grunt rolny nie musi stanowić gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustaw podatkowych. Działka jest wykorzystywana na cele rolne, skarżący jest producentem rolnym. Budynki na działce służą do przechowywania płodów rolnych pochodzących z nieruchomości rolnej w H. oraz sprzętu rolniczego. Tylko budynki nr 3,6 i 7 mają przeznaczenie nierolne. Skarżący powołał § 68 ust. 6 rozporządzenia i załącznik nr 6, określający pojęcie gruntów rolnych zabudowanych. Przepisy te nie wprowadzają ograniczeń obszarowych.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety w celu wydzielenia części działki użytkowej rolniczo i przywrócenia jej pierwotnej kwalifikacji oraz z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność sposobu użytkowania budynków. Skarżący ograniczył wniosek do części działki użytkowanej rolniczo.
Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przytoczył treść wniosku z 2012 r. oraz opisał sposób jego załatwiania. Następnie przytoczył treść przepisów art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 22 ust. 2, art. 23 ust. 3 i 4, art. 24 ust 2a, 2b i 2 c p.g. i k. oraz załącznik nr 6 lp. 5 i 14 rozporządzenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034). Kolejno organ przytoczył ustalenia faktyczne dotyczące stanu nieruchomości, opisując treść decyzji Wojewody W. z dnia 24 marca 1992 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5.12.1990 r. przez Przedsiębiorstwo "E." prawa użytkowania wieczystego gruntu w W. oraz prawa własności budynków (wiata magazynowa, budynek administracyjno-socjalny, portiernia, magazyny) wybudowanych ze środków własnych przedsiębiorstwa. Następnie decyzji z 1993 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, wykazu zmian gruntowych z 1994 r. w którym ujęto użytki B-R IIIb i B-R IVa, umowy sprzedaży działki w 2002 r. przez E. na rzecz skarżącego. Kolejno organ opisał treść zawiadomienia o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków z dnia 20 kwietnia 2004 r. (wykreślenie użytków B-R IIIb i B-R IVa, wpisanie w to miejsca użytku gruntowego Bi – na podstawie wniosku prezydenta miasta). Zawiadomienie skierowano m.in. do skarżącego (organ nie pisze, czy zostało doręczone). Kolejno opisał treść arkusza danych ewidencyjnych budynków z 2005 r. sporządzonego w wyniku modernizacji ewidencji (kody funkcji użytkowej t, h, i – rok budowy 1973). Według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego działka znajduje się na terenie D 2.1 obszar zabudowy wielofunkcyjnej, utrzymanie obecnej funkcji i wprowadzenie dodatkowej usługowej. Według zaświadczenia z 2013 r. dla obszaru nie uchwalono planu miejscowego. W 2014 r. skarżący zgłosił zmianę sposobu użytkowania budynku administracyjno-socjalnego na mieszkalny. Organ opisał treść pisma z 2015 r. informującego, że nie odszukano pozwolenia na budowę budynków w latach 1974-1988 oraz że nie odnaleziono decyzji w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Organ przedstawił treść protokołu oględzin działki z 2016 r. (działka zabudowana 7 budynkami, młode drzewa owocowe w środku i wzdłuż ogrodzenia, działka warzywna) oraz treść uwag skarżącego do treści protokołu (budynku nr 1,4 i 5 są związane z działalnością rolniczą, nr 2 mieszkalny, nr 3 hala sprzedaży, nr 6 i 7 działalność gospodarcza, jest to młode gospodarstwo w trakcie rozwoju). W wypisie z rejestru gruntów z 2016 r. wpisano użytek Bi, w wypisie z kartoteki budynków z 2016 r. wpisano budynek mieszkalny, handlowo-usługowe trzy budynki, dwa garaże, budynek niemieszkalny.
