II SA/Wr 822/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-03-07

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być uwzględniony, biorąc pod uwagę obowiązek sądu do wszechstronnego badania sprawy i udzielania wskazówek stronom?
Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli uzna, że jego udział nie jest niezbędny do zapewnienia stronom właściwej ochrony prawnej. Obowiązek sądu do wszechstronnego badania sprawy (art. 134 p.p.s.a.) oraz udzielania stronom wskazówek (art. 6 p.p.s.a.) może być wystarczający do zagwarantowania prawidłowego przebiegu postępowania, nawet jeśli strona nie posiada profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację materialną (dochody z alimentów i emerytury, utrzymanie syna niepełnosprawnego i bezrobotnego, wysokie wydatki). Wnioskodawczyni wskazała, że nie może podjąć pracy z powodu choroby i konieczności opieki nad synem. Sąd uwzględnił wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.z dnia ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z niepełnosprawnym synem i z drugim synem, który jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymują się z alimentów (376, 24 zł) oraz z jej świadczenia emerytalnego w wysokości 737, 67 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: koszty leczenia syna- 150 zł; koszty nauki syna i jego dojazdu do szkoły - 241 zł; koszty utrzymania domu (150 m2)- 280 zł; koszty żywności i odzieży- 430 zł. We wniosku złożonym w dniu 22 lutego 2013 r. na urzędowym formularzu skarżąca zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Poinformowała, że z uwagi na chorobę nogi i konieczność opieki nad niepełnosprawny synem nie może podjąć żadnej pracy. Dodał, że nie korzysta już z pomocy siostry, bo ma u niej wysokie zadłużenie; z synem D.nie ma kontaktu od dwóch lat, a pisma procesowe zawodowy pełnomocnik sporządzał jej nieodpłatnie. Uwzględniając sytuację materialną wnioskodawczyni uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia do kosztów sądowych (art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło