II SA/Wr 820/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis – spr. Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2020 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił H. K. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], nakazującego stronie przedłożenie aktualnych protokołów przeglądów instalacji elektrycznej, przewodów kominowych oraz ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...], w budynku przy ul. [...] w [...] w terminie do dnia [...] lipca 2019 r. Podstawę prawną postanowienia stanowiły przepisy art. 58 § 1 oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego. Na uzasadnienie organ wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia wpłynął do organu odwoławczego dnia [...] października 2019 r. [...] września 2019 skarżący złożył w niosek o przywrócenie terminu wraz z zażaleniem. Analizując doręczenie postanowienia pierwszoinstancyjnego organ wskazał, że przesyłka z orzeczeniem została, wobec niemożności doręczenia, pozostawiona do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym z umieszczeniem zawiadomienia o tym w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Następnie, po upływie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie [...] czerwca 2019 r. Adresat w dniu [...] czerwca 2019 r. nie podjął awizowanej przesyłki, zatem zwrócono ją nadawcy. Postanowienie było kierowane na adres ul. [...][...],[...][...] i adres ten jest prawidłowy. Dalej organ omówił zasady doręczania przesyłek w trybie art. 44 kpa w sytuacji, gdy nie ma możliwości doręczenia adresatowi przesyłki w trybie art. 42 i 43 kpa. Wskazał przy tym, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji korespondencja ze stroną była kierowana pod ten właśnie adres i była przez nią odbierana. W motywach wskazano także, że skarżący był informowany o konieczności zawiadomienia organu w razie zmiany adresu. Dalej wojewódzki inspektor wskazał na przesłanki przywrócenia terminu, opisane w art. 58 kpa i wywiódł, że wnioskodawca, poza twierdzeniem o przebywaniu na wakacjach, nie uprawdopodobnił tej okoliczności w żaden sposób. Nadto podniesiono także, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku winy w dotrzymaniu terminu, bowiem nie zadbał o swoje interesy w toku prowadzonego postępowania, co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku. W skardze na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W krótkim uzasadnieniu autor skargi wskazuje, że podstawowym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący, w czasie prób doręczenia orzeczenia był nieobecny w miejscu zamieszkania, bowiem przebywał na urlopie. Pełnomocnik w związku z tym wskazuje, że, jego zdaniem, istotne jest także, iż strona nie mogła przewidzieć, że właśnie w tym czasie organ będzie doręczał orzeczenie wydane w sprawie i w tym strona skarżąca upatruje brak winy strony w spóźnieniu środka odwołania. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki sąd administracyjny zważył: Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie, pod względem zgodności z prawem kontrolowanego orzeczenia, bo w ramach takich kompetencji działają sądy administracyjne, jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], nakładające na stronę szereg obowiązków. Kwestionowane orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 2 k.p.a. Wobec tego, w pierwszym rzędzie trzeba podnieść, że wejście, czy postanowienia czy decyzji administracyjnej, wydanych przez organ administracji do obrotu prawnego, nie jest uzależnione od prawidłowego - zgodnego z prawem - doręczenia, lecz od samego dokonania czynności doręczenia, która polega na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Zdaniem sądu w tym składzie, nie można zgodzić się z wyrażonym w skardze stanowiskiem, że w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, aby strona nie wypełniła spoczywających na niej obowiązków w zakresie należytego dbania o swoje interesy, a trzeba dodać, że tylko w takim przypadku zobowiązany mógł by wnosić skuteczny wniosek o przywrócenie omieszkanego terminu. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Orzekający w niniejszej sprawie sąd wskazuje, że zobowiązanym do uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, jest przede wszystkim - zgodnie z treścią przywołanego przepisu - sam zainteresowany. W tym zakresie organ administracji nie może wyręczać strony, gdyż jego rolą jest jedynie ocena przedstawionych przez stronę okoliczności w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Oceny tej w sprawie organ dokonał natomiast w sposób prawidłowy. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżący podnosił, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia, bowiem skierowanej do niego przesyłki zawierającej postanowienie organu pierwszej instancji nie odebrał z uwagi na fakt przebywania poza miejscem zamieszkania, na urlopie. Stosownie do treści art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (tj. w miejscu zamieszkania) i art. 43 (czyli dorosłemu domownikowi) 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jak trafnie wskazał organ w uzasadnieniu i co jest niesporne, takie czynności były w toku postępowania, przez powiatowego inspektora, wykonane. W efekcie nie można twierdzić, że, wobec nieprzebywania strony w miejscu zamieszkania w sprawie doszło do nieskuteczności doręczenia postanowienia, a w konsekwencji do braku winy po stronie skarżącego, w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia. Obowiązkiem strony postępowania należycie zabezpieczającej swoje interesy jest wskazanie takiego adresu do doręczeń, który gwarantować jej będzie możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, bez narażania się na skutki uchybień terminów. Zastosowany tryb doręczenia, o którym mowa w art. 44 k.p.a. wynika z tego, że adresata obciążają skutki fikcji doręczenia tak, jakby przesyłka została podjęta przez stronę bezpośrednio. To strona wskazująca organowi adres do korespondencji ponosi zatem ryzyko ujemnych skutków odbioru skierowanej do niego na ten adres korespondencji. Skarżący wprawdzie twierdził, że przebywał w czasie biegu terminu na urlopie, jednak poza gołosłownym twierdzeniem okoliczności tej w żaden sposób nawet nie próbował wykazać (uprawdopodobnić). Niesporne między stronami pozostaje, że adres, na który organ wysłał przesyłkę jest tym, którym posługiwał się skarżący i że nie zawiadomił o jego zmianie. Przytoczone okoliczności potwierdzają, że organ musiał uznać procesowe skutki doręczenia zastępczego. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy stwierdzić zatem należało, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. Powyższe dyskwalifikuje natomiast możliwość przywrócenia terminu. Zaskarżone postanowienie - wbrew stanowisku zawartemu w skardze - odpowiadało zatem prawu. Wskazane przez skarżącego okoliczności, mające przemawiać za przywróceniem terminu, zostały przez organ poddane należytej ocenie, a zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując, sąd uznał skargę za niezasadną, oddalając ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.