Organ twierdził, że skarżący kwestionuje zapisy w ewidencji dotyczące użytku gruntowego. O przynależności gruntu do gruntów rolnych zabudowanych decyduje przeznaczenie budynków znajdujących się na działce siedliskowej. Kategorie budynków określa organ administracji budowlanej w drodze decyzji (wyrok I OSK 275/12). W nin. sprawie nie ma dokumentacji architektoniczno-budowlanej. W umowie sprzedaży z 2002 r. i kartotece budynków z 2005 r. ujęto funkcje budynków jako nieprzeznaczonych do produkcji rolniczej. Skarżący tego nie kwestionował. Nie są to budynki spełniające kryteria zawarte w załączniku nr 6 lp. 5 do rozporządzenia. Zmiana ich przeznaczenia mogłaby zostać zaewidencjonowana w oparciu o decyzję w sprawie zmiany sposobu użytkowania (wyrok II SA/Bk 52/12). Przepis art. 12 ust. 1 ustawy o podatku rolnym nie był stosowany i jego powołanie w decyzji pierwszej instancji nie miało wpływu na rozstrzygnięcie. Wnioski dowodowe skarżącego były nieuzasadnione. Zmiana funkcji jednego z budynków na mieszkalny nie uzasadniała uwzględnienia wniosku. Ograniczenie wniosku w instancji odwoławczej nie miało znaczenia. Skarżący może skierować do prezydenta miasta nowy wniosek.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu, tak samo jak w zaskarżonej decyzji organ przedstawił skrócony opis pism znajdujących się w aktach sprawy w ujęciu chronologicznym. Twierdził, że do zarzutów odwołania odniósł się już uprzednio w uzasadnieniu decyzji. Rozstrzygnięcia organów opierały się na ustawie (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629) i rozporządzeniu wykonawczym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034), nie zaś na ustawie podatkowej. Wniosek skarżącego nie dotyczył gleboznawczej klasyfikacji gruntów, więc powoływanie przepisów z tego zakresu w odwołaniu i skardze było bezprzedmiotowe. Budynki znajdujące się na gruncie nie są przeznaczone do produkcji rolniczej. Zmiana ich funkcji powinna wynikać z rozstrzygnięć organu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej, do czego powołany jest sąd administracyjny, staje się możliwa dopiero wówczas, gdy decyzja ta zawiera przytoczenie ustaleń faktycznych organu oraz powiązanie ich z istotą prawną sprawy administracyjnej. W postępowaniu prowadzonym na wniosek istota sprawy wyznaczana jest przez treść wniosku strony. Treść ta powinna być jednoznaczna, zaś jej pomijanie lub niedoprecyzowanie przez organ z udziałem strony oznacza istotne naruszenie zasad wynikających z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Jeżeli zaś decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, to w istotny sposób narusza ponadto prawo materialne, skoro nie poddaje się ocenom materialnoprawnym (por. wyroki I CKN 261/97 i V CSK 151/15).
Po przeczytaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wiadomo, czy organ nie zna, nie rozumie czy postanowił nie stosować przepisów art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Uzasadnienie rozstrzygnięcia, jak sama nazwa wskazuje, powinno zawierać zwięzłe przedstawienie toku rozumowania organu prowadzącego do załatwienia sprawy w określony sposób. Nie służy uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawienie wszystkich kolejnych czynności procesowych organu i strony, czyli sporządzenie opisu zawartości akt w ujęciu formalnym (kto, kiedy sporządził i jakie pismo). Pisząc w uzasadnieniu każde kolejne zdanie jego autor powinien zastanawiać się – czy służy ono uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Już wiadomo, że opisanie składników akt administracyjnych temu nie służy. Oczywiście trzeba napisać w postępowaniu wnioskowym, o co wniosła strona. Niekoniecznie kiedy złożyła wniosek, jeżeli data nie miała znaczenia prawnego. Jak wiadomo, sprawa administracyjna ukształtowana jest zazwyczaj przed wszczęciem postępowania w tej sprawie. Jej konkretny kształt jest dookreślany w toku postępowania. Z elementu prawnego sprawy organ powinien wiedzieć, jaki jest zakres okoliczności faktycznych wymagających wyjaśnienia (oraz jaki jest krąg stron danej sprawy, co w nin. sprawie nie ma znaczenia). Od strony