II SA/Wr 819/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Powiatu L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia .... w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia ośmiu sztuk drzew gatunku topola kanadyjska oddala skargę. Zaskarżoną decyzją organ uchylił decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 8 sztuk drzew z gatunku topola kanadyjska z pasa drogowego drogi powiatowej w części dotyczącej wysokości kary i wymierzył karę w kwocie 330.762,24 zł, zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Jak wskazał organ skarżącemu wymierzono karę w kwocie 353.033,28 zł. W odwołaniu skarżący zgłosił zarzuty uogólnienia podstawy prawnej, naruszenia art. 85, art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody, wadliwego przeprowadzenia postępowania, naruszenia art. 24 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji w szczególności nie uzasadnił podwyższenia kary w porównaniu z uprzednią własną decyzją oraz wadliwie uzasadnił wysokość wymierzonej obecnie kary. W wydaniu ponownej decyzji nie powinni uczestniczyć pracownicy, którzy wydali uchyloną decyzję. Skarżący zwrócił uwagę, że przed wycinką drzew uzyskał zezwolenie, w którym nie określono w sposób jednoznaczny ich lokalizacji. Podmiot realizujący to zezwolenie na zlecenie skarżącego, z uwagi na niejednoznaczność decyzji, błędnie zlokalizował drzewa w terenie. Zezwolenie nie określało położenia drzew na działce, w szczególności wobec braku załącznika mapowego. Decyzja wskazuje drzewa jedynie co do gatunku i obwodu pnia. Organ wydający zezwolenie przyczynił się więc do omyłkowej wycinki innych drzew. Nieprawidłowe wykonanie decyzji zawierającej wadę uniemożliwiającą takie wykonanie, nie uzasadnia wymierzenia kary. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy art. 88 ust. 1 i 2 oraz art. 89 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627), a ponadto przepisy wykonawcze (rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. Dz. U. Nr 219, poz. 2229 i z dnia 13 października 2004 r. Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm. oraz obwieszczenie z dnia 13 października 2011 r. w sprawie stawek opłat i kar na rok 2012 MP Nr 95, poz. 963). Usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia nie było kwestionowane przez skarżącego i znalazło potwierdzenie w materiale dowodowym. Materiał ten został uzupełniony w sposób określony w poprzedniej decyzji odwoławczej przez dowód z opinii biegłego, przeprowadzony w oparciu o oględziny. Opinia biegłego nie została zakwestionowana przez skarżącego. W ocenie organu nie było uzasadnione stosowanie przy obliczaniu kary art. 89 ust. 2 ustawy i należało w odniesieniu do wszystkich drzew stosować sposób ustanowiony w art. 89 ust. 3. Nastąpiło zawyżenie wymierzonej kary w odniesieniu do jednego drzewa z tabeli nr 1 pod poz. 4. Kara w odniesieniu do siedmiu drzew wynosi bezsprzecznie 286.220,16 zł. Obwód pnia ósmego drzewa wynosi 209 cm i po przemnożeniu tej wielkości przez 12,8 (stawka) i współczynnik 55 wysokość opłaty wynosi 14.847,36 zł, zaś kary 44.542,08 zł. W sumie prawidłowa kara wynosi więc 330.762.24 zł. Z materiału sprawy wynika, że również dla ósmego drzewa brakowało kłody, ale zachował się pień, wprawdzie sfrezowany, ale z możliwością obliczenia jego obwodu. Zarzuty zawarte w odwołaniu były nieuzasadnione. Ponowna decyzja pierwszej instancji wydana została w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy, pozwalający na prawidłowe obliczenie kary. Nie były uzasadnione zarzuty procesowe. Jeżeli decyzja zezwalająca na usunięcie drzew nie miała załącznika mapowego, to skarżący nie wniósł o jej uzupełnienie. Powinien dochować wymaganej staranności przy wykonaniu tej decyzji. