II SA/Wr 82/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [..] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki kominka w lokalu mieszkalnym wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego wskazując w uzasadnieniu, iż jest osobą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jedynym jego dochodem jest zasiłek z stały otrzymywany z MOPS-u w wysokości 214, 03 zł i nie stać go na wykupienie wszystkich leków oraz uiszczenie wszystkich opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, które kształtują się następująco: czynsz- 325, 60; opłata za energię elektryczną - ok. 40 zł; za gaz- 52 zł; koszt lekarstw- ok. 100 zł. We wniosku złożonym w dniu 3 kwietnia 2008 r. na urzędowym formularzu skarżący nadto oświadczył, iż otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 253 zł, a środki pozyskiwane z prac dorywczych nie wystarczają na pełną realizację recept lekarskich. Dodał, iż z uwagi na pogarszający się stan zdrowia zmuszony jest korzystać z pomocy Caritas. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i tu podkreślić należy, iż ograniczona była możliwość oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy, gdyż m.in. nie wyjaśnił on skąd czerpie środki na pokrycie wskazywanych we wniosku wydatków w zakresie przekraczającym ujawniony w formularzu dochód i jeśli tym źródłem jest to praca dorywcza, to nie podał jakie z tego tytułu osiąga dochody; nie wyjaśnił również czy nadal prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną, o której wspominał w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 357/06, itd. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.