faktycznej rozstrzygnięcie uzasadniają ustalenia własne organu. Organ pisze tutaj w sposób stanowczy, w trybie oznajmującym, jaki jego zdaniem jest stan faktyczny sprawy. Uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia nie stanowi omówienie wszystkich przeprowadzonych w toku postępowania dowodów. Oczywiście każde ustalenie własne organu powinno opierać się na dowodzie lub środku zastępującym dowód (art. 50 § 1, art. 70, art. 75 § 2, art. 77 § 4, art. 95 § 1 k.p.a.). Ma to istotne znaczenie w przypadku zawarcia w materiale procesowym sprawy rozbieżnych ustaleń. Wówczas organ przytacza w uzasadnieniu ustalenia przyjęte za własne (przykładowo: na działce nie ma upraw rolnych i budynków służących produkcji rolnej) oraz podaje, dlaczego nie przyjął ustalenia odmiennego (organ nie uznał za wiarygodne twierdzeń skarżącego, że budynki na działce służą prowadzonemu przez niego gospodarstwa rolnemu, albowiem ...). Ustalenie własne organu obroni się dopiero argumentacją przytoczoną po tym "albowiem". Gdy organ nie przytacza własnego ustalenia, lecz jednocześnie przytacza ustalenia ze sobą sprzeczne albo przytacza własne ustalenie, lecz nie dostrzega ustalenia z nim sprzecznego zawartego w aktach sprawy (pomija je, nie omawia, nie podaje dlaczego odmawia mu znaczenia dowodowego), a jest to ustalenie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, to wówczas ustalenia są wewnętrznie sprzeczne albo dowolne. Ustalenia takie nie uzasadniają rozstrzygnięcia i uniemożliwiają kontrolę legalności decyzji, o czym była już mowa. Decyzja podlega wówczas uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1a lub c p.p.s.a.). Sąd nie ma powodu, aby rozwijać wywód na temat wymogów ustawowych uzasadnienia. Znaczenie prawne art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. zawarte jest w komentarzach i orzecznictwie sądowym, które organy powinien znać. W nin. sprawie wystarczy wskazać, że zaskarżona decyzja nie zawiera w ogóle uzasadnienia faktycznego. Należy powtórzyć, że przytoczenie treści wszystkich dowodów nie stanowi uzasadnienia faktycznego decyzji. Organ wykazuje w ten sposób, że zna akta sprawy i nic więcej.
Nie ma w nin. sprawie pewności, czy organ rozpoznał jej istotę. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zdaniem organu skarżący w 2012 r. postanowił zmienić zawarte w ewidencji oznaczenie użytku, lecz aktualnie nie ma do tej zmiany podstaw.
Tymczasem z treści wypowiedzi skarżącego wynika raczej, że w 2004 r. bezpodstawnie zmieniono w ewidencji dotychczasowe oznaczenie użytku. Nie został zawiadomiony o zmianie. Uważa, że należy wykreślić ten nieprawidłowy zapis, tym bardziej że sposób użytkowania nieruchomości rolnej był i jest zgodny z pierwotnym oznaczeniem. Zadaniem organu powinna być zatem ocena legalności zmiany dokonanej w 2004 r. i wyjaśnienie na jakiej podstawie ustawowej i faktycznej została dokonana.
Sąd nie ma powinności posiadania wiadomości specjalnych z zakresu geodezji i tym bardziej organ w uzasadnieniu decyzji powinien w sposób przystępny, zrozumiał dla strony i dla sędziego wytłumaczyć, dlaczego wydał określone rozstrzygnięcia. Sądy administracyjne, powołując art. 24 ust. 2a p.g. i k. niejednokrotnie omawiają jedną z form aktualizacji ewidencji, która polega na wykryciu i skorygowaniu błędnie dokonanego zapisu (patrz wyroki II SA/Bk 186/16 a II SA/Ke 655/16 oraz powołane w nich orzecznictwo sądowe jak wyroki I OSK 719/07, 1628/10 i 1315/14, III SA/Lu 86/12, III SA/Gd 114/10). Nie jest zatem wykluczone, że w nin. sprawie organy w rzeczywistości prowadzą postępowanie w sprawie aktualizacji wszczęte z urzędu w przedmiocie wpisu dokonanego wadliwie w 2004 r. (patrz wyrok II SA/Bk 186/16 i art. 24 ust. 2a pkt 1d p.g. i k.). W tym sensie nazwa "aktualizacja" może być myląca, o ile odnosi się nie do wniosku o nowy wpis do ewidencji, lecz do korygowania z urzędu zapisu dawnego (patrz ponadto Komentarz E. Stefańskiej do art. 24 p.g. i k. część 18-21 oraz § 45 ust. 1 pkt 3, § 60 ust. 1 pkt 4, § 66 ust. 1, § 67, § 68, § 72 ust. 1 rozporządzenia i załącznik 6 lp. 1 pkt 3, lp 5 do rozporządzenia).