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 8, 11 oraz art. 107 § 2 i 3 k.p.a. przez nierozważenie związku przyczynowego pomiędzy działaniem skarżącego właściciela a firmą, która dokonała wycinki, a także dowolne przyjęcie odpowiedzialności skarżącego za wycinkę, dokonaną przez firmę zewnętrzną, ponadto zarzucił naruszenie art. 85, art. 88 i art. 89 ustawy. Według skarżącego organy pominęły fakt, że wycinki dokonał W. L., który zgodnie z umową z dnia 12 października 2012 r. zobowiązał się do wycinki drzew przy drogach powiatowych. Sprawca ten powinien uczestniczyć w postępowaniu. Jedynie sprawca posiada w sprawie interes prawny (wyrok II OSK 428/06). Ustawa nie uzależnia odpowiedzialności od tytułu prawnego do nieruchomości ani od własności zniszczonych drzew. Odpowiedzialność ponosi każdy, bez względu na to, czy do usunięcia drzew było wymagane pozwolenie. Usuwanie drzew jest formą zniszczenia zieleni (tak komentarz K. Gruszeckiego). Organ nie wykazał istnienia związku przyczynowego pomiędzy działaniem skarżącego a firmą, która dokonała wycinki. Do skargi dołączono umowę z dnia 12 października 2012 r. W myśl tej umowy skarżący zlecił W. L. wycinkę drzew według opracowanego przez skarżącego harmonogramu. W umowie wyznaczono koordynatora ze strony skarżącego, uprawnionego do kontroli realizacji obowiązków umownych oraz sprawdzania i odbierania robót. Umowa nie precyzuje konkretnych obowiązków wykonawcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację, zaś uzupełniająco podniósł bezzasadność argumentacji prawnej skarżącego, powołując przy tym wyroki II OSK 2320/10, II OSK 448/11 i II SA/Sz 374/11. Należało przyjąć, że wycinka drzew nie objętych zezwoleniem nastąpiła w wyniku zaniedbania przez skarżącego obowiązków z zakresu nadzoru i kontroli nad wykonawcą. Drzewa przeznaczone do legalnej wycinki należało odpowiednio oznaczyć. Bezpośredni sprawca wycinki nie był stroną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zawierała nieprawidłowy wywód prawny, zaś argumentacja skarżącego była wewnętrznie sprzeczna. Skarżący bowiem z jednej strony nie kwestionował faktu usunięcia bez zezwolenia określonych drzew, zaś z drugiej twierdził, że z powodu niejasności czy braku precyzji zezwolenia nie było możliwe odróżnienie drzew przeznaczonych do legalnej wycinki i drzew nie objętych zezwoleniem. Wnosząc o zezwolenie skarżący zapewne dokładnie oznaczył drzewa przeznaczone do wycinki. O ile ich znalezienie w terenie przez wykonawcę było utrudnione, powinien on uzyskać od skarżącego wskazanie konkretnych drzew, z kolei zaś, o ile skarżący uznawał zezwolenie za niezbyt precyzyjne, to tym bardziej powinien dopilnować ich niewątpliwego oznaczenia w terenie. W zakresie tej kwestii faktycznej Sąd dostrzegł uchybienie procesowe organu, bowiem pomimo zgłoszenia w odwołaniu skonkretyzowanego zarzutu organ nie zadbał o włączenie do materiału procesowego sprawy dokumentacji związanej z wydanym zezwoleniem. W ostateczności Sąd uznał to uchybienie za niemogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Jak już zaznaczono, uległo dostatecznemu i bezspornemu wyjaśnieniu, że nastąpiło usunięcie 8 określonych drzew bez wymaganego zezwolenia. Decyzja zezwalająca nie wywołała więc niemożności określenia w terenie drzew objętych i nie objętych zezwoleniem. Wywód prawny skarżącego był przede wszystkim nie na temat, bowiem sprawa dotyczyła usunięcia drzew, a nie ich zniszczenia (art. 88 ust. 1 pkt 2, a nie pkt 3 ustawy). Naruszenie wymogu uzyskania zezwolenia, stanowiące czyn zagrożony administracyjną karą pieniężną, może być dokonane wyłącznie przez podmiot zobowiązany i jednocześnie uprawniony do uzyskania tego zezwolenia. Podmioty te określa art. 83 ust. 1 ustawy. Odpowiedzialność za ten czyn jest zobiektywizowana, bowiem wystarczy do jej poniesienia istnienie związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem właściciela (posiadacza) nieruchomości a usunięciem drzewa. Związek taki zachodzi w szczególności wówczas, gdy właściciel zlecił usunięcie drzewa osobie trzeciej. Powyższe tezy prawne są ugruntowane w jednolitym orzecznictwie i powołanie odosobnionych poglądów przeciwnych nie mogło być skuteczne. Nie miał również racji skarżący, że usunięcie drzew nie objętych obowiązkiem uzyskania zezwolenia będzie również stanowiło delikt administracyjny. Zaskarżona decyzja kontrolowana ponadto poza zarzutami skargi, nie naruszała prawa. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. PM 11.02.2014 r.