W każdym razie ustawy i orzecznictwo podatkowe dostrzegają odmienną zależność pomiędzy ewidencją a opodatkowaniem, niż to przyjęto w 2004 r., zaś ustawy podatkowe nie zawierały podstawy prawnej do zmiany ewidencji dokonanej w 2004 r., więc organ powinien w sposób jasny i przekonujący wytłumaczyć, jakie były podstawy ustawowe zmiany dokonanej w 2004 r. lub jakie nowe wytworzone przed 2004 r. dokumenty uzasadniły ten wpis. Jeżeli wpis z 2004 r. był błędny, lecz stał się aktualny po 2004 r., to również ta okoliczność wymaga klarownego wyjaśnienia i omówienia w decyzji. Wstępnie wydaje się być uzasadniona uwaga skarżącego, że określenie gospodarstwa rolnego w ustawach podatkowych nie wyklucza wpisania do ewidencji użytku rolnego dla gruntu nie spełniającego wymagania obszarowego. Sąd cały czas nie przedstawia wiążących ocen prawnych, lecz wymienia zagadnienia pominięte w decyzji przez organ (por. wyroki I SA/Lu 1284/15, I OSK 435/07).
W każdym razie stwierdzić należy, że organy wszczęły i prowadzą postępowanie, zatem powinny je zakończyć wydaniem decyzji. Było mniej istotne, w jaki sposób w pierwszej instancji określono przedmiot postępowania oraz czy zostało ono wszczęte z urzędu czy na wniosek. Początkowo miała to być sprawa zmiany użytku gruntowego Bi na B/R (gdy skarżącemu raczej chodziło o zmianę B/R na Bi, zmianę błędną) z podkreśleniem, że do wszczęcia postępowania przymusza organ odwoławczy. Kolejno w pierwszej instancji wszczęto ponownie postępowanie w sprawie (w tej samej sprawie, czy w innej sprawie – wówczas co z poprzednim postępowaniem) w przedmiocie (zmienionym, odmiennym czy tym samym ?) wpisu z 2004 r. organ więc przede wszystkim powinien określić, czy prowadzone jest postępowanie z urzędu czy na wniosek oraz w jakiej sprawie. Jeżeli na wniosek, to organ powinien wymagać od skarżącego doprecyzowania jego treści. O ile okaże się, że wniosek skarżącego był jedynie impulsem do sprawdzenia z urzędu prawidłowości z urzędu wpisu z 2004 r., to postępowanie należy kontynuować w tym kierunku. Nie powinno być natomiast mieszania elementów obu spraw w jednym postępowaniu, a przecież decyzje sprawiają takie wrażenie.
W aktach sprawy znajdują się ponadto pewne uchybienia drobne, przykładowo ustala się wybudowanie budynków w 1973 r. i poszukuje się dokumentacji budowlanej od 1974 r., stwierdza brak planu miejscowego w 2013 r. (orzeka w 2016 r.), ogólnie opisuje się obecny sposób użytkowania budynków nie odnosząc się do kwestii możliwego dozwolonego sposobu i przepisów prawa budowlanego w tym zakresie (kryteria klasyfikacji powinny być precyzyjne, czy decydują cechy obiektu czy sposób jego wykorzystania). O ile organ nie aprobuje poglądu pierwszej instancji o znaczeniu ustaw podatkowych obecnie, to jakie jest znaczenie tej dezaprobaty dla oceny zmiany z 2004 r.
Jak już podkreślono, istotne dla Sądu było, że decyzja nie zawiera żadnego uzasadnienia, bowiem organ nie opisał stanu faktycznego sprawy, a jedynie przedstawił dowody, które miał ocenić w celu dokonania własnych ustaleń (organ mógłby zapoznać się z klasycznymi wypowiedziami na temat prawidłowego uzasadniania orzeczeń, przykładowo K. Piasecki "Wyrok pierwszej instancji w procesie cywilnym" wyd. 1981 s. 131-138 lub J. Klich-Rump "Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia sądowego w procesie cywilnym" wyd. 1977 s. 43-47, 132-135, 154-155).
Z dotychczasowych wywodów jasno wynikają wskazania co do dalszego postępowania oraz cecha istotności uchybień procesowych organu.
Dlatego oraz zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach nie orzeczono, gdyż skarżący pouczony o treści art. 210 § 1 p.p.s.a nie domagał się ich zwrotu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło